Budżetowe wpływy z eksportu ropy i gazu spadną w tym roku z 50 proc. do 21 proc. wszystkich, wyliczyli w ministerstwie finansów Rosji. Rekordowo tania ropa w połączeniu z powrotem na rynek surowców z Iranu, zniesieniem przez USA embarga na eksport surowej ropy oraz atakiem na europejskim rynku gigantów z OPEC fatalnie odbija się na finansach Rosji, dodatkowo objętej zachodnimi sankcjami i skonfliktowanej z sąsiadami.

– Spadek cen ropy może się okazać dla Rosji dodatnim stymulatorem rozwoju niesurowcowego eksportu – ocenia Kiriłł Jakowienko, ekspert Alor Brokers, dla portalu Lenta.

Zależność od sprzedaży surowców spycha rosyjską gospodarkę coraz niżej. Eksperci zwracają uwagę, że są jednak na branże, które mogą szybko stać się hitami rosyjskiego eksportu. To nawozy sztuczne, tytan, produkcja leśna, samoloty pasażerskie i helikoptery, lodołamacze, platformy wiertnicze, diamenty i inne kamienie i surowce szlachetne, ale w wersji obrobionej (brylanty) a także zboże i nabiał.

Dziś Rosja jest jednym z liderów eksportu nawozów sztucznych i ta branża popłaca. Producenci nawozów potasowych za 11 miesięcy 2015 r zwiększyli obroty eksportowe o jedną czwartą do 2,8 mld dol. Jeszcze 5,3 mld dol. zarobili producenci nawozów azotowych i mieszanych. W sumie kupcy z zagranicy kupili w koncernach Arkon, Fosagro Uralkali i Eurochim 29 mln ton nawozów. Uralkali ma 15 proc. globalnego rynku nawozów potasowych; tylko 20 proc. produkuje na kraj.

Rosja jest też największym na świecie producentem tytanu i części tytanowych dla lotnictwa. Korporacja VSMPO-Avismo – to kluczowy partner Airbusa, i Boeing’a. Ubiegłoroczny portfel zamówień (w tym eksportowych) opiewał na 28,8 tys. ton.

Kolejna dobrze rokująca branża to przemysł drzewny. W ciągu 11 miesięcy 2015 r Rosja eksportowała drewna oraz wyrobów celulozowo-papierniczych za 8,8 mld dol. a maszyn i środków transportu za 21,4 mld dol.

Zagranica interesuje się też produkcją lotniczą. Obok tradycyjnych samolotów bojowych jak migi czy Su oraz helikopterów serii Mi i Ka (8,5 tys., sztuk eksportu rocznie) na rynku sprzedaje się pasażerski Sukhoi Superjet-100. Rosjanie są też liderami w eksporcie lodołamaczy i innych statków przystosowanych do warunków arktycznych.

Rośnie też popyt na rosyjskie zboże. Rosja jest tu trzecim eksporterem po kanadzie i USA. W 2014 r sprzedała za granicę 22,1 mln ton. W 2015 r pszenica rosyjska trafiła do 60 krajów.

Specjaliści zakładają, że w ciągu 5-10 lat Rosja stanie się jego największym eskorterem, bowiem w odróżnieniu od konkurentów, wciąż ma dużo wolnej ziemi rolnej. Dmitrij Koliakow szef firmy konsultingowej NEO centr zwraca uwagę, że nie tylko zboże, ale i inne towary rolne jak np. nabiał, mogą zawojować zagraniczne rynki i zająć miejsce energetycznych surowców.

Dobrze radzą sobie za granicą rosyjskie firmy branży IT (szczególnie zabezpieczeń programowych). Kaspersky Lab. i koledzy radzą sobie bardzo dobrze. W 2014 r sprzedali za granicę oprogramowanie za 6 mld dol. a w minionym roku o 1 mld dol. więcej.

Wraz ze zmianą asortymentu eksportowego zmieniają się rynki sprzedaży. Dziś Rosja wciąż zależy od handlu z Unią (45 proc. obrotów w handlu zagranicznym, 217 mld dol. za 11 miesięcy 2015 r), ale zawiera coraz więcej kontraktów na rynkach Azji i Pacyfiku. Tu eksport wynosił 134,5 mld dol. (11 miesięcy 2015 r). Chińczycy i Hindusi kupują najwięcej rosyjskich samolotów. Republiki centralnej Azji – platformy i urządzenia wiertnicze; wyposażenie elektrowni tradycyjnych i atomowych. Egipt jest największy eksporterem rosyjskiego zboża, a USA – usług IT.

Aby to zwiększać, potrzeba w tym roku na wsparcie eksporterów ok. 20 mld rubli.