Jest zgoda spółek. Elektrownie węglowe przechodzą pod nadzór państwa

PGE, Enea, Tauron i Energa uzyskały zgody korporacyjne dotyczące transakcji nabycia przez Skarb Państwa wytwórczych aktywów węglowych celem utworzenia Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE) - poinformowały spółki w osobnych komunikatach.

Publikacja: 10.08.2023 11:45

Jest zgoda spółek. Elektrownie węglowe przechodzą pod nadzór państwa

Foto: Sławomir Kłak

PGE podała, że jej zarząd podjął uchwałę ws. wyrażenia zgody na podpisanie dokumentu "Projekt NABE - podsumowanie warunków transakcji" na wcześniej opisanych warunkach ujętych w komunikatach z 15 lipca.

Tauron przekazał, że pozyskał niezbędne zgody korporacyjne na warunki brzegowe określone w dokumencie podsumowującym warunki transakcji oraz na podwyższenie kapitału własnego Tauron Wytwarzanie o kwotę 652 mln zł i na objęcie przez spółkę nowo wyemitowanych akcji Tauron Wytwarzanie. Pokrycie podwyższenia kapitału własnego tej spółki ma nastąpić ma poprzez potrącenie części istniejącego zadłużenia Tauron Wytwarzanie wobec Tauronu.

Zarząd Enei także podjął uchwałę ws. akceptacji propozycji zawarcia podsumowań warunków transakcji nabycia przez Skarb Państwa wszystkich posiadanych przez Eneę udziałów Enea Wytwarzanie oraz akcji Enea Elektrownia Połaniec wraz z ich podmiotami zależnymi celem utworzenia Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego.

Czytaj więcej

Nie tylko pompy. Stoi cały rynek urządzeń grzewczych

Wreszcie Energa poinformowała, że pozyskano niezbędną zgodę korporacyjną na podpisanie dokumentu podsumowującego warunki transakcji.

W połowie lipca PGE, Enea, Tauron i Energa otrzymały od Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Ministra Aktywów Państwowych, propozycję niewiążącego dokumentu podsumowującego warunki transakcji przejęcia aktywów węglowych celem utworzenia Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE).

Przypomnijmy, że zgodnie z propozycją, oferowana wartość przedsiębiorstwa PGE GiEK na 30 września 2022 r. skorygowana o dług wynosi 6,25 mld zł. Zadłużenie PGE GiEK wobec PGE to 5,4 mld, wartość aktywów to 0,85 mld zł.

W przypadku Enei zaproponowana cena sprzedaży udziałów Enea Wytwarzanie wyniosła 2,479 mld zł, a akcji Enea Elektrownia Połaniec 632 mln zł, w oparciu o wartość przedsiębiorstw ustaloną na 30 września 2022 roku skorygowaną o wartość długu netto. Zadłużenie spółek zależnych wobec Enei wynosi 2,38 mld zł.

Skarb Państwa zaproponował nabycie także akcji Tauron Wytwarzanie za cenę 1 zł, wraz ze spłatą wobec Grupy Tauron zadłużenia spółki. Według stanu na 30 września 2022 r. zadłużenie stanowiło kwotę 6326 mln zł. Zadłużenie do dnia zamknięcia zostanie zmniejszone o kwotę 652 mln zł w wyniku konwersji części istniejącego długu Tauron Wytwarzanie na kapitał własny.

Jak podawano, kwota ceny sprzedaży akcji Energa Elektrownie Ostrołęka, stanowiących 89,64 proc. kapitału, wyniesie 153 mln zł w oparciu o wartość przedsiębiorstwa. Elektrownia Ostrołęka nie posiada zadłużenia wewnątrzgrupowego.

Cel NABE

Najważniejszym celem utworzenia NABE ma być zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski w okresie transformacji energetycznej, czyli do czasu wybudowania elektrowni jądrowych.

"Utworzenie NABE pozwoli na przyspieszenie transformacji polskiej elektroenergetyki w kierunku źródeł zero- i niskoemisyjnych przy jednoczesnym zachowaniu pełnego bezpieczeństwa energetycznego kraju. Proces powołania NABE jest bezprecedensowym i najbardziej kompleksowym przedsięwzięciem realizowanym w polskim sektorze elektroenergetycznym z uwagi na jego skalę i szeroką grupę podmiotów biorących w nim udział"  – podkreśla minister aktywów państwowych Jacek Sasin na specjalnej konferencji prasowej.

W skład NABE wejdą istniejące elektrownie węglowe oraz kopalnie węgla brunatnego. NABE – jako podmiot w całości należący do Skarbu Państwa będzie funkcjonować na bazie jednej ze spółek zależnych PGE Polskiej Grupy Energetycznej – PGE GiEK (Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna). Obecnie w skład PGE GiEK wchodzą: elektrownie w Bełchatowie, Turowie, Opolu i Rybniku oraz elektrownia Dolna Odra, a także dwie kopalnie węgla brunatnego: w Bełchatowie i w Turowie. PGE GiEK poszerzona zostanie o spółki zależne grup energetycznych: Enea, Tauron i Energa, które zajmują się wytwarzaniem energii elektrycznej w konwencjonalnych elektrowniach węglowych, tj. Tauron Wytwarzanie, Enea Wytwarzanie, Enea Elektrownia Połaniec oraz Energa Elektrownie Ostrołęka.

Komentarze spółek

"Nabycie przez Skarb Państwa elektrowni węglowych odciąży ich obecnych właścicieli i umożliwi im pozyskanie kapitału na inwestycje zero- i niskoemisyjne" – tłumaczy Sasin.

Zdaniem MAP, dzięki utworzeniu NABE największe spółki energetyczne – PGE, Tauron, Enea i Energa będą mogły łatwiej pozyskiwać środki na duże inwestycje zmieniające polską energetykę. Chodzi o elektrownie: wiatrowe, fotowoltaiczne, gazowe i jądrowe oraz zwiększenie potencjału magazynowania energii elektrycznej i ciepła, jak również rozwój systemu dystrybucji. Do tej pory fakt posiadania przez nie aktywów węglowych ograniczał ten proces.

"Dzięki podpisanemu dzisiaj z Ministerstwem Aktywów Państwowych dokumentowi, w którym zawarte zostały kluczowe warunki transakcji nabycia przez Skarb Państwa aktywów węglowych od czterech grup energetycznych mamy już jasno określoną ścieżkę do podpisania ostatecznej umowy powołującej Narodową Agencję Bezpieczeństw Energetycznego. Koncepcja NABE, która dzięki zaangażowaniu Pana ministra Jacka Sasina właśnie wchodzi w końcową fazę jest najlepszą możliwą opcją realizacji dwóch najważniejszych celów dla Polski: bezpieczeństwa energetycznego i transformacji energetycznej. Polska potrzebuje nowoczesnej, niskoemisyjnej energetyki opartej na odnawialnych źródłach i wspieranej energetyką jądrową. To jest optymalny miks energetyczny, który pozwoli nam ustabilizować ceny energii dla gospodarki, tak aby była ona konkurencyjna i zachęcała zagraniczne firmy do lokowania swoich inwestycji w Polsce" - mówi Wojciech Dąbrowski, prezes PGE Polskiej Grupy Energetycznej. "NABE, które będzie produkować energię elektryczną z węgla stanie się bardzo ważnym elementem polskiej transformacji energetycznej" - dodaje Wojciech Dąbrowski.

NABE będzie największym wytwórcą energii elektrycznej w Polsce, odpowiedzialnym za ok. 50 proc. produkcji energii elektrycznej i zatrudniającym ponad 25 tys. osób. Nie będzie inwestować w rozbudowę konwencjonalnych elektrowni, skupiając się na modernizacjach i remontach już istniejących.

"Dla Tauronu wydzielenie węglowych aktywów wytwórczych oznacza nowe otwarcie inwestycyjne i możliwości rozwoju najbardziej perspektywicznych obszarów biznesowych. Kolejne miliardy złotych będą mogły popłynąć na pogłębienie Zielonego Zwrotu, czyli przebudowę sieci elektroenergetycznych, budowę nowych aktywów w OZE oraz magazynów energii" – wyjaśnia Paweł Szczeszek, prezes Grupy Tauron. "Mamy przed sobą sfinansowanie 48 miliardowego programu inwestycyjnego w horyzoncie 2030 roku, z którego połowa przeznaczona zostanie na sieci elektroenergetyczne. Już w przyszłym roku inwestycje w ten obszar sięgną rekordowych trzech miliardów złotych" – wskazuje prezes Szczeszek.

"Główny strumień finansowy skierujemy na sieci elektroenergetyczne, których przebudowa i modernizacja są warunkiem skutecznej transformacji energetycznej kraju. W ostatnich latach w dystrybucję zainwestowaliśmy 16 miliardów złotych, a w kolejnych inwestycje te będą jeszcze większe. Już w przyszłym roku sięgną rekordowych trzech miliardów. Środki te zostaną przeznaczone na przyłączenia nowych klientów, w tym OZE oraz modernizację i przebudowę sieci elektroenergetycznych w kierunku tzw. sieci inteligentnych" – dodaje Szczeszek w komentarzu dla "Rzeczpospolitej".

"Po stronie Enei od samego początku podejmowaliśmy wszelkie działania, żeby proces budowania Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego został zrealizowany. Obecnie nasze wysiłki koncentrujemy na tym, by ustalenia finalnych warunków transakcji i ich realizacja przebiegała jak najszybciej i sprawnie, odpowiedzialnie wspierając proces tworzenia NABE" – mówi Jakub Kowaleczko, wiceprezes ds. handlowych Enea.

Utrzymywanie w naszym kraju sektorów kopalni węgla brunatnego i energetyki węglowej stało się koniecznością. Węgiel to obecnie praktycznie jedyny surowiec w polskim miksie energetycznym, który – w przeciwieństwie do OZE – zapewnia stabilny dostęp energii dla jej odbiorców końcowych, niezależnie od aktualnej pogody, siły wiatru czy natężenia słońca. Udział rynkowy NABE będzie malał wraz z budową nowych źródeł energii w tym elektrowni atomowych.

"Zbycie akcji spółki Energa Elektrownie Ostrołęka jest zgodne z realizacją celów strategicznych naszej grupy kapitałowej w zakresie dekarbonizacji. Strategia Grupy Orlen przewiduje, że do 2030 roku koncern obniży intensywność emisji dwutlenku węgla w swoim segmencie energetyki o 40 proc. Łącznie do końca dekady grupa kapitałowa przeznaczy na zielone inwestycje aż 120 mld zł" – mówi Piotr Meler, prezes Energi Wytwarzanie, spółki zależnej Energi z Grupy Orlen.

Projekt uzyskał akceptację społeczną i 22 grudnia 2022 r. została zawarta umowa społeczna, która określa gwarancje pracownicze dla zatrudnionych w przedsiębiorstwach, które w związku z transformacją energetyczną i utworzeniem NABE zostaną objęte zmianami. Ustawa osłona jest na finiszu prac w parlamencie. Ministerstwo Aktywów Państwowych pozostaje także w dialogu z Komisją Europejską w tej sprawie i argumentuje o rynkowym charakterze tego procesu, bo ta może mieć uwagi czy transakcja nie nosi znamion niedozwolonej pomocy publicznej. "Nadrzędnym celem prowadzonych rozmów jest zapewnienie o niewystępowaniu pomocy publicznej w związku z transakcją utworzenia NABE" - podkreśla MAP.

Koszty

Wkrótce Sejm ma przyjąć także kolejny projekt ustawy o NABE, tym razem o zasadach udzielania przez Skarb Państwa gwarancji za zobowiązania NABE. Stosowny projekt został już zaakceptowany przez rząd. Skarb Państwa zapewni gwarancje wysokości 70 proc. wartości trzech instrumentów składających się na mechanizm finansowania agencji. Pierwszym instrumentem są pożyczki (na spłatę długów spółek wytwórczych wobec grup energetycznych) w łącznej kwocie 9,9 mld zł, których grupy energetyczne udzielą NABE i które będą przez agencję spłacane przez osiem lat. Spłata istniejących wierzytelności nastąpi w dniu nabycia akcji spółek wytwórczych przez SP poprzez potrącenie. Drugim instrumentem będą kredyty odnawialne do 15 mld zł, które głównie będą wykorzystywane na zakup uprawnień do emisji CO2, wysokość kredytu odnawialnego co roku będzie malała. Kredyt ten będzie potrzebny, aby wykupić do końca I kw. każdego roku uprawnienia do emisji C02. Trzeci element to limity rozliczeniowe na pozyskanie uprawnień do emisji CO2 oraz walutę na ich zakup. W tym roku te limity wyniosą do 44 mld zł, a w kolejnych do 30 mld zł. NABE po sprzedaży określonego poziomu energii elektrycznej będzie składać zapotrzebowanie w bankach na uprawnienia do emisji CO2, w ilości równej emisji wynikającej z wyprodukowania wcześniej już zakontraktowanej energii.

Uprawnienia będą kupować banki, dostarczając je NABE w dniu rozliczenia, a więc do końca marca i do końca grudnia każdego roku. Kontrakty będą rozliczane, gdy środki ze sprzedaży energii zostaną zgromadzone przez NABE.

Skarb Państwa ma już uzgodnioną formę finansowania całego procesu z bankami (term sheet). Kredytów oraz limitów (forma linii kredytowej) będzie udzielać kilkanaście banków krajowych i zagranicznych (inwestycyjne są głównymi graczami na rynku CO2, ale nie tylko).

Ciepło
Rusza program, który ma zazielenić ciepłownictwo. Na początek 2 mld złotych
Ciepło
W lipcu rząd przedstawi harmonogram wyłączeń bloków węglowych
Ciepło
Najnowocześniejszy blok węglowy w Elektrowni Jaworzno zdał testy operatora
Ciepło
CEZ chce pozbyć się ciepłowni na Śląsku i w Małopolsce. Polski jednak nie opuści
Ciepło
Ciepłownie nie dostają rekompensat za mrożenie cen ciepła