Rząd przyjął pakiet paliwowy. Zmiany podatkowe mogą potrwać do końca czerwca

Obniżka VAT, obniżka akcyzy, wprowadzenie maksymalnej ceny paliw – Rada Ministrów przyjęła pakiet ustaw „Ceny Paliwa Niżej”. Z projektów ustaw wynika, że zmiany mogą zostać wprowadzone na okres trzech miesięcy.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie istotne regulacje rządowe dotyczące cen paliw wprowadzono.
• Jaki jest główny cel wprowadzenia nowych regulacji w sektorze paliwowym.
• Jakie konkretne instrumenty zostaną wykorzystane do obniżenia cen paliw.
• W jaki sposób będzie działać mechanizm ustalania i kontroli maksymalnej ceny detalicznej.
• Kto odczuje korzyści z wprowadzonych rozwiązań oraz jakie organy nadzorują ich realizację.
• Na jak długo planowane jest wprowadzenie tych regulacji oraz jakie są ich przewidywane skutki budżetowe.

Rada Ministrów przyjęła pakiet ustaw „Ceny paliwa niżej”, którego celem jest obniżenie cen na stacjach benzynowych. Program wprowadza obniżkę VAT i akcyzy na benzynę i olej napędowy oraz maksymalną cenę detaliczną na paliwa. W planach rządu jest też podatek od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych (szczegółów jeszcze nie znamy).

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji już po przyjęciu pakietu paliwowego, zaczęły pojawiać się pierwsze projekty ustawy. Póki co pojawiły się dwa: nowelizacja o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (autorstwa resortu energii) oraz nowelizacja ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym (autorstwa ministerstwa finansów).

Główne założenia pakietu ustaw CPN – „Ceny paliwa niżej”

Nowe przepisy wprowadzą obniżkę podatku VAT na paliwa z 23 do 8 proc. oraz obniżkę akcyzy. To instrumenty, które bezpośrednio obniżą cenę końcową sprzedawanych paliw.  – Tankowanie będzie tańsze, a koszty transportu – niższe. Z rozwiązania skorzystają zarówno gospodarstwa domowe, jak i przedsiębiorcy  –  czytamy w komunikacie rządu. Równolegle wprowadzony zostanie mechanizm maksymalnej ceny detalicznej paliw. Oznacza to, że stacje nie będą mogły sprzedawać benzyny i oleju napędowego powyżej określonego poziomu cen.

Cena będzie codziennie określana przez Ministra Energii na podstawie danych rynkowych – średnich cen hurtowych największych dostawców, powiększonych o podatki i określony koszt sprzedaży. Nowe regulacje przewidują także wzmocniony nadzór nad rynkiem. Krajowa Administracja Skarbowa będzie kontrolować przestrzeganie przepisów, a za ich naruszenie grożą kary finansowe sięgające nawet 1 mln zł.  – To mechanizm, który ma zapewnić, że wprowadzone rozwiązania będą skuteczne  –  wskazuje rząd. 

Założenia zmian projektu o cenie maksymalnej

Jak czytamy już w uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, celem jest wprowadzenie rozwiązań służących bezpieczeństwu paliwowemu państwa i bezpieczeństwu polskiej gospodarki oraz realizacja potrzeby pilnego uwzględnienia w krajowym porządku prawnym rozwiązań służących ograniczeniu wzrostu cen paliw w związku z aktualną sytuacją geopolityczną. – Celem wprowadzenia rozwiązań ustawowych dotyczących ustalenia ceny maksymalnej na benzynę silnikową i olej napędowy jest zahamowanie wzrostu cen paliw ciekłych, a zatem również pomoc w walce z rosnącą presją inflacyjną wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie pomiędzy USA i Izraelem a Iranem, który w znaczny sposób wpływa na podniesienie ceny ropy naftowej oraz paliw – czytamy.

W projekcie zaproponowano rozwiązanie wprowadzające formułę wyliczenia maksymalnej ceny detalicznej, którą wyjątkowo rząd chce wprowadzić. Zgodnie z opracowywaną formułą cenę maksymalną ustala się jako sumę średniej arytmetycznej ceny hurtowej sprzedaży paliwa za 1 dm3, ustalonej na podstawie cen tych paliw stosowanych w poprzednim dniu roboczym przez 5 producentów lub handlowców mających największy udział w krajowym rynku paliw tych paliw na rynku krajowym, powiększonej o podatek akcyzowy oraz opłatę paliwową, oraz kwoty tytułem pokrycia kosztów sprzedaży w wysokości 0,30 zł za 1 litr, powiększonej o podatek od towarów i usług. Ogłoszenie ceny maksymalnej będzie się odbywało za pomocą obwieszczenia Ministra Energii. Cena maksymalna określona w obwieszczeniu będzie obowiązywała następnego dnia po jego ogłoszeniu, z tym, że cena ogłoszona w dniu roboczym poprzedzającym sobotę, niedzielę, święta oraz inne dni wolne od pracy jest stosowana do dnia roboczego następującego po tych dniach.  – Ustalenie maksymalnej ceny detalicznej pomoże w eliminacji ryzyka stosowania nieuczciwych praktyk polegających na zwiększeniu marży dzięki niższemu podatkowi VAT w cenie sprzedawanego paliwa – czytamy już w Ocenie Skutków Regulacji (OSR).

W projekcie ustawy ustalono również system kar pieniężnych za oferowanie do sprzedaży paliw ciekłych po cenie wyższej niż cena maksymalna ogłoszona w obwieszczeniu. – Ustalenie maksymalnej ceny detalicznej pomoże w eliminacji ryzyka stosowania nieuczciwych praktyk polegających na zwiększeniu marży dzięki niższemu podatkowi VAT w cenie sprzedawanego paliwa. Karę wynoszącą do 1 mln zł będzie wymierzać Szef Krajowej Administracji Skarbowej w drodze decyzji – czytamy.

Jak zapewniają ustawodawcy, projektowana ustawa w niewielkim stopniu wpływa na obciążenie regulacyjne dla przedsiębiorców, gdyż nowe obowiązki informacyjne są nakładane wyłącznie na 5 podmiotów o największym udziale w krajowym, hurtowym rynku paliw.  –  Zwiększenie obowiązków informacyjnych będzie czasowe, wyłącznie na czas obowiązywania obniżonych stawek VAT  –  czytamy w OSR.

Projekt zmian w podatku akcyzowym zdradza, jak długo mogą potrwać zmiany

W komunikatu rządu wynika, że stawka VAT na paliwa spadnie z 23 proc. do 8 proc., a akcyza zostanie zmniejszona do minimum wymaganego przepisami unijnymi, czyli o 29 groszy na litrze benzyny i o 28 groszy na litrze oleju napędowego. W efekcie cena spadnie o ok. 1,2 zł na litrze. 

Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym, wprowadzi podstawę prawną do obniżenia stawek akcyzy w drodze rozporządzenia w celu umożliwienia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych szybkiego zareagowania na pilną potrzebę obniżki akcyzy, z uwagi na obecną sytuację na rynkach.

Ani premier, ani ministrowie nie zdradzili, na jak długo planują wprowadzenie zmian. Odpowiedź na to pytanie daje Ocena Skutków Regulacji do nowelizacji ustawy.

W OSR czytamy, że proponowana zmiana w ustawie o podatku akcyzowym nie ma bezpośrednio wpływu na dochody budżetu państwa, stanowi ona podstawę prawną do wydania rozporządzenia dotyczącego obniżenia stawek podatku akcyzowego na niektóre paliwa silnikowe, którego wydanie spowoduje ujemne skutki budżetowe.  – Szacuje się, że koszt dla budżetu wprowadzenia obniżek stawek akcyzy za okres do 30 czerwca 2026 r. to ok. 2,1 mld zł ubytku dochodów w akcyzie – czytamy. Uprawnienie Ministra Finansów i Gospodarki będzie więc obowiązywać do 30 czerwca 2026 r

Zatem rząd szacuje, że zmiany mogą z nami zostać przez trzy najbliższe miesiące. Z popołudniowej wypowiedzi premiera wynikało, że ubytki przychodów do budżetu z podatku VAT każdego miesiąca mogą wynieść 900 mln zł. Jeśli zmiany mają zostać z nami przez 3 miesiące, to przychody z tytułu mniejszego VAT na paliwa wyniosą 2,7 mld zł, a razem z pomniejszoną akcyzą będzie to 4,8 mld zł.