Będą zmiany w KPO. Największe dotyczą wiatraków na morzu

Resort zaczął konsultacje publiczne pakietu zmian w KPO, zakończy je w połowie kwietnia, a proces rewizji chce przeprowadzić do końca wakacji - powiedziała na konferencji minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Najwięcej zmian będzie w sektorze morskich farm wiatrowych.

- Po tygodniach intensywnej pracy niemal wszystkich resortów mamy pakiet zmian w KPO. Proponujemy zmiany w 11 reformach na 55 i 22 inwestycjach na 55 inwestycje — powiedziała na konferencji prasowej Pełczyńska-Nałęcz. Dodała, że w rewizji KPO rząd chce usunąć podatek od posiadania samochodów spalinowych.

Zapowiedzi zmian resortu

Jej zdaniem to duża zmiana, a resort chce maksymalnie zniwelować ewentualne straty. - Te wynikają z opóźnienia KPO, a zmiany będą korzystniejsze dla finansów publicznych - dodała.

Szefowa MFiPR zapowiedziała, że resort chce zakończyć konsultacje publiczne pakietu zmian w KPO w połowie kwietnia.

- Cały proces rewizji chcemy zakończyć do końca wakacji po to, żeby w końcu sierpnia, a najpóźniej we wrześniu, złożyć kolejne wnioski o płatność: drugi i trzeci — zapowiedziała.

W ramach rewizji resort chce zwiększyć finansowanie dla elektrowni wiatrowych na Bałtyku, na co jest w zmienionym projekcie KPO ponad 20 mld zł.

Więcej pieniędzy na farmy wiatrowe na Bałtyku

- Kluczową inwestycją jest polski terminal instalacyjny dla branży offshore w Gdańsku. Pomimo opóźnień ten projekt nie może wypaść z KPO, musi być na niego finansowanie, finansowanie jak największe. To będzie ponad 1 mld zł - mówiła. Wskazała, że finansowanie projektów morskich farm wiatrowych musi być wydłużone, bo te inwestycje nie będą gotowe w 2026 r.

- Do 2026 r. - i to też nie w całości, ale w jak największym zaawansowaniu - zostanie zbudowany polski terminal instalacyjny, a farmy wiatrowe będą zakontraktowane i realizowane w kolejnych latach — przyznała minister.

Jak informowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska w sumie na wsparcie inwestycji energetyczno-klimatycznych w ramach KPO przewidziano 28 mld euro, z czego w ramach dotacji – ponad 10 mld euro. Samo MKiŚ zapowiada wydatkowanie z tej puli grantów za ponad 8 mld euro i prawie 18 mld euro w części pożyczkowej.

Ruszają konsultacje

15 marca br. ruszają konsultacje publiczne rewizji Krajowego Planu Odbudowy. To efekt prac nad przeglądem reform i inwestycji z KPO, które resort prowadził od stycznia. – Zaproponowaliśmy zmiany w 11 reformach i 22 inwestycjach. Naszym celem jest, aby KPO było inwestycją na pokolenia, maksymalnie opłacalną dla polskich finansów publicznych i budżetu i żeby wesprzeć tą wielką zmianą najsłabszych – informuje ministerstwo.

Podstawą prawną rewizji KPO jest treść rozporządzenia 2021/241 dotycząca możliwości zmiany decyzji wykonawczej Rady UE zatwierdzającej KPO „ze względu na obiektywne okoliczności, które uniemożliwiają zrealizowanie poszczególnych kamieni milowych i wskaźników”.

Konsultacje publiczne projektu rewizji potrwają miesiąc – do 15 kwietnia 2024 r. Jednocześnie 8 kwietnia br. odbędzie się wysłuchanie publiczne, w którym będzie można wyrazić opinię, uwagę czy przedstawić propozycję zmian. Z kolei 18 kwietnia br. ma zebrać na III posiedzeniu Komitet Monitorujący KPO, podczas którego omówiony zostanie proces konsultacji społecznych oraz przedstawione zostanie stanowisko strony rządowej do zgłoszonych w trakcie konsultacji uwag i propozycji do rewizji KPO. Przyjęcie zmian w KPO przez Radę Ministrów planowane jest na 23 kwietnia br.

Formalne wysłanie rewizji KPO do KE nastąpi w ostatniej dekadzie kwietnia br. Zmieniona decyzja wykonawcza Rady UE, która zatwierdzi zmiany w KPO planowana jest do przyjęcia przez ECOFIN (Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych w UE) 16 lipca br.

Znacznie więcej szczegółów zmian oraz terminów, możemy poznać na stronach funduszy unijnych.

Główne zmiany w KPO

MFiPR proponuje objąć rewizją 11 z 55 reform (8 z części grantowej i 3 z części pożyczkowej) oraz 22 z 56 inwestycji (14 z części grantowej i 8 z części pożyczkowej KPO).

Zgodnie z projektem rewizji 1 mld 113 mln euro (ok. 4,8 mld zł) przeznaczone zostanie na wsparcie rozwoju gospodarki niskoemisyjnej. Z uwolnionych środków w części grantowej zostanie przeniesione do części pożyczkowej 140 mln euro (ok. 600 mln zł) trafi na termomodernizację w budynkach wielorodzinnych, a 600 mln euro (ok. 2,5 mld zł) na budowę bezpieczeństwa żywnościowego i skracanie łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz rolnictwo 4.0, gdzie odbiorcami wsparcia mają być indywidualni rolnicy, mali i średni przedsiębiorcy z sektora przetwórczego oraz duże centra przechowalniczo-dystrybucyjne. Z kolei 493 mln euro (ok. 2,1 mld zł) na wyposażenie szkół/instytucji w urządzenia i infrastrukturę ICT. Ok. 150 mln euro przeniesionych będzie z części pożyczkowej i ze zwiększonym do 300 mln euro (ok. 1,3 mld zł) budżetem będzie przeznaczone na realizację inwestycji dotyczących opieki długoterminowej i geriatrycznej w szpitalach powiatowych.

Zmiany w reformach zaproponowane w rewizji – podatek od pojazdów spalinowych do kosza

MFiPR zaproponowało w rewizji usunięcie kamienia milowego dotyczącego wprowadzenia w Polsce podatku od posiadania pojazdów związanych z emisjami, zgodne z zasadą „zanieczyszczający płaci” Zmiana w realizacji reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego będzie polegać na zastąpieniu przyjęcia planów zagospodarowania przestrzennego ich przygotowaniem i opublikowaniem w Biuletynie Informacji Publicznej.

Ponadto przedstawiono zmiany w opisie kamienia milowego dotyczącego wejścia w życie do końca 2024 r. ustawy, która zapewni realizację reformy systemu opieki długoterminowej w Polsce.

Zgodnie z jej planem do połowy 2024 r. wejdzie w życie akt prawny ministra zdrowia z wykazem kryteriów kwalifikowania szpitali do poszczególnych poziomów opieki onkologicznej w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej. Do końca 2024 r. ma wejść w życie regulacja o Krajowej Sieci Kardiologicznej. Do połowy 2026 r. ma wejść w życie pakiet legislacyjny, który wpłynie na poprawę efektywności szpitali.

W przypadku transportu przyjaznego dla środowiska w projekcie rewizji resort proponuje rozłożenie w czasie do 2030 r. zakupu autobusów zeroemisyjnych przez operatorów oraz organizatorów publicznego transportu zbiorowego w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców.

Ile pieniędzy z KPO?

Jak informowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska w sumie na wsparcie inwestycji energetyczno-klimatycznych w ramach KPO przewidziano 28 mld euro, z czego w ramach dotacji – ponad 10 mld euro. Samo MKiŚ zapowiada wydatkowanie z tej puli grantów za ponad 8 mld euro i prawie 18 mld euro w części pożyczkowej.

Z KPO 59,8 mld euro (268 mld zł), w tym 25,27 mld euro (113,28 mld zł) w postaci dotacji i 34,54 mld euro (154,81 mld zł) w formie preferencyjnych pożyczek.

Zmiany zaproponowane w rewizji obejmują pięć komponentów KPO – odporność i konkurencyjność gospodarki; zielona energia i zmniejszenie energochłonności; transformacja cyfrowa; efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia; zielona, inteligentna mobilność. Bez zmian zostaną komponenty „Poprawa jakości instytucji i warunków realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności” oraz REPowerUE.

Propozycje zmian w KPO dotyczą zakresu działania ośmiu resortów – Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, Ministerstwa Cyfryzacji, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa Kultury i Sztuki, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Naukowego oraz Ministerstwa Zdrowia.