Opera mydlana Łukoilu w Bułgarii. Rosjanie wychodzą z rynku i wyjść nie mogą

Kreml uważa, że Łukoil objętego sankcjami oligarchy Wagita Alekpierowa, jest w Bułgarii obiektem prześladowania. Koncern już kilka razy zapowiadał opuszczenie Bułgarii, gdzie wcześniej wyciął z rynku całą konkurencję, łamiąc prawo antymonopolowe.

Spółki zależne Łukoilu w Bułgarii znajdują się pod „bezprecedensową presją” ze strony władz lokalnych, firma rozważa sprzedaż aktywów w tym kraju – powiedziała Eleonora Mitrofanowa, ambasadorka Rosji w Bułgarii w wywiadzie dla agencji rosyjskiej RIA Nowosti.

Zmowa kartelowa Łukoilu - jest zawiadomienie

Mitrofanowa przypomniała, że w Bułgarii działa wiele firm Łukoilu, specjalizujących się w różnych kluczowych obszarach – od produkcji produktów naftowych w rafinerii Łukoil Neftohim Burgas po sprzedaż produktów konsumentom końcowym za pośrednictwem własnej sieci stacji benzynowych.

– Pomimo faktu, że Łukoil nie podlega sankcjom antyrosyjskim (podlega nim największy udziałowiec koncernu i kierownictwo – red.), jego spółki zależne w tym kraju często podlegają bezprecedensowej presji ze strony agencji rządowych. W czerwcu władze bułgarskie wszczęły kolejne dochodzenie antymonopolowe. W takich okolicznościach nie dziwi fakt, że centrala Łukoilu w Moskwie rozważa możliwość sprzedaży wszystkich aktywów w Bułgarii. O ile nam wiadomo, ostateczna decyzja jeszcze nie zapadła – dodała Mitrofanowa.

W czerwcu bułgarska Komisja Ochrony Konkurencji została powiadomiona o możliwej zmowie kartelowej Łukoilu. Według bułgarskich mediów zawiadomienie zawiera wniosek o przeprowadzenie szczegółowego dochodzenia w sprawie działalności Łukoil Neftohim Burgas i Łukoil Bułgaria na rynku importu, przetwórstwa i dystrybucji paliw, a także relacji wymienionych firm z innymi uczestnikami rynku. Ma to na celu ustanowienie istnienia formalnej lub nieformalnej zmowy.

W zawiadomieniu jego autorzy twierdzą, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż bułgarscy konsumenci i przedsiębiorstwa ponoszą szkody w wyniku celowego ograniczania importu paliw na rynek bułgarski przez Łukoil, za zgodą innych uczestników. Prowadzi to do wzrostu cen końcowych paliw w porównaniu z cenami w warunkach rzeczywistej konkurencji.

Węgrzy chętnie zastąpią Łukoil w Bułgarii

Kto miałby kupić bułgarskie aktywa Rosjan? Już w grudniu 2024 r. chęć na to miał węgierski MOL, który wciąż przerabia rosyjską ropę i w ten sposób dotuje wojnę Putina. Węgierska firma MOL chciała kupić rafinerię ropy naftowej Łukoil Neftohim Burgas, zapowiadał węgierski rząd. MOL miał być jedną z ośmiu firm, które złożyły bułgarskiemu rządowi oferty na aktywa Łukoilu. Zgoda Sofii na sprzedaż jest obowiązkowa. 

Wcześniej „Financial Times”, powołując się na źródła, donosił, że Łukoil planuje do końca roku sprzedać rafinerię w Bułgarii katarsko-brytyjskiemu konsorcjum, w którego skład wchodzą Oryx Global i dom handlowy DL Hudson. W listopadzie Litasco, spółka zależna Łukoilu, poinformowała, że nie negocjowała sprzedaży rafinerii w Bułgarii z katarsko-brytyjskim konsorcjum i nie podjęła jeszcze decyzji, ale rozważa różne opcje rozwoju działalności w tym kraju.

Jak Rosjanie wycinali konkurencję w Bułgarii

O wyjściu z Bułgarii Łukoil poinformował po raz pierwszy pod koniec 2023 r. Wtedy miał rozpocząć „przegląd swojej strategii dotyczącej aktywów w Bułgarii, w tym rozważa możliwość sprzedaży przedsiębiorstwa ze względu na istotne zmiany w warunkach działalności przedsiębiorstw grupy w tym kraju”.

W Bułgarii Łukoil posiada rafinerię ropy naftowej w Burgas, sieć stacji benzynowych i magazynów ropy naftowej oraz działalność w zakresie bunkrowania statków i samolotów. W wyniku antymonopolowego dochodzenia bułgarskiego urzędu, Rosjanom udowodniono łamanie prawa antymonopolowego, m.in. przez blokowanie dostępu konkurencyjnym firmom do terminala naftowego w Burgas, którym Łukoil zarządzał od 2011 r. Firma straciła status operatora terminalu i musiała zapłacić karę za monopolistyczne praktyki.