Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego dynamiczny wzrost mocy OZE nie przekłada się na proporcjonalny wzrost produkcji zielonej energii.
- Jaka przyszłość czeka konwencjonalne elektrownie i od czego zależą kluczowe decyzje inwestycyjne w grupie.
- Czym jest zjawisko redysponowania i dlaczego staje się ono coraz większym wyzwaniem dla systemu energetycznego.
- Jak inwestycje w magazyny energii i nowe taryfy wpłyną na stabilność sieci oraz rachunki odbiorców.
Zarząd przedstawił wyniki operacyjne i finansowe Grupy Tauron za dziewięć miesięcy, podkreślając wzrost produkcji konwencjonalnej i sprzedaży energii, presję kosztową oraz wpływ słabszych warunków pogodowych na produktywność OZE. Omówiono także realizację inwestycji, finansowanie, taryfy, bezpieczeństwo operacyjne i podejście do rynku mocy. Szczegóły przyszłych kierunków rozwoju mają zostać przedstawione podczas aktualizacji strategii zapowiedzianej na 2 grudnia.
Spada produktywność OZE
Na rynek energii wpływały zawirowania geopolityczne, dostępność gazu oraz wysoka niepewność cenowa. Od trzeciego kwartału zarząd obserwował wzrost cen energii zarówno na rynku spot, jak i w kontraktach terminowych. Krajowe zużycie energii elektrycznej wzrosło o 3,8 proc. rok do roku. W dziewięciu miesiącach wytwarzanie z węgla kamiennego było bardziej konkurencyjne względem gazu. – Średni koszt węgla spadł o około 20 proc., a produkcja z węgla kamiennego wzrosła o 10,6 proc. Łączna produkcja z paliw kopalnych zwiększyła się niemal o 6 proc., wspierając pokrycie popytu i kompensując słabszą generację z OZE – mówił wiceprezes ds. Finansów i Handlu Krzysztof Zawadzki.
Jak przyznał, warunki wietrzne należały do najsłabszych od 10 lat. Wolumen generacji z wiatru spadł o 3,5 proc. rok do roku. Moc zainstalowana w fotowoltaice wzrosła z 24,5 GW do 28,2 GW na koniec sierpnia. Produkcja energii z OZE wzrosła o 7,4 proc., ale produktywność w przeliczeniu na megawat mocy zainstalowanej spadła. Zawadzki podkreślał, że sam wzrost mocy odnawialnych nie gwarantuje proporcjonalnego wzrostu generacji, ponieważ istotne znaczenie mają warunki pogodowe.
Redysponowanie, a więc wyłączanie instalacji OZE na polecenie PSE ze względu na nadwyżki zielonej energii w krajowym systemie osiągnęło niemal 1,7 TWh, o 47 proc. więcej niż rok wcześniej. Według wiceprezesa Zawadzkiego niewykorzystanie tej energii pozwoliłoby zaoszczędzić około 800 tys. ton węgla i ograniczyć emisję CO₂ o 1,6 mln ton.
Produkcja energii netto Grupy wzrosła o 27 proc. rok do roku. Produkcja jednostek konwencjonalnych zwiększyła się o 30 proc. i odpowiadała za 86 proc. produkcji netto, natomiast produkcja OZE wzrosła o 14 proc. Moc zainstalowana OZE Grupy zwiększyła się o 39 proc. – z 874 do ponad 1 200 MW – ale produktywność na megawat spadła o około 17 proc. wskutek warunków pogodowych. Produkcja ciepła wzrosła o 7 proc., czemu sprzyjały niższe temperatury w sezonie grzewczym. Emisja CO₂ wzrosła o 29 proc., a średni jednostkowy koszt emisji o około 5 proc. Zużycie węgla zwiększyło się o 32 proc.
Ograniczenia produkcji OZE w Tauronie wzrosły do niemal 90 GWh w efekcie redysponowania. Szacowane należności z tytułu redysponowania wyniosły 12,4 mln zł, co odpowiadało 166 proc. szacowanych należności za cały 2025 r.
– Dane za 9 miesięcy tego roku potwierdzają, że wzrost OZE nie przekłada się automatycznie na proporcjonalny wzrost produkcji energii. Oczywiście uzależnione jest od warunków pogodowych – dość boleśnie w tym roku to odczuliśmy. Jednocześnie mamy dość duży wzrost produkcji jednostek konwencjonalnych, co potwierdza ich wysoką konkurencyjność oraz znaczenie zdywersyfikowanego portfela i miksu wytwórczego dla efektywnego wykorzystania warunków rynkowych i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego – wskazał wiceprezes Zawadzki.
Czytaj więcej
Tauron zwiększa wykorzystanie węgla w produkcji energii elektrycznej o 25 proc. roku do roku chcąc skorzystać ze sprzyjających warunków rynkowych z...
Tauron więcej sprzedaje
Wolumen sprzedaży energii Grupy zwiększył się o 8 proc.: o 6 proc. w gospodarstwach domowych i o 13 proc. w segmencie biznesowym. Liczba odbiorców oferty „Nowa Energia” (długoterminowe oferty sprzedaży prądu ze stałą ceną) zwiększyła się o niemal 156 tys. i wyniosła około 363 tys. z czego 86 proc. stanowili odbiorcy indywidualni, a 14 proc. małe i średnie przedsiębiorstwa.
Na koniec września z taryfy „Tanie godziny” (w tej ofercie ceny zależą od pory roku, dnia tygodnia oraz konkretnych godzin) korzystało 43 tys. klientów, co oznaczało wzrost o blisko 328 proc. rok do roku. W prezentacji podano również, że w 2025 roku przeprowadzono 81 tys. zmian grup taryfowych, a na 2026 rok prognozowano około 136 tys., czyli wzrost o 67 proc.
Mniejszy zysk
Przychody Grupy za dziewięć miesięcy wyniosły niemal 26 mld zł, co oznacza wzrost o 3 proc. rok do roku. Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej zwiększyły się o 14 proc. EBITDA spadła o 10 proc., a po wyłączeniu zdarzeń jednorazowych – o około 8 proc. Zysk netto przekroczył 2,5 mld zł i był niższy o 11 proc. rok do roku. Zarząd ocenił wyniki jako bardzo dobre i wyższe od oczekiwań rynkowych, wskazując jednocześnie na trudne otoczenie regulacyjne i mniej korzystne warunki klimatyczne.
Największy udział w EBITDA miała dystrybucja. Przychody dystrybucji przed wyłączeniami skonsolidowanymi nieznacznie spadły. Spadek EBITDA segmentu o około 332 mln zł wiązał się w znacznej mierze ze zmianą rozliczenia konta regulacyjnego: w analogicznym okresie poprzedniego roku jego wpływ był dodatni i wyniósł 204 mln zł, a w bieżącym okresie był ujemny i wyniósł 128 mln zł. Dodatkowym obciążeniem była niższa marża na usłudze dystrybucyjnej; częściowo kompensowały ją wzrost wartości regulacyjnej aktywów z 24,6 mld zł do 26,6 mld zł oraz wyższe składowe przychodu regulacyjnego.
W segmencie sprzedaży i handlu hurtowego udział w strukturze EBITDA zmniejszył się z 13 proc. w 2025 roku do 6 proc. w roku bieżącym. Wpływały na to niższe marże na sprzedaży energii dla gospodarstw domowych, związane ze spadkiem ceny taryfowej, oraz niższe marże w segmencie biznesowym i MŚP. W segmencie wytwarzania presja cenowa obniżała jednostkową marżę sprzedaży; zarząd wskazał jej negatywny wpływ na wynik na poziomie około 284 mln zł. Przychody segmentu wytwarzania wzrosły o 8 proc. rok do roku. Segment ciepła jako jedyny poprawił wynik, dzięki korzystniejszym zmianom taryfowym, wyższym marżom, większym wolumenom i niższym kosztom paliwa. – W segmencie OZE wyższy wolumen wynikający z uruchomienia nowych jednostek nie zniwelował w pełni wpływu niższej produktywności związanej z pogodą – jej negatywny wpływ na wynik oszacowano na około 26 mln zł – wskazał wiceprezes Zawadzki.
Nowe inwestycje pod znakiem magazynów energii
Łączne nakłady inwestycyjne za trzy kwartały wzrosły o 190 mln zł, czyli około 5 proc. rok do roku. Największy udział miała dystrybucja – 72 proc. nakładów, przy wzroście o 9 proc. W dystrybucji 45 proc. nakładów przeznaczono na nowe przyłącza. – Przyłączono około 36 tys. nowych odbiorców oraz 715 MW mocy w odnawialnych źródłach energii. Około 30 proc. nakładów segmentu przeznaczono na modernizację sieci. Prace obejmowały budowę 2 300 km nowych linii, w tym 403 km linii kablowych, budowę 419 stacji oraz modernizację 1 600 istniejących stacji – wskazał z kolei wiceprezes zarządzania majątkiem i rozwoju Michał Orłowski. Zarząd wskazywał, że inwestycje mają poprawiać parametry sieci i umożliwiać dalsze przyłączenia.
Portfel bateryjnych magazynów energii obejmował 623 MW projektów w realizacji lub eksploatacji. Pierwsze instalacje oddano już do eksploatacji. Dla 195 projektów zawarto umowy „pod klucz”, a postępowanie dotyczące kolejnych 58 MW jest w toku. Zebrano również oferty dla projektów o mocy 132 MW, w formule z odrębną dostawą technologii i części budowlanej, a teraz trwała ich ocena.
W ostatnim kwartale Grupa nabyła farmę wiatrową Myślibórz, zwiększając portfel mocy planowanej do oddania w 2028 r. Podpisano również kontrakt na budowę farmy fotowoltaicznej w Mysłowicach.
Prezes Grupy Grzegorz Lot, pytany o taryfy energetyczne na przyszły rok, ocenił, że proces ustalania taryf na 2027 rok był w toku, dlatego zarząd nie odniósł się do pytania, czy taryfa powinna być bliższa 600 lub 500 zł/MWh, ani do poziomu niezbędnego do pokrycia kosztów. Spółka nie ujawniła szczegółów kontraktowania energii ani parametrów cenowych, wskazując na poufność tych informacji.
Pytany o stawki energii w taryfie na 2027 r., prezes wskazał, że tu ważną zmianę uznał nowy model rozliczeń, łączący cenę za MWh z opłatą stałą oraz likwidujący opłatę abonamentową w części dystrybucyjnej. Według niego taki model może zwiększać elastyczność kształtowania rachunków i wspierać elektryfikację, w tym korzystanie z pomp ciepła i samochodów elektrycznych. Zarząd zapowiadał rozwój taryf strefowych i produktów pozwalających klientom lepiej dopasowywać zużycie do warunków rynkowych.
Co dalej z węglem? Zarząd widzi możliwość zmian w prawie
Grupa wygrała rynek mocy na 2026 i 2027 rok oraz planowała aktywny udział w aukcji dotyczącej 2028 roku. Prezes oceniał, że jednostki węglowe odgrywają istotną rolę w stabilizowaniu systemu. Grupa deklarowała gotowość do komercyjnych rozwiązań umożliwiających dalszą pracę bloków klasy 200 MW, również w latach 2029–2030, jeśli pojawią się odpowiednie warunki rynkowe i wsparcie. Blok 910 MW w Jaworznie może funkcjonować w ramach rynku mocy do 2035 r., a technicznie do 2060 r. W przypadku Łagiszy wskazano możliwość pracy do 2030 roku, z możliwością wydłużenia przy odpowiednim wsparciu.
– Jeżeli chodzi o projekty OCGT (elektrownie gazowe, szczytowe), to dosyć tutaj jasno i rynkowo komunikujemy, że rynek mocy jest absolutnie niezbędny do tego, żeby podjąć decyzje inwestycyjne odnośnie nowych projektów. Obecnie nowego rynku mocy jeszcze nie ma – wskazał wiceprezes Orłowski. W ocenie zarządu administracja rządowa prowadziła rozmowy z Komisją Europejską o nowej architekturze rynku mocy, a ich wynik miał wpłynąć na tempo prac nad krajowymi regulacjami.
Koszty profilu OZE zmartwieniem
Prezes przyznał, że wysoki koszt profilu produkcji OZE (różnica między średnią ceną rynkową energii (np. BASE) a ceną, jaką faktycznie uzyskuje dane źródło OZE ze względu na rozkład produkcji w czasie) jako jedno z istotnych wyzwań rynku. – My jako Tauron, z tymi kosztami świetnie sobie radzimy, ale widzimy je i one nas bolą zwłaszcza w okresie transformacji – powiedział prezes Lot. Jako elementy odpowiedzi wymieniał upowszechnianie taryf strefowych, produkty dynamiczne, magazyny energii oraz rozwój elastycznych źródeł, w tym OCGT i silników gazowych. Magazyny energii miały uzupełniać pozostałe technologie i wspierać bilansowanie systemu.
Grupa nie ujawniła prognoz cen energii z aktywów wytwórczych na 2026 rok ani na rok następny, a do długoterminowych założeń dotyczących OZE i projektu offshore zapowiedziała powrócić przy prezentacji strategii. Aktualizację strategii Grupy zapowiedziano na 2 grudnia. Prezes podkreślił, że Grupa przygotowuje różne opcje inwestycyjne, aby móc reagować na warunki rynkowe, regulacyjne i popytowe.