Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie mechanizmu finansowania ze środków publicznych samodzielnej likwidacji kopalń przez przedsiębiorstwa górnicze, a nie jak dotychczas przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń. Projektowane zmiany realizują postanowienia Umowy Społecznej z 2021 r.
Czytaj więcej:
Rząd nadal szuka nowego wiceministra energii odpowiedzialnego za górnictwo. Sprawa jest pilna, bo branża czeka na ważną nowelizację ustawy, która p...
Pro
– Z jednej strony gwarantujemy pracownikom realne wsparcie w postaci mechanizmów osłonowych, takich jak urlopy górnicze i odprawy. Z drugiej – tworzymy przejrzyste ramy prawne, które pozwolą spółkom górniczym samodzielnie i skutecznie decydować o swojej przyszłości. To rozwiązania, które zabezpieczają interesy ludzi, gospodarki i państwa, realizując postanowienia Umowy Społecznej – mówi Miłosz Motyka, Minister Energii.
Świadczenia socjalne mają motywować do szybszych odejść
Nowelizacja wprowadza pakiet świadczeń osłonowych dla pracowników sektora górnictwa węgla kamiennego. Obejmuje on możliwość skorzystania z pięcioletnich urlopów górniczych oraz czteroletnich urlopów dla pracowników przeróbki mechanicznej węgla lub jednorazową odprawę pieniężną dla osób posiadających co najmniej trzyletni staż pracy.
W ostatniej wersji projektu zwiększono wartość jednorazowych odpraw ze 120 tys. zł do 170 tys. zł, realizując przy tym postulat, aby odprawy zwolnić od podatku dochodowego. Jednocześnie zmniejszono do 3 lat okres stażu pracy uprawniającego do uzyskania tego świadczenia.
Górnicy na pięć lat przed emeryturą (pracownicy zakładów przeróbki na cztery lata przed emeryturą) będą mogli skorzystać z urlopów górniczych, oznaczających świadczenie socjalne w wysokości 80 proc. miesięcznego wynagrodzenia obliczane jak wynagrodzenie za urlop (bez obowiązku świadczenia pracy).
Rozszerzono możliwość stosowania urlopów górniczych w obrębie zakładów – w pierwotnej wersji obejmowała ona tylko zakłady likwidowane, w obecnej są to wszystkie zakłady spółek objętych Nowym Systemem Wsparcia (Polska Grupa Górnicza, Południowy Koncern Węglowy, Węglokoks Kraj). Pierwotnie długość urlopów projektowano na cztery i trzy lata.
Czytaj więcej
Na rządowych stronach opublikowano najnowszą wersję projektu nowelizacji ustawy górniczej. Nowela określa m.in., kto będzie likwidował kopalnie ora...
W ocenie skutków regulacji przewidziano, że z urlopu górniczego na podstawie nowych przepisów skorzysta 3,5 tys. osób, a z urlopu dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla 240 osób (na ok. 44 tys. pracowników spółek objętych Nowym Systemem Wsparcia).
Z kolei średnia wysokość świadczenia wypłacanego w okresie korzystania z urlopów szacowana jest odpowiednio na ok. 12,5 tys. zł i 11,2 tys. zł. Świadczenia te będą stanowiły podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, których koszt w całości pokrywać będą przedsiębiorstwa górnicze.
Koszty projektu
Projekt ustawy umożliwia również przekazywanie mienia przedsiębiorstw górniczych w formie darowizny. Darowizna będzie mogła być przekazana jednostkom samorządu terytorialnego, na cele publiczne i realizację zadań własnych lub zleconych przez administrację rządową, jak i państwowym osobom prawnym odpowiedzialnym za budowę i utrzymanie systemów odwadniania zlikwidowanych kopalń.
W Ocenie Skutków Regulacji czytamy, że maksymalny limit wydatków z budżetu państwa z części 48 – gospodarka surowcami energetycznymi, przeznaczonych na wykonywanie zadań i realizację działań, wynikających z ustawy, ma łącznie – w latach 2026–2035 – wynosić 8,631 mld zł. Saldo ogółem tych wydatków wynosi 9,4 mld zł, wliczając wydatki samorządowe, NFOŚiGW, PFRON, Fundusz Inwestycji Kapitałowych.
