Jak Gazprom przehulał miliard dolarów

W jeden rok gazowy gigant roztrwonił równowartość miliarda dolarów na luksusowe zakupy, nieuprawnione wydatki i „zagubione fundusze"

O tym jak w Gazpromie gospodarowano gigantycznymi pieniędzmi z programu inwestycyjnego, można dowiedzieć się z dokumentu opublikowanego właśnie na stronie Izby Obrachunkowej Rosji.

Wszystko zaczęło się od polecenia Dmitrija Miedwiediewa, który z początkiem 2010 r nakazał Izbie (odpowiednik polskiego NIK) kontrolę efektywności programów inwestycyjnych w koncernach państwowych.

W końcu tego tygodnia Izba opublikowała pierwsze wyniki kontroli. Lider rosyjskich inwestycji — Gazprom, tylko w 2009 r „zagubił" 28 mld rubli (1 mld dol.) z 746 mld rubli przeznaczonych na inwestycje.

Te 4 proc. pieniędzy z programu, zdaniem kontrolerów, poszły na „bezprawne wydatki, nieuzasadnione straty i zagubienie środków pieniężnych oraz kupowanych dóbr luksusowych" — czytamy w dokumencie Izby.

Znikanie pieniędzy z programu inwestycyjnego miało miejsce w wielu spółkach-córkach Gazpromu. Izba nie wymienia jednak, o które konkretnie chodzi. Winni zostali ukarani: „szereg pracowników zostało pociągniętych do odpowiedzialności materialnej i dyscyplinarnej" — podają audytorzy, ale eksperci powątpiewają, by możliwe było odzyskanie zagubionej sumy.

Wewnętrzna kontrola Gazpromu w 2009 r objęła 11 spółek-córek. A ile ma ich Gazprom? Za największe uważa się 32 spółki podlegające m.in. Gazprom nieft; 7 to spółki wydobywające gaz; 17 — transportowe, a 4 energetyczne. Do tego dochodzi kilkadziesiąt mniejszych.

Aleksiej Nawalnyj mniejszościowy akcjonariusz Gazpromu, który od lat walczy o dostęp do dokumentów koncernu, uważa, że bez wieści mogło w Gazpromie zaginąć nie 4 proc., ale nawet 10 proc. pieniędzy na inwestycje. Wynika to z rozczłonkowania koncernu na spółki w odległych rejonach, gdzie trudno o rzetelną kontrolę i oszczędności.

Kontrolerzy Izby zwrócili też uwagę, że w państwowych koncernach (za wyjątkiem Rosnieft) brakuje systemów oceny jakości pracy menadżerów, szczególnie jeżeli chodzi o inwestycje. A wspólnym negatywnym efektem nieprawidłowości w koncernach państwowych jest wzrost taryf m.in. na paliwa, gaz, czy energię.

W tym roku program inwestycyjny Gazpromu opiewa na 1,2 bln rubli (40 mld dol.). Będzie za co hulać...