Zielone światło dla budowy małego atomu. Zgoda rządu w cieniu wątpliwości ABW

Mały atom ma zapewnić tańszy prąd. Korzyści te podkreśla w rozmowie z nami kontrolujący Synthos Michał Sołowow. Jego projekt uzyskał tzw. decyzję zasadniczą, mimo że uwagi do SMR miała ABW.

Publikacja: 08.12.2023 03:00

Zielone światło dla budowy małego atomu. Zgoda rządu w cieniu wątpliwości ABW

Foto: Adobe Stock

Resort klimatu i środowiska wydał sześć decyzji zasadniczych dotyczących budowy łącznie 24 reaktorów w technologii BWRX-300 amerykańskiej firmy GE-Hitachi.

Wnioskowały o nie spółki celowe firmy Orlen Synthos Green Energy (OSGE), która z kolei należy do Orlenu i Synthosu. Wydano je mimo negatywnej oceny Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, o której poinformowały zarówno sama spółka, jak i resort. Pozytywne decyzje dotyczą lokalizacji w Ostrołęce, Włocławku, Stawach Monowskich, Dąbrowie Górniczej, Krakowie (Nowa Huta) oraz Tarnobrzegu-Stalowej Woli.

Tańszy prąd?

O decyzjach poinformowano podczas forum Net Zero Nuclear w Dubaju, z udziałem Mohammeda Al-Hammadiego, prezesa Emirates Nuclear Energy Corporation, Samy Bilbao y Leon, szefowej World Nuclear Association, oraz kilkuset przedstawicieli branży energetyki jądrowej.

Czytaj więcej

Kamiński odpowiada atomowej spółce nadzorowanej przez Obajtka i Sołowowa. „Manipulacje i kłamstwa”

Wiarę w realizację inwestycji podtrzymuje Michał Sołowow, prezes i właściciel Synthosu. – Pierwsze SMR-y (małe reaktory modułowe o mocy 300 MW) w technologii GE Hitachi powstaną w Polsce pod koniec dekady. Będziemy drugim po Kanadzie państwem, w którym rozpocznie się budowa floty kilkunastu małych reaktorów BWRX-300. Staniemy się europejskim liderem we wdrażaniu technologii małych reaktorów modułowych – mówi „Rzeczpospolitej” biznesmen. Jego zdaniem polski przemysł, borykający się z wysokimi cenami energii i walczący o utrzymanie konkurencyjności na światowych rynkach, uzyska w ten sposób dostęp do stabilnych, zeroemisyjnych i atrakcyjnych kosztowo źródeł energii.

Wtóruje mu Orlen, dodając, że docelowo prąd z SMR będzie tańszy o 30 proc. od tego z bloków gazowych, które są obecnie budowane w Polsce. Jak dodaje Rafał Kasprów, prezes OSGE, decyzje umożliwiają rozpoczęcie programu budowy floty reaktorów BWRX-300. Synthos oraz Orlen są jednymi z największych w kraju konsumentów energii elektrycznej, którzy w obliczu drożyzny chcą postawić na własne źródła energii.

ENERGETYKA
Atomowe perypetie KGHM

Problemy piętrzą się też przed innym projektem SMR współrealizowanym przez KGHM. Amerykańska firma NuScale, która ma dostarczyć technologię firmie z Lubina, nie wybuduje swoich pierwszych SMR w stanie Utah. Miały one być wzorcem dla polskiego projektu. Wszystko przez rosnące koszty. Stawia to pod znakiem zapytania inne projekty małego atomu w USA, ale i w Polsce. Mimo to KGHM kontynuuje realizację planów związanych z SMR. Firma jednak nie wskazuje już tak jednoznacznie na dalszą współpracę technologiczną z NuScale, podkreślając jedynie, że była to technologia „preferowana”. W wydanym już wniosku o decyzję zasadniczą KGHM wskazał następujące lekkowodne technologie reaktorowe, przewidziane do zastosowania w inwestycji KGHM: Rolls-Royce SMR™ (UK SMR™), NUWARD™, SMR-160™, BWRX-300™ oraz VOYGR™ firmy NuScale. ∑

Obiekcje ABW

W procesie decyzyjnym nie obyło się bez problemów. Wniosek o wydanie decyzji zasadniczej został skierowany w kwietniu. Wcześniej decyzje otrzymywały inne polskie projekty jądrowe – dwie konwencjonalne elektrownie z udziałem amerykańskiego Westinghouse oraz koreańskiego KHNP, a także projekt reaktorów SMR prowadzony przez KGHM z NuScale.

Projekt Synthosu i Orlenu czekał. Stało się tak, gdyż Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencja Wywiadu prowadziły postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się uzyskaniem informacji warunkujących zakres i kierunek końcowego rozstrzygnięcia. – Zgodnie z procedurą określoną w ustawie o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego – red.) zaopiniowała negatywnie wydanie przez ministra właściwego do spraw energii decyzji zasadniczych określających dozwolone parametry inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej, objętych wnioskami spółki Orlen Synthos Green Energy – informuje nas resort klimatu i środowiska. Powody obiekcji ABW nie są jawne. OSGE informuje w odpowiedzi na nasze pytania, że spółce odmówiono dostępu do akt sprawy i zapoznania się z opinią oraz odrzucono wniosek o odtajnienie.

Czytaj więcej

Mariusz Janik: Jeszcze daleka droga do powszechnego korzystania ze SMR-ów

Mimo to resort klimatu ostatecznie wydał wspomniane decyzje zasadnicze, otwierając drogę do ubiegania się o kolejne decyzje lokalizacyjne i środowiskowe. – Opinia nie jest przeszkodą w wydaniu decyzji, co stwierdza samo ABW. Tym bardziej że opinia autorytetów prawnych, w tym prof. Marka Wierzbowskiego, jednoznacznie stwierdza, iż opinia ABW nie jest dla MKIS wiążąca – informuje nas OSGE.

Teraz czas na rozmowy o finansowaniu. Już wcześniej amerykański EXIM Bank i U.S. International Development Finance Corporation (DFC) ogłosiły możliwość wsparcia kwotą do 4 mld dol. projektu realizowanego przez Orlen Synthos Green Energy. Chęć zaangażowania w projekt budowy floty reaktorów SMR wyraziły także polskie banki – PKO BP, Pekao, BGK, a także Santander Bank Polska.

Przed koncernami teraz także rozmowy z mieszkańcami. Konsultacje społeczne mogą potrwać dwa lata.

Opinia dla „Rz"
Paweł Gajda, dr. inż. Wydziału Energetyki i Paliw AGH w Krakowie

Choć BWRX-300 jest jednym z najbardziej zaawansowanych projektów SMR, to pierwszy taki reaktor dopiero ma powstać w Kanadzie. Właściwej budowy jeszcze nie rozpoczęto – trwa proces licencjonowania, przygotowania projektów wykonawczych, tworzenia całego łańcucha dostaw do tych projektów. Pierwsze projekty to też czas wprowadzania poprawek i usprawnień do samego procesu budowy. Dopiero po wyciągnięciu wniosków z kanadyjskiego projektu kolejne mogą postępować sprawniej i będzie możliwe podanie dokładniejszego harmonogramu oraz kosztów budowy. Więc powstanie pierwszego takiego reaktora w Polsce niemal na pewno się opóźni. Jednakże przy sprawnej realizacji całego programu do końca lat 30. mogłoby funkcjonować przynajmniej kilka takich jednostek. ∑

Resort klimatu i środowiska wydał sześć decyzji zasadniczych dotyczących budowy łącznie 24 reaktorów w technologii BWRX-300 amerykańskiej firmy GE-Hitachi.

Wnioskowały o nie spółki celowe firmy Orlen Synthos Green Energy (OSGE), która z kolei należy do Orlenu i Synthosu. Wydano je mimo negatywnej oceny Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, o której poinformowały zarówno sama spółka, jak i resort. Pozytywne decyzje dotyczą lokalizacji w Ostrołęce, Włocławku, Stawach Monowskich, Dąbrowie Górniczej, Krakowie (Nowa Huta) oraz Tarnobrzegu-Stalowej Woli.

Pozostało 92% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Atom
Niepewna budowa elektrowni atomowej Zygmunta Solorza z Koreańczykami
Materiał Promocyjny
Naszą siłą jest różnorodność
Atom
Siłownia atomowa w Zaporożu może już nigdy nie wrócić do pracy
Atom
Thierry Deschaux, EDF: Atomowe opóźnienia mogą nas sporo kosztować
Atom
Największa elektrownia atomowa świata nie pracuje od 13 lat. Czy wreszcie ruszy?
Atom
Elektrownia atomowa w Zaporożu ruszy? Nowe ustalenia po spotkaniu Rosjan z MAEA
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży