Warto walczyć o klimat i miliardy z UE

AFP

Stajemy przed olbrzymią szansą nie tylko skorzystania z wyjątkowo dużych środków z UE, ale przede wszystkim na transformację czarnej gospodarki.

Polski rząd nie ucieknie już teraz przed jasną decyzją w sprawie przyjęcia neutralności klimatycznej do 2050 r., mało kto chciałby kruszyć kopie w sytuacji, gdy w grę wchodzą setki miliardów euro funduszu odbudowy gospodarki i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2021–2027. Dyplomatyczna gra Warszawy zaprezentowana w grudniu zeszłego roku, polegająca na zablokowaniu jednomyślności w sprawie neutralności klimatycznej, z zastrzeżeniem, że „jeden kraj członkowski na tym etapie nie może zobowiązać się do wdrażania tego celu”, miało umocnić naszą pozycję negocjacyjną, a znowu wyszliśmy na hamulcowych ważnych procesów w UE. Komisja Europejska kładzie teraz na stole bardzo duże pieniądze, więc warto się przyłączyć.

Wirusowy game changer

Gdy w grudniu szefowie państw UE rozjeżdżali się do domów, nikt się nie spodziewał, że za chwilę sytuacja ulegnie gwałtownej zmianie. Kilka tygodni później na kontynent dotarł koronawirus, który pogrążył światową gospodarkę w kryzysie.

W trakcie luzowania lockdownu poszczególne państwa zaczęły oferować antykryzysowe tarcze, by przedsiębiorstwa mogły zachować płynność przy tak gwałtownym załamaniu gospodarczym. Bruksela zrozumiała, że skala pomocy na poziomie całej Unii musi być wyjątkowa. Stąd przygotowano fundusz odbudowy i powiązano go w pewnym stopniu z wieloletnim planem finansowym UE. Do dyspozycji będzie 750 mld euro na odbudowę po pandemii, a 1074 mld euro na wieloletni budżet UE. Charles Michael, szef KE, zaproponował, by 70 proc. środków wypłacać natychmiast według kryteriów zaproponowanych przez KE, opartych na danych historycznych. Po to, żeby jak najszybciej uruchomić te pieniądze. Natomiast 30 proc. powiązać z danymi z lat 2020–2021, które będziemy znali w 2022 roku. I wtedy pieniądze zostaną zaprogramowane w 2023 roku. W niedawnej rozmowie z Anną Słojewską, korespondentką „Rzeczpospolitej” w Brukseli, Michael przyznał, że dla wielu państw ważne jest, żeby sprawę neutralności klimatycznej postawić jasno. „Bierzemy pod uwagę fakt, że w tej transformacji klimatycznej nie jesteśmy wszyscy w tym samym punkcie wyjścia. Są państwa w trudnej sytuacji, jak np. Polska, dlatego stawiamy do dyspozycji Fundusz Sprawiedliwej Transformacji. Bo musimy pokazać, że traktujemy sprawę neutralności klimatycznej poważnie, że cel 2050 roku to nie jest jakiś cel teoretyczny. Ale z drugiej strony trzeba być konsekwentnym i rozumiem, że dla wielu państw członkowskich nie do przyjęcia jest możliwość wypłacania pieniędzy tym, którzy do takiego celu się nie zobowiążą” – mówił Michael.

Sztuka wyboru

Chętnych po unijne pieniądze na odbudowę gospodarki po pandemii jest w Unii całkiem sporo. Jeśli znowu zaczniemy się migać od jednoznacznego poparcia neutralności klimatycznej w 2050 r., to przywódcy Francji, Włoch czy Hiszpanii – krajów mocno dotkniętych kryzysem, po prostu zabiorą nam te pieniądze. I będziemy wtedy podwójnie stratni. Nie dość, że polski biznes tego rządowi nie wybaczy – a w budżecie po wydaniu pieniędzy na cztery tarcze antykryzysowe nie ma już pieniędzy na wsparcie firm po ewentualnej drugiej fali pandemii – to stracimy środki na dokonanie kosztownej, bolesnej i trudnej, ale bardzo potrzebnej transformacji energetycznej. Liczę jednak, że w tym przypadku zdrowy rozsądek i odpowiedzialność za Polskę i kolejne pokolenia Polaków zwyciężą. Potrzebujemy odbudować


prof. Jerzy Buzek, były premier, były szef Parlamentu Europejskiego, eurodeputowany PO

Pandemia Covid-19, jakże dramatyczna, to tylko przedsmak tego, co nas czeka, jeśli nie powstrzymamy globalnego ocieplenia: susze, pożary, braki wody pitnej, powodzie, huragany
i – zwłaszcza – setki tysięcy ofiar smogu. A szczepionek na to nie ma i nie będzie. Ratunek jest jeden: rozważna i kompleksowa transformacja – od energetyki i transportu przez przemysł i budownictwo aż po rolnictwo. To cel nowej strategii wzrostu UE – Europejskiego Zielonego Ładu.
Unia Europejska chce pomóc Polkom i Polakom go wdrażać. Z zaproponowanego przeze mnie dwa lata temu Funduszu Sprawiedliwej Transformacji mieszkańcy polskich regionów mają szansę otrzymać dziesiątki miliardów złotych. Trzeba się jednak włączyć w realizację celu redukcji emisji do 2050 r.
Przed szczytem Rady Europejskiej 17–18 lipca apeluję więc do polskiego rządu: wybierzmy neutralność klimatyczną, a nie obojętność klimatyczną. Przyszłość nas dogoni – to „być albo nie być” naszych dzieci i wnuków. Podejmijmy to wyzwanie – dzisiaj i razem!
——————————————————————————————————————
dr Iwona Sroka, członek zarządu Murapol SA
W branży budowlanej już od dłuższego czasu dostrzegamy konieczność stosowania energooszczędnych rozwiązań zarówno na etapie budowy, jak i w późniejszej eksploatacji obiektów. Zdecydowana większość inwestycji komercyjnych realizowana jest według międzynarodowych standardów zrównoważonego budownictwa BREEAM lub LEED. W Grupie Murapol jako jeden
z pierwszych deweloperów mieszkaniowych w Polsce uzyskaliśmy certyfikat BREEAM dla projektu naszej stołecznej inwestycji Murapol Parki Warszawy. Ponadto wszystkie osiedla realizujemy z wykorzystaniem autorskiego systemu zintegrowanego budownictwa energooszczędnego, który zapewnia lepsze parametry technologiczne wpływające na efektywność energetyczną wznoszonych przez nas budynków mieszkalnych. Od ubiegłego roku w naszych najnowszych projektach wdrażamy home management system, który umożliwia montowanie rozwiązań smart home, pozwalających na racjonalne zarządzanie mediami w mieszkaniach, a tym samym oszczędności energii elektrycznej czy cieplnej.
——————————————————————————————————————
Maciej Witucki, prezydent Konfederacji Lewiatan
Neutralność klimatyczna to ogromna szansa, ale i wyzwanie dla polskich przedsiębiorców, małych, średnich i dużych. Aby zwiększyć konkurencyjność gospodarki, osiągnąć przewagę technologiczną oraz zagwarantować przyjazną społecznie, sprawiedliwą transformację, konieczne jest oparcie naszego modelu rozwoju na koncepcji neutralności klimatycznej w perspektywie 2050 r. Ważne jest również wskazanie jasnego sygnału, w którym kierunku biznes może się stabilnie rozwijać. Polska powinna być jednym z głównych architektów kształtującego się systemu finansowania transformacji ku neutralnej klimatycznie Europie.
To zapewni wzmocnienie naszej pozycji na arenie międzynarodowej i dostęp do instrumentów oraz środków, bez których znacznie trudniej będzie się mierzyć z procesem przemian. Zapewni też warunki, w których konkurencyjna polska gospodarka będzie w pełni korzystać z impulsu, jaki transformacja klimatyczna da państwom UE. Apelujemy do rządu o jednoznaczne poparcie celu neutralności klimatycznej.
——————————————————————————————————————
dr inż. Wojciech Myślecki, przewodniczący Zespołu Nowych Technologii Wytwarzania Energii NCBiR
Podstawą transformacji jest jednoznaczne poparcie Green New Deal UE jako programu ostatecznego przejścia UE z gospodarki XIX w./ I połowy XX w. do gospodarki XXI/XXII w. Istotne jest przejścia na źródła energetyczne oparte bezpośrednio (fotowoltaika) lub pośrednio (wiatr, woda) na energii słonecznej, która jest jedynym źródłem pierwotnym lokalnie nieentropijnym (lokalnie – w rozumieniu globu ziemskiego z atmosferą). Ważne jest wzmocnienia tożsamości chwiejącej się obecnie UE jako porozumienia państw i narodów, które potrafią wspólnie dokonać przełomu na wielką skalę. Przełomu dokonuje się, gdy duża liczba nowych technologii, pomysłów, doświadczeń scala się w jeden wielki system – tak było z frachtowcem, który rozpoczął epokę handlu i podbojów kolonialnych,
tak było z technologiami pary wodnej, elektryczności i RTV/telekomy/IT. Konieczne jest opracowanie i przyjęcie polskiego programu transformacji energetycznej opartego na strategii krzywej pościgu –„ścigający” zmierza zawsze w kierunku „ściganego”.
——————————————————————————————————————
Carolina Garcia Gomez, dyrektorka ds. zrównoważonego rozwoju i prezeska IKEA Retail Polska
60 lat wspólnego rozwoju IKEA z polskimi przedsiębiorcami i klientami powoduje, że Polska zajmuje szczególne miejsce na mapie globalnej działalności firmy. Dzisiaj prawie 20 proc. produktów IKEA na świecie powstaje w Polsce, a w przypadku mebli drewnianych ta proporcja dochodzi do 50 proc. światowej produkcji koncernu. Polska jest jednak również wyjątkowa pod względem naszych inwestycji w OZE. To w Polsce IKEA posiada drugie największe po USA portfolio farm wiatrowych, w które zainwestowała blisko 250 mln zł. Te inwestycje przybliżają IKEA do realizacji globalnego celu – stania się biznesem całkowicie neutralnym dla klimatu do roku 2030. Uważamy, że tylko zdecydowane działania w dziedzinie przeciwdziałania zmianom klimatu są szansą na rozwój w przyszłości. Wyznaczenie celu neutralności klimatycznej na poziomie UE zapewni przedsiębiorstwom
i inwestorom jasność i pewność inwestowania w zrównoważone, nisko emisyjne technologie oraz w innowacje, które zwiększą konkurencyjność Polski.
——————————————————————————————————————
Marcin Korolec, były minister środowiska, prezes Fundacji Rozwoju Pojazdów Elektrycznych
Dziś zaczyna się posiedzenie Rady Europejskiej. Przedmiotem obrad jest projekt budżetu UE, do 2027 r. o wartości 1,1 bln euro i program wychodzenia z kryzysu wywołanego pandemią szacowany na 750 mld euro. Od tych kwot aż kręci się w głowie. Negocjacje nie będą łatwe. Komisja chce przeznaczyć te fundusze na transformację ku gospodarce cyfrowej i neutralnej klimatycznie. Grudniowa Rada Europejska zdecydowała, że UE osiągnie neutralność klimatyczną w 2050. Wtedy Polska nie złożyła takiej deklaracji. Teraz polski premier będzie pytany, czy popiera europejski cel neutralności klimatycznej. Od jego odpowiedzi uzależniona będzie wysokość przypadających nam funduszy. W przypadku kolejnej odmowy poparcia dla neutralności klimatycznej istnieje ryzyko, że nasze środki zagospodarują inni. Zamiast się zastanawiać, czy dołączyć do zielonej transformacji europejskiej, rozmawiajmy o tym, jak najlepiej wykorzystać te fundusze jednocześnie na transformację i na budowę naszych przewag konkurencyjnych w średnim i długim terminie.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Polacy bronili węgla w Brukseli

Zdecydowana większość europosłów pozytywnie oceniła we wtorek propozycje Komisji Europejskiej w sprawie zmiany zasad ...

Zamiast dywersyfikacji Lotos kupi ropę z Rosji

 Do końca 2020 r. Rosjanie mają przesłać do gdańskiej rafinerii od 6,4 do 12,6 ...

Epex Spot sprzeda prąd na Litwie

Giełda energii elektrycznej działająca w Zachodniej i Północnej Europie oraz Polsce, wejdzie na Litwę. ...

PGE wycofuje się z Ostrołęki C

Największy polski koncern energetyczny „odstąpił od rozmów”, mających prowadzić do zaangażowania firmy w budowę ...

JSW idzie za ciosem. Chce rozpocząć projekty z Prairie Mining

W najbliższy piątek dojdzie do spotkania zarządu jastrzębskiej spółki z Prairie Mining. Australijski inwestor ...

Rosja pojedzie na spirytusie

Nowe paliwo samochodowe wynaleźli rosyjscy uczeni. Jest bardzo czyste. Nada się do każdego pojazdu. ...