Polska jest gospodarzem VII Spotkania Ministerialnego Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), które odbywa się w dniach 18–19 listopada w Warszawie. Orlen podpisał tu kilka ważnych porozumień.
Amerykański LNG popłynie przez Polskę na Ukrainę. Nowa umowa na zimę
Pierwsze porozumienie Orlen zawarł z Naftogazem. Polski koncern dostarczy Ukrainie gaz ziemny pochodzący z trzech ładunków LNG. Surowiec będzie pochodził ze Stanów Zjednoczonych, a po regazyfikacji w terminalu LNG w Świnoujściu zostanie przesłany gazociągami do Ukrainy. Umowa ma zapewnić ciągłość dostaw gazu na rynek ukraiński w pierwszym kwartale 2027 r. i ma istotne znaczenie dla wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu. Co ważne – jak zapewnia Orlen – dostawy będą realizowane na bazie konkurencyjnych cen. – Handel ma charakter w pełni komercyjny – podkreślała wielokrotnie firma.
– Dzięki stale rozwijanym kompetencjom handlowym, własnym jednostkom do transportu LNG oraz dostępowi do mocy regazyfikacyjnych możemy skutecznie wspierać Ukrainę w dywersyfikacji źródeł i kierunków dostaw gazu ziemnego. To szczególnie ważne w obliczu rosnących zagrożeń dla ukraińskiej infrastruktury energetycznej. Nasze działania wzmacniają bezpieczeństwo energetyczne regionu, a jednocześnie przynoszą wymierne korzyści biznesowe – mówi Robert Soszyński, wiceprezes Orlenu ds. operacyjnych.
To, jak mówi strona ukraińska – strategiczne partnerstwo z Orlenem, pozwala zabezpieczyć dostawy amerykańskiego LNG w pierwszym kwartale 2027 r. – Ma to zwiększyć odporność w okresach szczytowego zapotrzebowania na gaz zimą. W obliczu trwających rosyjskich ataków, równolegle z działaniami na rzecz ochrony i odbudowy naszych obiektów, pracujemy nad zapewnieniem niezawodnych źródeł i dróg dostaw gazu – powiedział Sergii Fedorenko, p.o. dyrektora generalnego Naftogazu.
Nowy kontrakt jest efektem porozumienia dotyczącego współpracy handlowej w obszarze gazu ziemnego i LNG, zawartego podczas tegorocznego szczytu Carpathian Eight Summit. Współpraca pozwala wykorzystywać kompetencje Grupy Orlen w organizacji dostaw gazu z rynków międzynarodowych oraz dostęp do infrastruktury umożliwiającej jego regazyfikację i przesył do odbiorców w regionie.
Orlen rozwija partnerstwo handlowe z Naftogazem od 2025 r. W tym czasie spółki zawarły 5 umów na dostawy ponad 600 mln m3 gazu pochodzącego z regazyfikacji amerykańskiego LNG sprowadzanego przez Orlen do terminali w Świnoujściu i Kłajpedzie.
Orlen jest obecny na ukraińskim rynku od 2007 r. i dostarcza paliwa z rafinerii w Polsce i na Litwie. Po rozpoczęciu rosyjskiej pełnoskalowej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r. Orlen uruchomił dostawy paliw, a następnie rozwijał ich transport koleją przez Polskę. Regularne dostawy paliw wspierają stabilizację ukraińskiego rynku, na który trafiają również asfalty produkowane w Czechach przez spółkę Orlen Unipetrol.
Czytaj więcej
Orlen i Naftogaz podpisały nowy kontrakt na dostawy amerykańskiego LNG. Gaz będzie regazyfikowany w gazoporcie w Świnoujściu i stamtąd trafi na Ukr...
Orlen widzi szansę w tym, że Słowacja szykuje się na koniec rosyjskiego gazu
Kolejne porozumienie dotyczy rynku słowackiego. Orlen zawarł porozumienie ze słowackim Slovenský plynárenský priemysel (SPP). Partnerzy otwierają nowy etap rozmów o dostawach gazu z wykorzystaniem LNG sprowadzanego do Polski. – Porozumienie z SPP, największym dostawcą energii na Słowacji, otwiera przed nami perspektywę współpracy z partnerem o kluczowym znaczeniu dla tego rynku. Nasz cel jest jasny: rozwijać biznes Orlenu i budować konkurencyjną ofertę, która daje partnerom większą elastyczność w zakupie gazu. W ten sposób łączymy ambicje handlowe z bezpieczeństwem energetycznym regionu – mówi Ireneusz Fąfara, prezes Orlenu.
SPP intensywnie przygotowuje się do okresu po 2027 r., kiedy import rosyjskiego gazu ziemnego do Unii Europejskiej zostanie wygaszony zgodnie z przepisami REPowerEU. – Polska i ORLEN stwarzają obiecujące możliwości dalszej dywersyfikacji naszego portfela dostaw. Wykorzystanie terminali LNG w Polsce mogłoby zapewnić Słowacji dostęp do dodatkowych źródeł gazu ziemnego na rynku globalnym, a jednocześnie poszerzyć możliwości transportu gazu do naszego kraju – powiedział Martin Húska, dyrektor generalny i członek zarządu SPP.
Podstawą współpracy jest LNG – skroplony gaz ziemny, który po dostarczeniu do terminalu w Polsce i regazyfikacji mógłby trafić rozbudowanym kilka lat temu gazociągiem Polska – Słowacja do SPP. Rozmowy obejmą źródła surowca, warunki handlowe i organizację dostaw. Porozumienie pozostawia partnerom elastyczność w dopasowaniu oferty do potrzeb rynku.
Orlen dostarcza już gaz na rynek słowacki. Należąca do niej spółka Orlen Energy Trading GmbH zawarła wcześniej kontrakt z Grupą ZSE na dostawy gazu w wolumenie odpowiadającym około 30 proc. jej rocznego zapotrzebowania. W ramach zrealizowanego kontraktu Grupa Orlen dostarczyła surowiec pochodzący m.in. z USA, sprowadzony w postaci LNG i po regazyfikacji przesłany na Słowację.
Slovenský plynárenský priemysel (SPP) jest największym dostawcą energii na Słowacji. Spółka dostarcza gaz ziemny i energię elektryczną do blisko 1,5 mln punktów odbioru we wszystkich segmentach rynku i regionach kraju. Jej jedynym akcjonariuszem jest państwo słowackie, które wykonuje prawa właścicielskie za pośrednictwem Ministerstwa Gospodarki. Oprócz sprzedaży energii SPP rozwija usługi poprawiające efektywność energetyczną oraz projekty związane z wytwarzaniem energii ze źródeł odnawialnych.
Czytaj więcej
Morze Bałtyckie stało się jednym z kluczowych korytarzy energetycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Tędy płyną gaz ziemny, paliwa i energia elektryc...
Węgry mogą zastąpić rosyjski gaz dostawami przez Polskę
Wreszcie trzecie porozumienie, potencjalnie o największym zakresie, to współpraca Orlenu z węgierską spółką MVM ONEnergy (należące do węgierskiej Grupy MVM). Firmy podpisały memorandum dotyczące potencjalnej współpracy przy dostawach LNG do polskich terminali, jego regazyfikacji i transporcie gazu ziemnego na Węgry. Na razie więc to nie jest sztywna umowa na dostawy gazu i zerwanie zależności od Rosji. Celem porozumienia jest analiza rozwiązań wspierających bezpieczeństwo i dywersyfikację dostaw gazu.
– Bezpieczeństwo energetyczne Europy Środkowo-Wschodniej wymaga zróżnicowanych źródeł dostaw i transportu gazu oraz współpracy partnerów w regionie. W rozmowach z MVM ONEnergy chcemy wykorzystać doświadczenie Orlenu w pozyskiwaniu LNG i organizacji dostaw gazu na rynki europejskie. Porozumienie z MVM ONEnergy łączy dwa ważne dla nas cele: wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego regionu i rozwój obecności Orlenu na rynku węgierskim – mówi prezes Orlenu.
Węgrzy podchodzą do tego porozumienia optymistycznie. Sami mówią o porozumieniu z Orlenem jako „ważnym strategicznie”. – Wzmacniamy bezpieczeństwo dostaw na Węgry i do całego regionu. To kolejny kamień milowy w dywersyfikacji dostaw gazu na Węgry, ponieważ oprócz dostaw realizowanych szlakiem południowym LNG będzie mogło docierać również z Polski. Korzystając z wiedzy i doświadczenia Orlenu, MVM ONEnergy może dalej rozwijać swoją działalność biznesową i handlową związaną z LNG. Memorandum jest w pełni zgodne z celami strategicznymi Grupy MVM, a także oczekiwaniami wobec Węgier określonymi w unijnym planie REPowerEU – mówi Gábor Orbán, Prezes MVM ONEnergy.
Porozumienie przewiduje możliwość zaangażowania spółek obu grup, w tym Orlen LNG Trading Limited i Orlen Energy Trading GmbH. W obszarze gazu partnerzy przeanalizują możliwości dostaw na Węgry przez polskie terminale LNG. Rozmowy obejmą też dostęp do infrastruktury oraz organizację i warunki dostaw. Celem tych prac ma być wypracowanie handlowych rozwiązań, które pozwolą zróżnicować źródła i trasy dostaw gazu na Węgry. Mowa tu szczególnie o drugim pływającym terminalu LNG w Gdańsku. Tam swoje moce regazyfikacyjne ma zarezerwowane Orlen, ale i tam Węgrzy rozważali zabukowanie swoich mocy. Na razie jednak gaz importowany poprzez Polskę jest dla Węgier za drogi.
Czytaj więcej
Liberalizacja rynku gazu w Polsce powoli przechodzi z fazy budowy infrastruktury przesyłowej, w fazę przygotowania ustaw, które mają zliberalizować...
Nie wszyscy wyrażają entuzjazm dla polskich możliwości dostaw LNG. W sierpniu zapytaliśmy węgierski MOL o możliwość zainteresowania LNG z Polski. Dla Węgrów udział w konkretnych projektach infrastrukturalnych lub procedurach rezerwacji przepustowości zawsze podlega – jak zaznacza firma – gruntownej ocenie biznesowej. – W procedurze open season terminala FSRU w Gdańsku grupa MOL dokonała oceny możliwości biznesowych, ale biorąc pod uwagę panujące warunki rynkowe, udział w nich okazał się nieopłacalny – zdradza nam MOL. Koncern zwraca uwagę na powody, które w przyszłości mogą zostać wyeliminowane. – Rozwój infrastruktury transgranicznej i rozwiązanie istniejących ograniczeń ekonomicznych i administracyjnych będą kluczowe dla pełnego wykorzystania potencjału przepływów LNG z Polski na rynki, na których działa MOL – informuje nas spółka. Polskie Ministerstwo Energii przyznaje, że jest jeszcze wiele do zrobienia, jeśli chodzi o liberalizację rynku gazowego. Mowa o ustawie o zapasach i obligu giełdowym. W tych obu kwestiach resort energii przeprowadzi zmiany w prawie. Mają pojawić się do końca roku.
Współpraca w regionie wpisuje się w rozwój koncepcji Baltic Eagle Gas Hub – regionalnego centrum dostaw i handlu gazem, łączącego dostęp do globalnego rynku LNG z infrastrukturą importową nad Bałtykiem i połączeniami transgranicznymi. Ważnym elementem tej koncepcji jest wykorzystanie potencjału dostaw amerykańskiego LNG i wzmacnianie roli Polski jako bramy dla gazu z USA do Europy Środkowo-Wschodniej. Jej zaplecze stanowią wykorzystywane i rezerwowane przez Grupę moce w terminalach w Świnoujściu i Kłajpedzie oraz planowanych terminalach FSRU w Zatoce Gdańskiej, uzupełniane własną flotą gazowców. Rozwój współpracy z odbiorcami w Europie Środkowo-Wschodniej ma pozwolić wykorzystać ten potencjał do zwiększania sprzedaży Orlenu, a zarazem poszerzać wybór źródeł gazu i wzmacniać bezpieczeństwo dostaw w regionie.