Ude­rza­ją­ca w in­te­res Pol­ski po­praw­ka wzy­wa­ją­ca do mo­ra­to­rium na sto­so­wa­nie w wy­do­by­ciu ga­zu kon­tro­wer­syj­nej tech­no­lo­gii szcze­li­no­wa­nia hy­drau­licz­ne­go zo­sta­ła zgło­szo­na przez le­wi­co­wych eu­ro­de­pu­to­wa­nych (zie­lo­nych, ko­mu­ni­stów oraz część so­cja­li­stów). Mia­ła wejść do ra­por­tu o eko­lo­gicz­nych skut­kach wy­do­by­cia ga­zu łup­ko­we­go au­tor­stwa eu­ro­de­pu­to­wa­ne­go PO?Bo­gu­sła­wa So­ni­ka. Zo­sta­ła jed­nak od­rzu­co­na w śro­dę przez 391 eu­ro­de­pu­to­wa­nych. Za jej przy­ję­ciem by­ły 262 oso­by. Prze­szedł na­to­miast ra­port So­ni­ka oraz spra­woz­da­nie grec­kiej eu­ro­de­pu­to­wa­nej Ni­ki Tza­ve­li do­ty­czą­ce eko­no­micz­nych aspek­tów wy­do­by­cia ga­zu nie­kon­wen­cjo­nal­ne­go.

Na­kaz ostroż­no­ści

Oba ra­por­ty da­ją zie­lo­ne świa­tło do wy­do­by­cia ga­zu z łup­ków, ale ra­port So­ni­ka za­wie­ra sze­reg za­le­ceń na­ka­zu­ją­cych pań­stwom de­cy­du­ją­cym się na eks­plo­ata­cję te­go su­row­ca du­żą ostroż­ność. Fir­my de­cy­du­ją­ce się na za­sto­so­wa­nie tech­no­lo­gii szcze­li­no­wa­nia hy­drau­licz­ne­go bę­dą więc mu­sia­ły m.in. in­for­mo­wać o lo­ka­li­za­cji wier­ceń, uży­wa­nych skład­ni­kach che­micz­nych, uzdat­nia­niu wo­dy oraz uzy­ska­niu zgo­dy lo­kal­nej lud­no­ści na pro­wa­dze­nie wy­do­by­cia. Ra­port wska­zu­je jed­no­cze­śnie, że nie są po­trzeb­ne no­we, za­ostrzo­ne unij­ne re­gu­la­cje śro­do­wi­sko­we i za­ka­zy. Pod­kre­śla, że wy­do­by­cie ga­zu jest bez­piecz­ne, je­śli sto­so­wa­ne są no­wo­cze­sne i bez­piecz­ne tech­no­lo­gie.

– Za naj­waż­niej­sze prze­sła­nie ra­por­tu uwa­żam po­dej­ście ostroż­no­ścio­we, ale da­ją­ce łup­kom szan­sę na ko­mer­cyj­ną opła­cal­ność. Dzi­siaj z PE pły­nie ja­sny prze­kaz, że wy­do­by­cie ga­zu łup­ko­we­go jest bez­piecz­ne dla śro­do­wi­ska i zdro­wia oby­wa­te­li, o ile speł­nio­ne są naj­wyż­sze stan­dar­dy śro­do­wi­sko­we i stan­dar­dy bez­pie­czeń­stwa – twier­dzi So­nik.

Bar­dzo kry­tycz­nie oce­nia ten ra­port eu­ro­de­pu­to­wa­ny PiS Kon­rad Szy­mań­ski. – Od­rzu­ce­nie po­praw­ki wzy­wa­ją­cej do mo­ra­to­rium nie­wie­le zmie­nia. Spra­woz­da­nie w wer­sji, któ­ra wy­szła z Ko­mi­sji Ochro­ny Śro­do­wi­ska, jest nie do przy­ję­cia, po­nie­waż za­wie­ra za­kaz szcze­li­no­wa­nia na te­re­nach wy­do­by­cia wę­gla, ape­lu­je o zmia­nę sys­te­mu han­dlu emi­sja­mi w ce­lu ob­ło­że­nia wy­do­by­cia ga­zu opła­ta­mi za emi­sje CO2, su­ge­ru­je, że wy­do­by­cie ga­zu jest sprzecz­ne z po­li­ty­ką kli­ma­tycz­ną UE. Ra­port po­stu­lu­je zmia­ny w czte­rech klu­czo­wych dla bran­ży wy­do­byw­czej dy­rek­ty­wach UE. Skut­ki ewen­tu­al­nej i praw­do­po­dob­nej re­ali­za­cji za­le­ceń ra­por­tu bę­dą skut­ko­wa­ły pod­nie­sie­niem kosz­tów in­we­sty­cji aż do gra­nic ich opła­cal­no­ści w UE – wska­zu­je Szy­mań­ski.

Kon­ty­nu­acja prac

We­dług Mi­ko­ła­ja Bu­dza­now­skie­go, mi­ni­stra skar­bu, wy­nik de­ba­ty po­ka­zał emo­cjo­nal­ne na­sta­wie­nie scep­ty­ków. – Nie ba­ga­te­li­zu­je­my tych gło­sów. Dla­te­go po­sta­wio­ny przez pol­ski rząd cel w po­sta­ci wy­do­by­cia ga­zu z łup­ków bę­dzie kon­se­kwent­nie re­ali­zo­wa­ny przy peł­nym po­sza­no­wa­niu norm śro­do­wi­sko­wych i praw lo­kal­nych spo­łecz­no­ści – za­pew­nia Bu­dza­now­ski.

Rów­nież PGNiG jest zde­ter­mi­no­wa­ne, aby pro­wa­dzić po­szu­ki­wa­nia zgod­nie z obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi i przy udzia­le lo­kal­nych spo­łecz­no­ści. – Za­pew­niam, że na­sza fir­ma by­ła, jest i bę­dzie otwar­ta za­rów­no na kon­tak­ty z miesz­kań­ca­mi, na któ­rych te­re­nie PGNiG pro­wa­dzi po­szu­ki­wa­nia, jak i z or­ga­ni­za­cja­mi spo­łecz­ny­mi za­in­te­re­so­wa­ny­mi tym te­ma­tem – in­for­mu­je Gra­ży­na Pio­trow­ska­-Oli­wa, pre­zes PGNiG.

Skuteczne protesty

Moratoria na wydobycie

Pierw­szym kra­jem Unii Eu­ro­pej­skiej, któ­ry zde­cy­do­wał się na wpro­wa­dze­nie mo­ra­to­rium na wy­do­by­cie ga­zu łup­ko­we­go, by­ła w 2011 r. Fran­cja. Sta­ło się to po sil­nych pro­te­stach le­wi­co­wych or­ga­ni­za­cji eko­lo­gicz­nych, choć spe­ku­lo­wa­no, że swo­je zro­bi­ło rów­nież nie­zwy­kle sil­ne lob­by ato­mo­we. Na po­cząt­ku 2012 r. mo­ra­to­rium wpro­wa­dzi­ła (rów­nież po pro­te­stach eko­lo­gów) Buł­ga­ria. Na­stęp­nie do­ko­na­ł te­go ru­muń­ski, post­ko­mu­ni­stycz­ny rząd Vik­to­ra Pon­ty.

Po­nad­to po­dob­ny za­kaz wpro­wa­dzi­ły wła­dze Czech oraz nie­miec­kie­go lan­du Nad­re­nia ­Pół­noc­na-West­fa­lia (moż­li­we jest wpro­wa­dze­nie w przy­szło­ści mo­ra­to­rium w in­nych nie­miec­kich lan­dach). Po dru­giej stro­nie oce­anu szcze­li­no­wa­nia hy­drau­licz­ne­go za­ka­za­ły ame­ry­kań­skie sta­ny:?No­wy Jork, New Jer­sey oraz Ver­mont. Prze­ciw­ko tej me­to­dzie wy­do­by­cia opo­wie­dzia­ło się rów­nież po­nad 270 ame­ry­kań­skich sa­mo­rzą­dów miej­skich. Ja­kie za­rzu­ty pod­no­szą prze­ciw­ni­cy tej me­to­dy?

Przede wszyst­kim wska­zu­ją, że gro­zi ona ska­że­niem wód grun­to­wych nie­bez­piecz­ny­mi che­mi­ka­lia­mi i mo­że przy­czy­niać się do po­wsta­wa­nia trzę­sień zie­mi (opi­sy­wał to m.in. ame­ry­kań­ski fil­m do­ku­men­tal­ny „Ga­sland"). Śro­do­wi­ska na­uko­we są po­dzie­lo­ne, je­śli cho­dzi o kwe­stię bez­pie­czeń­stwa eko­lo­gicz­ne­go wy­do­by­cia ga­zu z łup­ków. Jed­nak­że ra­port polskiego europosła Bogusława So­ni­ka wska­zu­je, że ist­nie­ją już bar­dzo bez­piecz­ne i czy­ste tech­no­lo­gie eks­plo­ata­cji te­go su­row­ca, więc szcze­li­no­wa­nia hydraulicznego nie trze­ba za­ka­zy­wać.