Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie czynniki rynkowe sprawiają, że produkcja energii z węgla jest obecnie wyjątkowo rentowna.
- Która spółka energetyczna, dzięki swojej strukturze aktywów, jest najlepiej pozycjonowana do wykorzystania obecnej koniunktury.
- Jakie ryzyka regulacyjne i obciążenia fiskalne mogą wpłynąć na wyniki sektora w najbliższych latach.
- Dlaczego krótkoterminowe wzrosty notowań nie niwelują strategicznych wyzwań stojących przed całą branżą.
Sezon zimowy rozpoczął się w Polsce na dobre, a wysokie ceny gazu i niższy niż w poprzednich latach poziom zapasów gazu ziemnego w Europie mogą pozwolić spółkom energetycznym, posiadającym duże moce produkcyjne energii z węgla, osiągnąć dobre wyniki w segmentach wytwarzania. Rynek spodziewał się takiej sytuacji, a przesłanką był przedłużający się konflikt w Zatoce Perskiej. Wystarczy spojrzeć na notowania Polskiej Grupy Energetycznej (PGE), która w ciągu ostatnich 6 miesięcy zyskała na wartości ponad 53 proc., rosnąc z poziomu 10 zł do ponad 17 zł za akcję. Obecnie to ok. 16 zł za akcję. Enea, której akcje są najdroższe spośród spółek elektroenergetycznych posiadających elektrownie węglowe, urosła znacznie mniej, bo o ponad 8 proc. w ciągu ostatniego pół roku. Na drugim biegunie jest Tauron, który dysponuje mniejszą liczbą mocy w parku wytwórczym względem największej bazy klientów (ok. 6 mln). Zdaniem analityków to właśnie atut posiadania dużej mocy w konwencjonalnych źródłach może dalej napędzać wyniki, choć to sezonowa przesłanka. Negatywnie na wyniki spółek mogą wpływać kolejne daniny fiskalne, nowe taryfy na 2027 r. – a więc wszystko to, co można określić mianem „wyzwań roku wyborczego”.
Prąd z węgla da zarobić
Polska energetyka węglowa zyskuje dziś na relatywnie tanim węglu, ale ta przewaga jest krótkoterminowa i podatna na decyzje polityczne. Niższy koszt paliwa może poprawiać pozycję elektrowni i obniżać ceny energii względem zachodniej części Europy, lecz nie znosi kosztów emisji CO₂ ani strukturalnie wysokich kosztów polskiego wydobycia głębinowego. Jakub Szkopek, analityk Erste Securities ocenia, że ceny węgla i energii mogą pozostawać pod presją przed wyborami. Jak wskazuje, zmiana regulacji lub wzrost cen paliwa mogłyby szybko ograniczyć przewagę sektora. – Jednak trzeba pamiętać, że rezygnacja z krajowego wydobycia zwiększyłaby zależność od importu i ryzyko powtórki szoku podażowego z 2022 roku. Sednem nie jest więc to, czy węgiel jest dziś tani, lecz napięcie między krótkoterminową konkurencyjnością energii, rentownością kopalń i bezpieczeństwem dostaw – mówi analityk.
Perspektywa dla wydobycia węgla i produkcji energii z tego surowca jest tym bardziej rosnąca, że węgiel był w poprzednim tygodniu około 50 proc. tańszy od gazu w przeliczeniu na gigadżul (z uwzględnieniem CO2). Polska energetyka, silniej oparta na węglu niż europejska, może korzystać z tej różnicy. – Atrakcyjność węgla względem gazu może zwiększyć jego wykorzystanie, a w konsekwencji podbić ceny uprawnień do emisji CO₂. Warto tu przywołać mechanizm obserwowany w 2022 r. Koszt energii zależy więc nie tylko od relacji cen paliw, ale też od regulacji i kosztów emisji – mówi.
Czytaj więcej
Elektrownie węglowe, które miały nas ratować w okresie tzw. jesiennej suszy pogodowej mają awarie. Napięta sytuacja w energetyce utrzyma się do poł...
Enea może skorzystać najwięcej
Mimo że notowania PGE rosły w ostatnich miesiącach najszybciej, to jednak w opinii Łukasza Prokopiuka, analityka DM BOŚ, kurs akcji PGE zdyskontował już wiele pozytywnych czynników. – Ponadto uważamy, że tegoroczny poziom EBITDA PGE może się okazać wymagającym progiem dla przyszłego roku – wskazuje.
Jego zdaniem to Enea może skorzystać z obecnej perspektywy najbardziej. – Po pierwsze, spółka ma stosunkowo wysoki udział aktywów energetyki konwencjonalnej, które mogą stać się największym beneficjentem obecnych warunków na rynku energii. Po drugie, w porównaniu z Tauronem czy PGE, Enea wydaje się jedyną spółką, która realnie może skorzystać z oczekiwanego wzrostu cen węgla poprzez własną bazę surowcową w postaci Bogdanki oraz dużych mocy węglowych w Kozienicach, z największym blokiem węglowym w Polsce B11 o mocy 1075 MW na czele – mówi. Na korzyść Enei działać może też fakt, że spółka ma najmniejszą grupę klientów względem Taurona i PGE, a to właśnie segment obrotu analityk uważa za najmniej korzystny w kolejnych miesiącach.
Odwrotnie jest w przypadku Taurona. Segmenty dystrybucji i obrotu mają w tej spółce stosunkowo wysoki udział w EBITDA, co jest niekorzystnym czynnikiem w podstawowym scenariuszu zakładającym ryzyka regulacyjne jak taryfy na energię elektryczną. Z kolei aktywa wytwórcze spółki, będąc relatywnie mniejsze, mogą też w mniejszym stopniu niż w PGE czy Enei skorzystać z oczekiwanej poprawy warunków makroekonomicznych w 2027 r.
Krótkoterminowe wzrosty nie przesłonią wyzwań
Mimo dużych nadziei związanych z rosnącym popytem na prąd z węgla, nie zniwelują one wyzwań, przed którymi stoi branża, a tych jest sporo. – Sektor energetyczny już od dłuższego czasu stoi w obliczu rozjazdu między krótkoterminową spekulacją a długoterminową kreacją wartości dla akcjonariuszy mniejszościowych. Spółki takie jak PGE czy Enea mogą generować chwilowe zyski pod wpływem sezonowych wahań i wyższych cen energii, jednak strukturalne obciążenia – w tym konieczność utrzymywania aktywów węglowych, cele społeczne, bezpieczeństwo energetyczne oraz presja fiskalna – mogą utrudnić trwałą wypłatę wysokich dywidend – wskazuje Piotr Dzięciołowski z DM Citi Handlowego.
Jak mówi, państwo przygotowuje mechanizmy fiskalne kapitału poprzez podwyżkę CIT z 19 do 22 proc., opłaty koncesyjne oraz podatek od zysków z dystrybucji, co może co do zasady ograniczyć potencjał zysku netto w 2027. Trwałe inwestowanie w sektor wymaga oceny ryzyka politycznego i regulacyjnego po 2027 roku, a nie opierania się na doraźnych wynikach kwartalnych – mówi analityk.
Podkreśla, że możliwy jest krótkoterminowy impuls wzrostowy pod bieżące wyniki kwartalne i sezon zimowy. – Co więcej, PGE zadeklarowała wypłaty dywidendy na poziomie ok. 5 proc. wynikające ze strategii. Brak jednak stabilnych fundamentów pod trwały wzrost wartości dla akcjonariuszy mniejszościowych z powodu ekspozycji na węgiel brunatny w PGE i niepewności co do kierunku polityki przyszłego rządu – kwituje.