Podpisano w tej sprawie list intencyjny z brytyjskim konsorcjum U-Battery. Otwiera ono drogę do powstania pierwszego w Polsce badawczego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem (ang. High Temperature Gas Reactor – HTGR). Technologia ta jest obiecująca ze względu na możliwości wytwarzania ciepła przemysłowego i odporność na wszelkiego rodzaju awarie.

– Takie reaktory mogą mieć niezbyt wielką moc cieplną rzędu kilkuset megawatów, za to dostarczać ciepło przemysłowe o wysokich parametrach. To wystarczy aby np. strategiczne gałęzie przemysłu w Polsce jak branża chemiczna czy rafinerie dysponowały własnymi źródłami energii całkowicie uniezależniając się od zewnętrznych dostawców – podkreśla prof. Grzegorz Wrochna, przewodniczący europejskiej Inicjatywy Przemysłowej Kogeneracji Jądrowej (Nuclear Cogeneration Industrial Initiative – NC2I).

Dzięki zastosowaniu specjalnego paliwa pozwalają bezpiecznie operować znacznie wyższymi temperaturami niż typowe reaktory chłodzone wodą. Odporność paliwa na warunki ekstremalne powoduje, że nawet przy awarii wszystkich systemów bezpieczeństwa, reaktor samoczynnie wychładza się, nie grożąc emisją substancji radioaktywnych do otoczenia. Dzięki temu, reaktory mogą być budowane w bezpośredniej bliskości innych instalacji przemysłowych i produkować energię elektryczną oraz ciepło znacznie bliżej odbiorcy, nie narażając go na straty przesyłowe.

Polsko-brytyjska współpraca w rozwoju tej technologii była jednym z tematów rozmów polskich wiceministrów energii: Andrzeja Piotrowskiego i Michała Kurtyki z brytyjskim ministrem energii i zmian klimatu Amber Rudd.

Jak tłumaczą eksperci NCBJ reaktory wysokotemperaturowe HTGR, zee względów konstrukcyjnych nie mogą mieć tak dużych mocy, jak reaktory lekkowodne. Nie nadają się więc do realizacji programu polskiej energetyki jądrowej. Zakłada on budowę reaktorów o łącznej mocy elektrycznej 6000 MW. Zastąpienie 4-6 wielkich reaktorów lekkowodnych kilkudziesięcioma reaktora HTGR byłoby zdecydowanie zbyt kosztowne. Jednakże zastosowanie ich tam, gdzie prócz energii elektrycznej niezbędne jest ciepło o wysokiej temperaturze, jest ekonomicznie dobrze uzasadnione.

Naukowcy ze Świerku chcą, aby do 2025 roku powstał badawczy reaktor wysokotemperaturowy o mocy 10 MWt i elektrycznej 4 MWe.

Jak zaznacza dr hab. Krzysztof Kurek, dyrektor NCBJ, prace nad projektowaniem, analizami bezpieczeństwa i budową takiego reaktora pozwoliłoby rozwinąć i utwierdzić w praktyce kompetencje ekspertów NCBJ, którą są ważne także dla obecnego programu polskiej energetyki jądrowej.

– Przygotowałoby nas także do wdrożenia w Polsce na skalę przemysłową reaktorów wysokotemperaturowych, dzięki którym energochłonny polski przemysł może zyskać dużą przewagę konkurencyjną – dodaje Kurek.

AWK