Zegar tyka dla Łukoilu. Kto chce przejąć zagraniczne aktywa Rosjan?

Biały Dom przedłużył do 17 stycznia 2026 r termin dany rosyjskiemu Łukoil na sprzedaż międzynarodowych aktywów. Są oceniane na 22 mld dolarów, a chętni na nie, to barwna grupa biznesmenów i firm.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Dlaczego Łukoil musi sprzedać swoje międzynarodowe aktywa do 13 grudnia?
• Jakie międzynarodowe projekty i udziały w aktywach posiada Łukoil?
• Które firmy wykazują zainteresowanie zakupem aktywów Łukoilu?
• Jakie są skutki sankcji USA dla Łukoilu i jego partnerów biznesowych?

Decyzja została opublikowana 10 grudnia na stronie Departamentu Stanu USA. Jak przypomina agencja Reutera, w październiku Stany Zjednoczone nałożyły sankcje blokujące na drugiego co do wielkości producenta ropy naftowej w Rosji, ustalając termin sfinalizowania sprzedaży jego aktywów zagranicznych na 21 listopada. Następnie termin został przedłużony do 13 grudnia.

Międzynarodowe aktywa Łukoilu obejmują projekty wydobywcze ropy naftowej i gazu, rafinerie ropy naftowej oraz ponad 2000 stacji benzynowych w Europie, Azji Środkowej, na Bliskim Wschodzie i w obu Amerykach. Każda konkretna transakcja będzie wymagała zgody Departamentu Skarbu USA, który już odrzucił kilka ofert, m.in. wcześniej powiązanej z Rosją firmy Gunvor.

Po upływie nowego terminu aktywa Łukoilu, wobec których Biały Dom nie przedłuży terminu wejścia w życie sankcji, nie będą mogły przeprowadzać żadnych transakcji i operacji. Każdy, kto będzie dalej z nimi prowadził biznes, zostanie objęty wtórnymi sankcjami USA, co oznacza brak dostępu do amerykańskiego rynku i zamrożenie wszystkich aktywów na nim.

Reuters przyjrzał się stanowi negocjacji i podmiotom zainteresowanym rosyjskimi aktywami. Wśród zainteresowanych nabywców znajdują się amerykańscy giganci naftowi Exxon Mobil i Chevron Corp., konglomerat finansowy Abu Dhabi International Holding Company, Bernd Bergmayr – austriacki inwestor i były większościowy udziałowiec grupy firm z branży rozrywki dla dorosłych, w tym Pornhub, węgierska grupa energetyczna MOL czy amerykańska firma inwestycyjna Carlyle.

Od Iraku po Afrykę

Największym zagranicznym aktywem Łukoilu jest 75 proc. udziałów w złożu Zachodnia Kurna-2 w Iraku, jednym z największych złóż ropy naftowej na świecie. Firma ogłosiła stan siły wyższej (force majeure) na tym złożu po tym, jak Irak wstrzymał płatności.

Władze w Bagdadzie przejęły zarządzanie złożem. Według irackich urzędników, co najmniej dwie firmy zachodnie i jedna chińska wyraziły zainteresowanie tym udziałem. Według doniesień agencji Reuters z 2 grudnia, jedną z nich jest Exxon Mobil. Amerykanie złożyli już irackiemu rządowi ofertę zakupu udziałów w projekcie.

Czytaj więcej

Ropa

Łukoil ogłasza stan siły wyższej. Rosjanie wyrzuceni z Iraku

Pod wpływem sankcji USA rozpada się zagraniczne „imperium” Łukoilu, rozciągające się na 11 krajów...

Ponadto Łukoil posiada 60 proc. udziałów w zagospodarowaniu tzw. bloku 10 w Iraku, obejmującego złoże Eridu na zachód od Basry.

W Egipcie spółka posiada 50 proc. udziałów w złożach West Esh El Mallaha i WEEM Extension, wspólnie z egipską spółką Tharwa Petroleum. Łukoil posiada również 24 proc. udziałów w koncesji Meleiha, a pozostałe 76 proc. należy do włoskiej spółki Eni. Tutaj na razie nie ma sygnałów o zainteresowaniu.

W Zjednoczonych Emiratach Arabskich Łukoil posiada 10 proc. udziałów w koncesji gazowej Ghasha, jednym z największych projektów gazowych w Abu Zabi, obsługiwanym przez państwową spółkę naftowo-gazową ADNOC.

Łukoil ma udziały w dużych kazachskich projektach naftowo-gazowych obsługiwanych przez zachodnie spółki naftowe: 13,5 proc. w złożu Kaszagan i 5 proc. w złożu Tengiz. Rosjanie mają też 12,5 proc. udziałów w Konsorcjum Rurociągów Kaspijskich (CPC), które eksportuje ropę naftową z Kazachstanu do terminali nad Morzem Czarnym.

Departament Skarbu USA zgodził się, by Łukoil mógł obsługiwać operacje związane ze złożami Kaszagan, Tengiz i CPC, dopóki nie znajdą się kupcy.

Łukoil posiada również prawie 20 proc. udziałów w złożu gazowym Shah Deniz w azerskim sektorze Morza Kaspijskiego, eksploatowanym przez brytyjską firmę BP.

Łukoil eksploatuje również złoże gazowe Southwest Gissar w Uzbekistanie i posiada 90 proc. udziałów w złożu gazowym Kandym-Khauzak-Shady w pobliżu granicy Uzbekistanu i Turkmenistanu.

Łukoil posiada 38 proc. udziałów w bloku Deepwater Tano Cape Three Points, który obejmuje zagospodarowanie złoża ropy naftowej Pecan u wybrzeży Ghany.

Firma posiada również jedną czwartą w bloku podmorskim Marine XII, eksploatowanym przez włoski koncern Eni u wybrzeży Konga, oraz 18 proc. w bloku poszukiwawczym OML 140, eksploatowanym przez amerykańską firmę Chevron u wybrzeży Nigerii.

W Meksyku Rosjanie współpracują z Eni w kilku blokach morskich i mają połowę udziałów w bloku Amatitlan, eksploatowanym przez meksykańską firmę Petrolera de Amatitlan SAPI de CV.

Rafinerie w Bułgarii, Rumunii oraz Holandii

W Bułgarii Łukoil jest właścicielem największej rafinerii na Bałkanach w Burgas (Neftekhim), o zdolności przerobowej około 190 tys. baryłek dziennie. Rząd bułgarski zmienił przepisy, co umożliwia mu przejęcie zarządzania rafinerią i sprzedaż tych aktywów. Departament Skarbu USA zatwierdził przedłużenie terminu wejścia sankcji w stosunku do bułgarskiej rafinerii i niektórych innych aktywów Łukoilu do 29 kwietnia 2026 r. To czas na pożegnanie z Rosjanami.

Czytaj więcej

Paliwa

Viktor Orbán chce przejąć imperium Rosjan w Europie. W imieniu kogo działa?

Viktor Orbán – największy sojusznik Putina w Unii Europejskiej – śpieszy z pomocą rosyjskim konce...

W Rumunii Łukoil jest współwłaścicielem Petrotelu, trzeciej co do wielkości rafinerii w Rumunii, o zdolności przerobowej 48 600 baryłek dziennie, a także sieci około 300 stacji benzynowych.

Rumuński minister energii poinformował, że do 25 listopada trzy firmy wyraziły zainteresowanie przejęciem rumuńskich aktywów Łukoilu i prowadzą bezpośrednie rozmowy z rosyjską firmą, nie ujawniając szczegółów. Sankcje USA utrudniły również realizację planów Łukoilu dotyczących wiercenia odwiertów poszukiwawczych u wybrzeży Rumunii.

W Holandii Łukoil posiada 45 proc. w rafinerii Zeeland o zdolności przerobowej 180 tys. baryłek dziennie, którą prowadzi w ramach joint venture z francuską firmą TotalEnergies. Nie wiadomo, czy Francuzi przejmą całą rafinerię.

Stacje benzynowe i zwolnienia w biurach Łukoilu

4 grudnia Departament Skarbu USA przedłużył do 29 kwietnia 2026 r. termin zawierania transakcji z należącymi do Łukoilu stacjami benzynowymi poza Rosją; wcześniej termin ten przypadał na 13 grudnia. Fiński operator stacji benzynowych Teboil, należący do Łukoilu, złożył wniosek o restrukturyzację 21 listopada i ogłosił, że planuje sprzedać swoją sieć detaliczną liczącą około 430 stacji benzynowych, co stanowi około jednej piątej wszystkich stacji benzynowych w Finlandii.

2 grudnia rumuński rząd zatwierdził zmiany w ustawodawstwie, które umożliwią Łukoilowi kontrolę nad lokalnymi aktywami, w tym ponad 300 stacjami benzynowymi. Łukoil jest również jednym z największych operatorów rynku paliw w Mołdawii. Rząd w Kiszyniowie negocjuje zakup kompleksu tankowania samolotów na międzynarodowym lotnisku w Kiszyniowie. Ponadto w Stanach Zjednoczonych działa około 200 stacji benzynowych marki Łukoil. Nie wiadomo, kto je kupi.

Sankcje USA praktycznie zniszczyły działalność jednostki handlowej Łukoilu – spółki Litasco, z siedzibą w Szwajcarii, która wcześniej odpowiadała za około 4 proc. globalnego handlu ropą naftową.

Łukoil zwolnił już większość pracowników swojej centrali w Genewie oraz biura w Houston, a pracownicy w Dubaju otrzymali wypowiedzenia, ale zostaną ponownie zatrudnieni na czas określony – do lutego, poinformowała agencja Reuters, powołując się na źródła.