Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie jest jednoznaczne stanowisko amerykańskiej administracji wobec doniesień o powrocie rosyjskich surowców na rynek Unii Europejskiej.
- Czym amerykańska koncepcja „dodawania energii” różni się od polityki UE i jakie są tego skutki dla europejskiego przemysłu.
- Kiedy ma zostać sfinalizowana kluczowa umowa na budowę elektrowni jądrowej i jakie działania mają przyspieszyć realizację projektu.
- Jaką rolę odgrywa Polska w budowie nowej architektury bezpieczeństwa energetycznego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Wright i minister energii Miłosz Motyka zadeklarowali pogłębienie współpracy w sektorze energetyki jądrowej. Siódmy szczyt Partnerstwa na rzecz transatlantyckiej współpracy energetycznej (P-TEC) – zdaniem gospodarza imprezy – ministra energii Miłosza Motyki, to kluczowe wydarzenie w relacjach energetycznych po obu stronach Atlantyku. Podczas spotkania ministerialnego oraz forum biznesowego podkreślono, że współpraca Stanów Zjednoczonych z państwami Europy Środkowo-Wschodniej, Południowej i krajami bałtyckimi „stanowi niezbędny fundament stabilności oraz bezpieczeństwa ekonomicznego i militarnego całego kontynentu”. Padły też ważne deklaracje dotyczące paliw z Rosji oraz realizacji elektrowni jądrowej w Polsce.
Polityka Europy nie doprowadziła do redukcji emisji
Podczas finalnej konferencji prasowej na szczycie energetycznym P-TEC, sekretarz energii USA Chris Wright oraz minister energii Miłosz Motyka omówili kwestie zwiększania dostaw amerykańskich surowców, postępów w projekcie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, całkowitej rezygnacji z rosyjskich węglowodorów oraz potrzebę bardziej racjonalnego podejścia do unijnych regulacji klimatyczno-podatkowych. Strona amerykańska przedstawiła koncepcję tzw. dodawania energii (energy abundance), podkreślając, że rozwój produkcji surowców i nośników energii bezpośrednio stymuluje wzrost gospodarczy, wzmacnia potencjał obronny oraz podnosi poziom bezpieczeństwa narodowego państw sojuszniczych. Zestawiono to z dotychczasową polityką Europy Zachodniej, polegającą na „odejmowaniu energii” i ograniczaniu jej wytwarzania, co poskutkowało spadkiem dynamiki PKB, drastycznym wzrostem cen oraz ucieczką przemysłu poza granice kontynentu. – Przenoszenie emisji i degradacja bazy przemysłowej nie stanowiły rzeczywistego postępu, a celem obecnego partnerstwa jest rozbudowa powiązań infrastrukturalnych łączących kraje regionu ze sobą i z USA – mówił sekretarz Wright.
Czytaj więcej
Orlen rozszerza gazową ekspansję w Europie Środkowo-Wschodniej. Koncern zapewni nowe dostawy amerykańskiego LNG Ukrainie, a ze Słowacją i Węgrami p...
W kwestii handlu węglowodorami, Wright podkreślił pozycję Stanów Zjednoczonych jako wiodącego producenta i eksportera gazu ziemnego na świecie, którego wielkość wydobycia przewyższa łączne wolumeny Rosji, Chin i Iranu. – Drugim co do wielkości towarem eksportowym USA, zaraz po sprzęcie lotniczym i wojskowym, pozostają produkty rafinowane, w tym olej napędowy, a trzecim – skroplony gaz ziemny (LNG). Amerykańska administracja utrzymała i rozwija rekordowy eksport paliw do Europy, odrzucając naciski polityczne na jego ograniczenie, co realizuje zasadę swobodnego obrotu energią na rynku globalnym i wspiera sojuszników w procesie dywersyfikacji – dodał amerykański sekretarz.
Rosyjskie surowce dla Europy? „Nie ma takiej dyskusji”
Miłosz Motyka podkreślił, że już funkcjonują umowy na dostawy amerykańskiego LNG, a krajowa infrastruktura przesyłowa oraz legislacja pozwalają na zwiększanie wolumenów tranzytowych do państw sąsiednich, czego dowodem jest stały wzrost przesyłu gazu na Ukrainę oraz podpisanie ramowych memorandów o współpracy z partnerami z Grupy Wyszehradzkiej.
Obie strony zadeklarowały zerowe zainteresowanie powrotem do zależności od rosyjskich paliw kopalnych, a sekretarz Wright zdementował doniesienia prasowe o rzekomym amerykańskim pośrednictwie w sprzedaży surowców z Rosji do Europy. – Czytam mnóstwo różnych rzeczy w prasie. Mogę państwu powiedzieć o tym, że mówi się o różnych pomysłach, ale narody Europy jasno zadeklarowały odcięcie się od paliw kopalnych z Rosji. Kiedyś polegały na tej współpracy, ale teraz od tego odeszły. Żadne europejskie państwo nie chce powrotu do importu paliw z Rosji. Nie ma takiej dyskusji. Podczas tej konferencji rozmawialiśmy o tym, jak naszą współpracę zacieśnić, jak podpisać nowe kontrakty, jak sprawić, by obecność Stanów Zjednoczonych w tej części Europy była jeszcze istotniejsza – powiedział.
Czytaj więcej
Za plecami Unii Europejskiej i Ukrainy ludzie Kremla i Białego Domu rozmawiają o wspólnym biznesie gazowym. Chodzi o nieczynny gazociąg Nord Stream...
Umowa na atom do końca roku
Kolejnym tematem rozmów był rozwój wielkoskalowej energetyki jądrowej – stanowi to jeden z najważniejszych filarów polsko-amerykańskiej współpracy. Projekt budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej zakłada powstanie trzech reaktorów o łącznej mocy 3,5 GW w oparciu o technologię amerykańską, realizowaną przez konsorcjum spółek Westinghouse i Bechtel. – Inwestycja ma zagwarantować szerokie włączenie polskich przedsiębiorstw w łańcuch dostaw (local content) oraz zatrudnienie krajowych kadr, pozycjonując Polskę jako lidera i regionalnego partnera do przyszłego wdrażania technologii jądrowej w innych państwach Europy – powiedział Chris Wright.
Odnosząc się do medialnych doniesień na temat kosztów operacyjnych, które ponosi Polska, w tym relokacji zagranicznego personelu, wydawania dokumentów czy pobierania prowizji, Miłosz Motyka zaznaczył, że szczegółowe dane biznesowe objęte są klauzulami poufności. Zapewnił, że relacje pomiędzy spółką Polskie Elektrownie Jądrowe a konsorcjum opierają się na partnerskich, transparentnych i sprawiedliwych zasadach, chroniących środki polskiego podatnika. – Główna umowa na projektowanie i budowę (EPC) ma zostać uzgodniona i sfinalizowana przed końcem bieżącego roku – zadeklarował polski minister.
Czytaj więcej
Nasz projekt jądrowy nie zwalnia tempa. Zleciliśmy Westinghouse kolejne elementy o długim czasie produkcji. Chodzi o kluczowe dla projektu elementy...
W ramach szczytu podpisano także list intencyjny przez PEJ i konsorcjum Westinghouse-Bechtel dotyczący rozszerzenia zakresu umowy Engineering Development Agreement (EDA). To tzw. umowa pomostowa pomiędzy jedną na zaprojektowanie a drugą na budowę elektrowni jądrowej. Umowę pomostową już przedłużano i przed końcem roku dojdzie prawdopodobnie do kolejnego jej przedłużenia. Ma ono usprawnić prace do czasu, kiedy umowa na budowę nie zostanie jeszcze podpisana. To będzie możliwe na początku przyszłego roku.
Działania, które PEJ chce przyspieszyć niezależnie od daty podpisania umowy na budowę, związane są z zakupem tzw. Long Lead Items (LLI) – kluczowych komponentów elektrowni jądrowej o długim cyklu produkcji, w tym obudowy bezpieczeństwa reaktorów AP1000. Wczesne uruchomienie procesu zakupowego kolejnej partii LLI pozwoli ograniczyć ryzyka harmonogramowe i zabezpieczyć termin oddania elektrowni do eksploatacji.
W ramach listu intencyjnego, podpisanego podczas VII Spotkania Ministerialnego Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), spółka PEJ i konsorcjum Westinghouse-Bechtel ustaliły, że będą pracowały nad mechanizmem dotyczącym rozszerzenia zamówień istotnych dla harmonogramu projektu. Ponadto amerykańscy partnerzy będą wspierać PEJ w ustaleniach z agencjami kredytów eksportowych w zakresie finansowania inwestycji powiązanego z dostawami komponentów elektrowni.