Dwa miliardy euro dostanie Polska z nowo tworzonego unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. To najwięcej ze wszystkich państw UE.
Komisja Europejska ogłosiła we wtorek szczegóły planu finansowania Zielonego Ładu dla Europy. Jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej” w poniedziałek, przewiduje on bilion euro w ciągu dziesięciu lat na osiągnięcie neutralności klimatycznej w 2050 r., poprawę bioróżnorodności i inne cele środowiskowe. Te pieniądze mają być uzyskane z unijnego budżetu, z pożyczek z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, z budżetów narodowych i od inwestorów prywatnych. Dla zmobilizowania tak wielkiego strumienia pieniędzy Bruksela ma stworzyć ramy legislacyjne, ułatwić pomoc publiczną, zachęcać prywatne firmy. Na razie przedstawia jeden finansowy konkret: 7,5 mld euro na Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, który ma pomagać w osiągnięciu celów klimatycznych regionom znajdującym się na końcu stawki, przede wszystkim węglowym. To jedyna nowa gotówka w całym zielonym pakiecie: Komisja Europejska chce, żeby te pieniądze państwa członkowskie dołożyły w latach 2021–2027 do istniejącego już projektu wieloletniego budżetu na ten okres.
– Wypłata tych nowych pieniędzy nie może się odbywać kosztem polityki spójności – mówiła Elisa Ferreira, unijna komisarz ds. polityki regionalnej. To jest teraz główne zmartwienie zwolenników nowego instrumentu. W toku negocjacji nowego wieloletniego budżetu UE może się bowiem okazać, że te 7,5 mld euro będzie po prostu przesunięte z polityki spójności, bo państwa płatnicy netto chcą dokonywać cięć. Właściwie taką propozycję złożyła już Finlandia, kierująca UE w drugiej połowie 2019 r.: cięcia polityki spójności o 7,2 mld euro, spodziewając się, że zbliżona suma będzie potrzebna na nowe zielone priorytety Komisji.
