Nowe zasady magazynowania gazu. Rząd liberalizuje przepisy rządu PiS

Sejm poparł poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o zapasach ropy i gazu. Zmienia ona mechanizm utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu za granicą oraz podział obowiązków między rządową agencją RARS a firmami zobligowanymi do utrzymywania zapasów.

Poprawki mają charakter redakcyjny i legislacyjny, nie zmieniają sedna nowych przepisów. Celem ustawy jest uelastycznienie rynku gazu, o co od lat apelowała do polskiego rządu Komisja Europejska. W czasie kryzysu energetycznego i początku wojny na Ukrainie, Bruksela nieco złagodziła swoje upomnienia. Po zmianie rządu jednak ponownie KE wskazała, że polskie przepisy dotyczące magazynowania gazu mogą nie być zgodne z prawem UE. Polska broniła się, że te zmiany są konieczne, aby w pełni uniezależnić się od dostaw gazu z Rosji.

Zaostrzone przepisy weszły w życie za czasów rządów PiS i miały działać do czasu, kiedy w pełni uniezależnimy się od gazu z Rosji, głównie dzięki budowie gazociągu Baltic Pipe z Norwegii. Od kiedy w 2022 r. Polska stała się w pełni niezależna od rosyjskiego gazu, apele Komisji pojawiły się na nowo. Obecny rząd przygotował zmiany ustawy, luzując przepisy dotyczące konieczności magazynowania gazu w kraju. 

Nowe zasady magazynowania gazu za granicą 

Zgodnie z ustawą, przechowywanie zapasów obowiązkowych gazu za granicą – w państwach UE, EOG i EFTA – będzie wymagało zgody właściwego ministra. Senat w poprawce zaproponował, że na wydanie tej decyzji minister będzie miał 30 dni i musi zasięgnąć opinii operatora przesyłowego gazu Gaz-Systemu, który będzie miał 14 dni na jej wydanie. Decyzja ministra będzie ostateczna.

Warunki techniczne magazynowania za granicą mają być takie, aby pozwalały przesłać całość zapasów do kraju w ciągu 50, a nie 40 dni, jak dotychczas. Nowelizacja wykreśla z ustawy konieczność rezerwowania zdolności przesyłowej na interkonektorze w przypadku utrzymywania zapasów gazu za granicą. Obecny zapis przewiduje, że ci, którzy magazynują gaz za granicą, wykorzystują zdolności przesyłowe wyłącznie na potrzeby przesłania zapasów do kraju w razie kryzysu i nie można tej przepustowości wykorzystać w inny sposób.

Większa rola Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych

Ustawa zmienia też przepisy o utrzymywaniu obowiązkowych rezerw ropy i paliw. Zgodnie z obecnymi regulacjami zapasy paliw i ropy mają wystarczać na 90 dni średniej dziennej produkcji lub przywozu, przy czym część z nich utrzymuje jako tzw. zapasy agencyjne Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych, a resztę importerzy lub producenci w określonej proporcji. Importerzy i producenci muszą obecnie utrzymywać zapasy na 53 dni średniej produkcji lub przywozu. Ustawa zakłada, że coraz większą część tego obowiązku będzie przejmować RARS, a poziom obowiązku importerów i producentów będzie spadał: do 50 dni od wejścia w życie ustawy, do 47 dni od 30 czerwca 2026 r., i do 45 dni od 30 czerwca 2027 r.