Orlen zakończył inwestycję za 600 mln zł. Wzrosło bezpieczeństwo dostaw gazu

Orlen rozbudował Podziemny Magazynu Gazu Wierzchowice. Dzięki tej inwestycji łączne krajowe zdolności magazynowania gazu zwiększyły się o jedną czwartą – do 4,1 mld m sześc. - To kolejny krok w budowaniu niezależności energetycznej Polski - mówi Orlen.

Zlokalizowany na Dolnym Śląsku Podziemny Magazyn Gazu Wierzchowice jest największym tego typu obiektem w Polsce. Jego pojemność wzrosła o ponad 60 proc. do 2,1 mld m sześc. Większe zdolności magazynowe oraz wyższe moce zatłaczania i odbioru gazu wzmacniają ciągłość i elastyczność dostaw do odbiorców.

Rosną fizyczne możliwości gromadzenia gazu

Obiekt od początku projektowano z myślą o dalszej rozbudowie, nawet do pojemności 4,2 mld m sześc. – Rynki energii nie działają w próżni – geopolityka, napięcia międzynarodowe i zakłócenia dostaw wpływają na ceny surowców oraz stabilność gospodarek. Dlatego systematycznie rozwijamy własne wydobycie, dywersyfikujemy kierunki dostaw i inwestujemy w infrastrukturę. Rozbudowa PMG Wierzchowice, największego magazynu gazu w Polsce, zwiększa krajowe możliwości magazynowania o około jedną czwartą. To istotne wzmocnienie bezpieczeństwa dostaw dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw oraz kolejny krok w budowaniu niezależności energetycznej Polski – mówi Ireneusz Fąfara, prezes Orlenu.

W ramach rozbudowy PMG Wierzchowice wykonano trzy nowe odwierty do zatłaczania i odbioru gazu, zmodernizowano instalację do jego osuszania oraz zainstalowano dodatkowe agregaty sprężające. Dzięki temu zwiększyły się nie tylko pojemność magazynu, lecz także możliwości elastycznego uzupełniania zapasów i kierowania surowca do sieci. – Wartość projektu wyniosła 580 mln zł i zapewnia dodatkowe 800 mln m sześc. gazu pojemności. To inwestycja w bezpieczeństwo energetyczne i surowcowe Polski, istotna zarówno dla odbiorców indywidualnych, jak i przedsiębiorców. Jako największy producent i importer gazu ziemnego Orlen w największym stopniu wykorzystuje krajowe magazyny gazu – podkreśla Wiesław Prugar, wiceprezes Orlenu ds. Upstream. Podczas otwarcia rozbudowanego magazynu gazu, Miłosz Motyka, minister energii, podkreślił, że dzięki m.in. tej inwestycji „powrotu do rosyjskiego gazu” nie będzie. – Polska posiada zapełnione magazyny oraz stały dopływ surowca przez Baltic Pipe i Terminal LNG w Świnoujściu – powiedział.

Krajowi dostawcy rozwiązań

Głównym wykonawcą i podmiotem sprawującym nadzór nad inwestycją był Orlen Technologie. Orlen Gazoprojekt opracował projekt, a odwierty wykonało Exalo Drilling. W przedsięwzięciu uczestniczyli także liczni podwykonawcy, w tym firmy z regionu. PMG Wierzchowice jest magazynem złożowym, w którym gaz gromadzony jest w naturalnych strukturach geologicznych. Złoże odkryto w 1971 r., a po 23 latach eksploatacji, w 1995 r., przekształcono je w magazyn gazu. Właścicielem i głównym użytkownikiem instalacji jest Orlen, który wykorzystuje ją do bilansowania rynku oraz zapewniania ciągłości dostaw swoim odbiorcom. Cały system magazynowy Grupy Orlen obejmuje siedem podziemnych magazynów gazu wysokometanowego. Pięć z nich – Wierzchowice, Strachocina, Husów, Swarzów i Brzeźnica – to magazyny złożowe zlokalizowane w wyeksploatowanych złożach węglowodorów. Obiekty w Kosakowie i Mogilnie są magazynami kawernowymi, w których gaz przechowywany jest w komorach utworzonych w złożach soli.

Potrzeba nowych magazynów gazu

Rozbudowany magazyn będzie systematycznie zapełniany. Do momentu oddania go do użytku Polska dysponowała podziemnymi magazynami gazu, których łączna pojemność czynna (ile gazu można przechować) w sezonie 2026/2027 wynosi około 3,36 mld m sześc., czyli 37,86 TWh. Są zapełnione obecnie na poziomie 99 proc. Polskie zużycie wynosi ok. 21 mld m sześc. gazu rocznie. Oznacza to, że całkowicie napełnione magazyny pokrywają tylko 16 proc. rocznego zapotrzebowania. Ubiegłoroczne badanie rynku przeprowadzone przez Gas Storage Poland (operator magazynów gazu), pokazało również zwiększone potrzeby na usługi komercyjne. Zgodnie z tym po 2030 r. zapotrzebowanie na elastyczne usługi w magazynach kawernowych może nawet trzykrotnie przekroczyć dostępne pojemności. Tym bardziej że jesienią br. spółka Gas Storage Poland wskazywała, że jej prognozy przewidują istotny wzrost zapotrzebowania na usługi magazynowe w kolejnych latach. Dlatego firma przygotowuje projekty rozwoju instalacji kawernowych. To ten rodzaj magazynów, który cechuje się dużą elastycznością i możliwością szybkiego zatłaczania oraz odbioru gazu.

W ostatnim czasie GSP przejął całość udziałów w spółce Chemkop, ośrodku specjalizującym się w badaniach, projektowaniu i realizacjach dla górnictwa solnego i kawernowych magazynów w złożach solnych. Wcześniej był jej większościowym wspólnikiem. To daje szanse na dalszą rozbudowę przestrzeni magazynowania.

Jak powiedział minister Motyka, trwają analizy ustawy regulującej strukturę właścicielską i operatorską magazynów (Gaz-System, Gas Storage Poland, Orlen). Ustawa o zapasach gazu ma pojawić się do końca roku.

Rozstrzygnąć kwestie nadzoru

Do wyjaśnienia jest jednak kwestia kto będzie zarządzał w przyszłości magazynami gazu – Orlen czy Gaz-System. Ma to być rozstrzygnięte w nowej ustawie o zapasach gazu, nad którą pracuje Ministerstwo Energii. Obecnie występuje rozdzielenie funkcji właściciela infrastruktury, operatora magazynów oraz właściciela zgromadzonego gazu. Gaz przechowywany w magazynach nie należy automatycznie do operatora ani właściciela instalacji. Występują tu zarówno zapasy handlowe, jak i zapasy obowiązkowe.

Właścicielem wszystkich siedmiu krajowych podziemnych magazynów gazu wysokometanowego jest Orlen. To jednak GSP jako operator odpowiada za planowanie rozbudowy ich pojemności. W tym kontekście bardzo cieszy rozbudowa PMG Wierzchowice. Podobnych inwestycji potrzeba jednak więcej. Zmiany w regulacjach i przejęcie magazynów przez operatora systemu mogą to usprawnić.