Program „Czyste Powietrze” funkcjonuje od 2018 roku. Umożliwia dofinansowanie przez państwo termomodernizacji budynków oraz wymiany starych i nieefektownych źródeł ciepła na nowoczesne. W trakcie działania programu ujawnia się jednak wiele luk w jego regulaminie, które pozwalają na liczne nadużycia. Z tego powodu rozważa się wprowadzenie zmian.
Konsultacje społeczne na ich temat potrwają w Ministerstwie Klimatu i Środowiska – zgodnie z zapowiedziami wiceministra Krzysztofa Bolesty – przynajmniej do końca października. Brak jednak na razie konkretnej informacji o tym, jakich zmian w programie „Czyste Powietrze” można spodziewać się w 2025 roku. Na ten moment można jedynie podejrzewać, jakich obszarów programu mogą dotyczyć na podstawie wniosków wyciągniętych z dotychczas odbytych konsultacji.
Program „Czyste Powietrze”: Konsultacje społeczne w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
4 października 2024 roku w Ministerstwie Klimatu i Środowiska odbyły się konsultacje społeczne dotyczące programu „Czyste powietrze”, którym przewodniczył wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta. Było to pierwsze z zaplanowanego cyklu spotkań w tym temacie. Relacja ze spotkania zamieszczona została na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz na rządowej stronie poświęconej programowi „Czyste Powietrze”.
Krzysztof Bolesta w trakcie swojego wystąpienia inaugurującego konsultacje społeczne przyznał, że program ma „pewne niedociągnięcia” i z tego powodu ministerstwo zdecydowało się na zorganizowanie konsultacji, w trakcie których mają zostać przedyskutowane różne kwestie. Dodał, że liczy na uwagi i spostrzeżenia uczestników spotkania.
Czytaj więcej
Pokrycie kosztów wymiany okien – jako jednego z elementów termomodernizacji – jest możliwe m.in. w ramach projektów Czyste Powietrze i Ciepłe Miesz...
Kryteria wejścia do programu „Czyste Powietrze”: Czy będą zmiany?
Konsultacje społeczne rozpoczęły się od dyskusji na temat obowiązujących kryteriów wejścia do programu, a także sposobu dokumentowania i weryfikacji dochodów. Wspomniano o problemie sztucznego zaniżania dochodów poprzez dopisywanie jako współwłaścicieli nieruchomości osób o niskich dochodach lub też dołączanie do składu gospodarstwa domowego osób, które w rzeczywistości w nim nie mieszkają.
W tej części spotkania dyskutowano również nad:
- progami dochodowymi – ich wysokością oraz tym, czy powinny być one jedynym kryterium wejścia do programu;
- dołączeniem kryterium w postaci stanu technicznego budynku;
- włączaniem ośrodków pomocy społecznej (GOPS i MOPS) do rozpatrywania wniosków o przyznanie pełnego dofinansowania z programu.
Czytaj więcej
W planach częściowej lub kompleksowej termomodernizacji domu warto uwzględnić dostępne opcje dopłat. Które z aktualnych programów pomagają sfinanso...
Możliwe zmiany w prefinansowaniu w programie „Czyste Powietrze”
W dalszej części spotkania przedmiotem rozmów było prefinansowanie w programie „Czyste Powietrze”, które w założeniu miało ułatwić udział w nim osobom mniej zamożnym. Jednak w rzeczywistości stało się polem do licznych nadużyć. Pełnomocnicy niejednokrotnie wykorzystują niewiedzę osób, które reprezentują. Jest to możliwe w związku z elastycznymi zasadami programu oraz uproszczonymi procedurami. W związku z tym pojawiły się propozycje:
- zmiany kryteriów wejścia do programu dla firm wykonawczych;
- zaangażowania podmiotów zewnętrznych (banków);
- ewentualnej rezygnacji z prefinansowania w przypadku zapewnienia szybkich wypłat w formie refundacji.
Program „Czyste Powietrze”: Co ze standardem energetycznym budynków?
Kolejnym tematem poruszonym w trakcie konsultacji był standard energetyczny budynków. Omówiono obowiązujące obecnie w programie wymagania związane z tym tematem, a także zastanawiano się nad ewentualnymi zmianami. Zaproponowano:
- wprowadzenie oceny energetycznej budynku przed rozpoczęciem prac,
- wprowadzenie wymogu osiągnięcia przez budynek konkretnego standardu energetycznego po zakończeniu inwestycji;
- wprowadzenie obowiązkowej termomodernizacji budynku, np. w przypadku najwyższego poziomu finansowania;
- rezygnację z audytów energetycznych na rzecz świadectw charakterystyki energetycznej budynków, nad którymi prace podlegają ściślejszej kontroli;
- aby cele programu były zbieżne z Długoterminową Strategią Renowacji Budynków.
Czytaj więcej
Redukcja odpadów, prąd ze źródeł odnawialnych, materiały biurowe z recyklingu. Firmy i budynki są coraz bardziej eko.
Czy wykonawcy w programie „Czyste Powietrze” muszą szykować się na zmiany?
Uczestnicy spotkania rozmawiali następnie na temat wykonawców w programie „Czyste Powietrze”. Pojawiły się propozycje rozwiązań, dzięki którym ich praca podlegałaby ściślejszej kontroli:
- obowiązek korzystania przez nich z uszczegółowionych wzorów umów;
- obowiązkowe ubezpieczenie OC;
- stworzenie listy rekomendowanych wykonawców i weryfikacja jej przez organizacje branżowe;
- wprowadzenie szkoleń dla pracowników;
- stworzenie dodatkowego programu kształcenia instalatorów;
- wzmocnienie nadzoru nad rozliczeniami między beneficjentami programu, a wykonawcami, aby możliwa była weryfikacja wystawionych faktur.
Program „Czyste Powietrze”: Czy będą zmiany dotyczące stosowanych technologii?
Na koniec spotkania omówione zostały technologie obecnie stosowane w programie „Czyste Powietrze”. Dyskutowano nad:
- wymaganiami dla pomp ciepła i kotłów na biomasę, które znajdują się na liście ZUM (Zielonych Urządzeń i Materiałów);
- wystarczalnością obecnego katalogu kosztów kwalifikowanych (urządzeń i materiałów);
- nielegalnymi modyfikacjami kotłów na paliwa stałe;
- uwzględnianiem przez program w przyszłości instalacji hybrydowych oraz promowaniem wysokiej jakości urządzeń i materiałów.
