Według IEA (Międzynarodowa Agencja Energetyczna) Amerykanie kupili w minionym roku w Rosji 4,78 mln funtów ekwiwalentu U3O8 (oktatlenek triuuranu - najpopularniejsza stała forma uranu, bezpieczna w transporcie). Zdaniem analityków, cytowanych przez Kommersanta, spadek dostaw o 24 proc. mógł wynikać z gwałtownego wzrostu cen i specyfiki harmonogramów wysyłek dla kontraktów długoterminowych, a nie z rosyjskiej agresji na Ukrainę.
Czytaj więcej
Kraje Europy Wschodniej chcą od 2025 roku kupować potrzebny im uran w Kazachstanie, a nie w Rosji. To kolejnym krok do uwolnienia się Wspólnoty od...
Uciec od uranu z Rosji
Ceny uranu w 2022 roku wzrosły do najwyższego poziomu od sześciu lat. Rosja pozostała liderem w dostarczaniu usług wzbogacania uranu dla amerykańskich elektrowni atomowych. Ze względu na zagrożenia geopolityczne zachodni odbiorcy próbują jednak uciec od rosyjskich dostaw, co utrudnia fakt, że istniejące moce przerobowe są już w pełni obciążone.
Uran jest używany do produkcji paliwa dla elektrowni jądrowych. Stany Zjednoczone mają 93 bloki o mocy około 96 GW. W 2022 roku wyprodukowały one 18,2 proc. zużytego w USA prądu.
Udział Rosji w amerykańskim rynku uranu spadł, bo amerykańscy konsumenci generalnie ograniczyli zakupy. Całkowite zakupy uranu w USA (łącznie z produkcją krajową) zmniejszyły się o 13 proc. r/r, do 40,5 mln funtów ekwiwalentu U3O8 (23,5 mln funtów uranu naturalnego, 8 mln funtów UF6 - sześciofluorek uranu i około 9 mln funtów wzbogaconego uranu). Udział surowca rosyjskiego w 2022 roku wyniósł 11,7 proc. wobec 13 proc. w 2021 roku.
Czytaj więcej
Nie tylko ropa naftowa i gaz ziemny stały się narzędziem zachodniej presji na Rosję, by zaprzestała agresji. Rosja zagroziła Stanom wstrzymaniem ek...
Mając tak dużo elektrowni jądrowych, a także własne złoża uranu, Amerykanie kupują ponad 95 proc. surowców z zagranicy. Czołowym dostawcą jest Kanada z 27 proc. udziałem w amerykańskim imporcie uranu (dane za 2022 r.) z dostawami, które w minionym roku wzrosły o prawie 61 proc., do 11 mln funtów. Kazachstan posiadający największe na świecie zasoby uranu, sprzedał USA 10 milionów funtów. Uzbekistan – 4,44 mln funtów (wzrost o prawie 78 proc. r/r), podnosząc swój udział w rynku amerykańskim do 11 proc.
Uran z Kazachstanu zamiast rosyjskiego
Wielkość dostaw z Rosji, sądząc po statystykach z ostatnich lat, w znacznym stopniu zależy od ceny. W ubiegłym roku koszt surowców uranowych rósł w rekordowym tempie: dla amerykańskich konsumentów uran podrożał średnio o 15 proc. rok do roku, do 39,08 USD za funt U3O8. Rosyjskie produkty podrożały od razu o 55 proc., ale i tak były tańsze od innych - 35,2 USD za funt U3O8.
Rosja pozostaje liderem w imporcie do USA usług wzbogacania uranu (najbardziej kapitałochłonny i skomplikowany technologicznie proces w jądrowym cyklu paliwowym). W 2022 roku udział Rosji w tym segmencie wyniósł 33 proc. Reszta dostaw pochodziła głównie z UE i Wielkiej Brytanii, gdzie znajduje się fabryka Urenco.
Ze względu na rosyjską agresję na Ukrainę, przez cały ubiegły rok operatorzy zachodnich elektrowni atomowych próbowali uciec od rosyjskich dostaw. Ale nie miało to nic wspólnego z etyką biznesową czy zwykłą przyzwoitością, ale obawą przed nałożeniem sankcji na Rosatom. Firmy zdają sobie sprawę, że jest to kwestia czasu więc szukają nowego zaopatrzenia w uran, przede wszystkim w Kazachstanie.
Kazachska firma państwowa Kazatomprom odpowiada za 42 proc. światowej produkcji uranu. „Pomimo tego, że sankcje wobec rosyjskiego jądrowego cyklu paliwowego nie zostały wprowadzone, niektóre firmy energetyczne pracują nad znalezieniem nowych dostawców usług konwersji i wzbogacania. W zeszłym roku i na początku tego roku widzieliśmy kilku nowych graczy - powiedział Seitżan Żanybekow, dyrektor działu marketingu Kazatompromu.
