Polska jest gospodarzem VII Spotkania Ministerialnego Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), które odbywa się w dniach 18–19 listopada w Warszawie. Orlen podpisał tu kilka ważnych porozumień.

Amerykański LNG popłynie przez Polskę na Ukrainę. Nowa umowa na zimę

Pierwsze porozumienie Orlen zawarł z Naftogazem. Polski koncern dostarczy Ukrainie gaz ziemny pochodzący z trzech ładunków LNG. Surowiec będzie pochodził ze Stanów Zjednoczonych, a po regazyfikacji w terminalu LNG w Świnoujściu zostanie przesłany gazociągami do Ukrainy. Umowa ma zapewnić ciągłość dostaw gazu na rynek ukraiński w pierwszym kwartale 2027 r. i ma istotne znaczenie dla wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu. Co ważne – jak zapewnia Orlen – dostawy będą realizowane na bazie konkurencyjnych cen. – Handel ma charakter w pełni komercyjny – podkreślała wielokrotnie firma.

– Dzięki stale rozwijanym kompetencjom handlowym, własnym jednostkom do transportu LNG oraz dostępowi do mocy regazyfikacyjnych możemy skutecznie wspierać Ukrainę w dywersyfikacji źródeł i kierunków dostaw gazu ziemnego. To szczególnie ważne w obliczu rosnących zagrożeń dla ukraińskiej infrastruktury energetycznej. Nasze działania wzmacniają bezpieczeństwo energetyczne regionu, a jednocześnie przynoszą wymierne korzyści biznesowe – mówi Robert Soszyński, wiceprezes Orlenu ds. operacyjnych.

To, jak mówi strona ukraińska – strategiczne partnerstwo z Orlenem, pozwala zabezpieczyć dostawy amerykańskiego LNG w pierwszym kwartale 2027 r. – Ma to zwiększyć odporność w okresach szczytowego zapotrzebowania na gaz zimą. W obliczu trwających rosyjskich ataków, równolegle z działaniami na rzecz ochrony i odbudowy naszych obiektów, pracujemy nad zapewnieniem niezawodnych źródeł i dróg dostaw gazu – powiedział Sergii Fedorenko, p.o. dyrektora generalnego Naftogazu.

Nowy kontrakt jest efektem porozumienia dotyczącego współpracy handlowej w obszarze gazu ziemnego i LNG, zawartego podczas tegorocznego szczytu Carpathian Eight Summit. Współpraca pozwala wykorzystywać kompetencje Grupy Orlen w organizacji dostaw gazu z rynków międzynarodowych oraz dostęp do infrastruktury umożliwiającej jego regazyfikację i przesył do odbiorców w regionie.

Orlen rozwija partnerstwo handlowe z Naftogazem od 2025 r. W tym czasie spółki zawarły 5 umów na dostawy ponad 600 mln m3 gazu pochodzącego z regazyfikacji amerykańskiego LNG sprowadzanego przez Orlen do terminali w Świnoujściu i Kłajpedzie.

Orlen jest obecny na ukraińskim rynku od 2007 r. i dostarcza paliwa z rafinerii w Polsce i na Litwie. Po rozpoczęciu rosyjskiej pełnoskalowej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r. Orlen uruchomił dostawy paliw, a następnie rozwijał ich transport koleją przez Polskę. Regularne dostawy paliw wspierają stabilizację ukraińskiego rynku, na który trafiają również asfalty produkowane w Czechach przez spółkę Orlen Unipetrol.

Czytaj więcej

Orlen wzmacnia Ukrainę. Dostarczy więcej gazu z USA

Orlen widzi szansę w tym, że Słowacja szykuje się na koniec rosyjskiego gazu

Kolejne porozumienie dotyczy rynku słowackiego. Orlen zawarł porozumienie ze słowackim Slovenský plynárenský priemysel (SPP). Partnerzy otwierają nowy etap rozmów o dostawach gazu z wykorzystaniem LNG sprowadzanego do Polski. – Porozumienie z SPP, największym dostawcą energii na Słowacji, otwiera przed nami perspektywę współpracy z partnerem o kluczowym znaczeniu dla tego rynku. Nasz cel jest jasny: rozwijać biznes Orlenu i budować konkurencyjną ofertę, która daje partnerom większą elastyczność w zakupie gazu. W ten sposób łączymy ambicje handlowe z bezpieczeństwem energetycznym regionu – mówi Ireneusz Fąfara, prezes Orlenu.

SPP intensywnie przygotowuje się do okresu po 2027 r., kiedy import rosyjskiego gazu ziemnego do Unii Europejskiej zostanie wygaszony zgodnie z przepisami REPowerEU. – Polska i ORLEN stwarzają obiecujące możliwości dalszej dywersyfikacji naszego portfela dostaw. Wykorzystanie terminali LNG w Polsce mogłoby zapewnić Słowacji dostęp do dodatkowych źródeł gazu ziemnego na rynku globalnym, a jednocześnie poszerzyć możliwości transportu gazu do naszego kraju – powiedział Martin Húska, dyrektor generalny i członek zarządu SPP.

Podstawą współpracy jest LNG – skroplony gaz ziemny, który po dostarczeniu do terminalu w Polsce i regazyfikacji mógłby trafić rozbudowanym kilka lat temu gazociągiem Polska – Słowacja do SPP. Rozmowy obejmą źródła surowca, warunki handlowe i organizację dostaw. Porozumienie pozostawia partnerom elastyczność w dopasowaniu oferty do potrzeb rynku.

Orlen dostarcza już gaz na rynek słowacki. Należąca do niej spółka Orlen Energy Trading GmbH zawarła wcześniej kontrakt z Grupą ZSE na dostawy gazu w wolumenie odpowiadającym około 30 proc. jej rocznego zapotrzebowania. W ramach zrealizowanego kontraktu Grupa Orlen dostarczyła surowiec pochodzący m.in. z USA, sprowadzony w postaci LNG i po regazyfikacji przesłany na Słowację.

Slovenský plynárenský priemysel (SPP) jest największym dostawcą energii na Słowacji. Spółka dostarcza gaz ziemny i energię elektryczną do blisko 1,5 mln punktów odbioru we wszystkich segmentach rynku i regionach kraju. Jej jedynym akcjonariuszem jest państwo słowackie, które wykonuje prawa właścicielskie za pośrednictwem Ministerstwa Gospodarki. Oprócz sprzedaży energii SPP rozwija usługi poprawiające efektywność energetyczną oraz projekty związane z wytwarzaniem energii ze źródeł odnawialnych.

Czytaj więcej

Orlen współtworzy hub gazowy Baltic Eagle

Węgry mogą zastąpić rosyjski gaz dostawami przez Polskę

Wreszcie trzecie porozumienie, potencjalnie o największym zakresie, to współpraca Orlenu z węgierską spółką MVM ONEnergy (należące do węgierskiej Grupy MVM). Firmy podpisały memorandum dotyczące potencjalnej współpracy przy dostawach LNG do polskich terminali, jego regazyfikacji i transporcie gazu ziemnego na Węgry. Na razie więc to nie jest sztywna umowa na dostawy gazu i zerwanie zależności od Rosji. Celem porozumienia jest analiza rozwiązań wspierających bezpieczeństwo i dywersyfikację dostaw gazu.

– Bezpieczeństwo energetyczne Europy Środkowo-Wschodniej wymaga zróżnicowanych źródeł dostaw i transportu gazu oraz współpracy partnerów w regionie. W rozmowach z MVM ONEnergy chcemy wykorzystać doświadczenie Orlenu w pozyskiwaniu LNG i organizacji dostaw gazu na rynki europejskie. Porozumienie z MVM ONEnergy łączy dwa ważne dla nas cele: wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego regionu i rozwój obecności Orlenu na rynku węgierskim – mówi prezes Orlenu.

Węgrzy podchodzą do tego porozumienia optymistycznie. Sami mówią o porozumieniu z Orlenem jako „ważnym strategicznie”. – Wzmacniamy bezpieczeństwo dostaw na Węgry i do całego regionu. To kolejny kamień milowy w dywersyfikacji dostaw gazu na Węgry, ponieważ oprócz dostaw realizowanych szlakiem południowym LNG będzie mogło docierać również z Polski. Korzystając z wiedzy i doświadczenia Orlenu, MVM ONEnergy może dalej rozwijać swoją działalność biznesową i handlową związaną z LNG. Memorandum jest w pełni zgodne z celami strategicznymi Grupy MVM, a także oczekiwaniami wobec Węgier określonymi w unijnym planie REPowerEU – mówi Gábor Orbán, Prezes MVM ONEnergy.

Porozumienie przewiduje możliwość zaangażowania spółek obu grup, w tym Orlen LNG Trading Limited i Orlen Energy Trading GmbH. W obszarze gazu partnerzy przeanalizują możliwości dostaw na Węgry przez polskie terminale LNG. Rozmowy obejmą też dostęp do infrastruktury oraz organizację i warunki dostaw.  Celem tych prac ma być wypracowanie handlowych rozwiązań, które pozwolą zróżnicować źródła i trasy dostaw gazu na Węgry. Mowa tu szczególnie o drugim pływającym terminalu LNG w Gdańsku. Tam swoje moce regazyfikacyjne ma zarezerwowane Orlen, ale i tam Węgrzy rozważali zabukowanie swoich mocy. Na razie jednak gaz importowany poprzez Polskę jest dla Węgier za drogi.

Czytaj więcej

Trzeci terminal LNG coraz bliżej. Polska może stać się gazowym hubem regionu

Nie wszyscy wyrażają entuzjazm dla polskich możliwości dostaw LNG. W sierpniu zapytaliśmy węgierski MOL o możliwość zainteresowania LNG z Polski. Dla Węgrów udział w konkretnych projektach infrastrukturalnych lub procedurach rezerwacji przepustowości zawsze podlega – jak zaznacza firma – gruntownej ocenie biznesowej. – W procedurze open season terminala FSRU w Gdańsku grupa MOL dokonała oceny możliwości biznesowych, ale biorąc pod uwagę panujące warunki rynkowe, udział w nich okazał się nieopłacalny – zdradza nam MOL. Koncern zwraca uwagę na powody, które w przyszłości mogą zostać wyeliminowane. – Rozwój infrastruktury transgranicznej i rozwiązanie istniejących ograniczeń ekonomicznych i administracyjnych będą kluczowe dla pełnego wykorzystania potencjału przepływów LNG z Polski na rynki, na których działa MOL – informuje nas spółka. Polskie Ministerstwo Energii przyznaje, że jest jeszcze wiele do zrobienia, jeśli chodzi o liberalizację rynku gazowego. Mowa o ustawie o zapasach i obligu giełdowym. W tych obu kwestiach resort energii przeprowadzi zmiany w prawie. Mają pojawić się do końca roku.

Współpraca w regionie wpisuje się w rozwój koncepcji Baltic Eagle Gas Hub – regionalnego centrum dostaw i handlu gazem, łączącego dostęp do globalnego rynku LNG z infrastrukturą importową nad Bałtykiem i połączeniami transgranicznymi. Ważnym elementem tej koncepcji jest wykorzystanie potencjału dostaw amerykańskiego LNG i wzmacnianie roli Polski jako bramy dla gazu z USA do Europy Środkowo-Wschodniej. Jej zaplecze stanowią wykorzystywane i rezerwowane przez Grupę moce w terminalach w Świnoujściu i Kłajpedzie oraz planowanych terminalach FSRU w Zatoce Gdańskiej, uzupełniane własną flotą gazowców. Rozwój współpracy z odbiorcami w Europie Środkowo-Wschodniej ma pozwolić wykorzystać ten potencjał do zwiększania sprzedaży Orlenu, a zarazem poszerzać wybór źródeł gazu i wzmacniać bezpieczeństwo dostaw w regionie.