Europa chce skończyć z zależnością od ropy i gazu z Rosji. Nie wszystkie kraje się na to godzą

Podczas dyskusji 27 państw członkowskich UE na temat zmniejszenia zależności Unii od rosyjskiego paliwa, Węgry i Słowacja sprzeciwiły się mapie drogowej zaproponowanej przez polską prezydencję w Radzie UE. Zgodnie z propozycją KE oraz polską prezydencją, za dwa lata kraje UE przestałyby kupować gaz i ropę z Rosji.

Węgry i Słowacja odmówiły w poniedziałek poparcia tekstu UE określającego sposób, w jaki Europa zamierza stopniowo wyzbyć się zależności od rosyjskiego gazu ziemnego i ropy naftowej. Komisja Europejska proponuje wprowadzenie zakazu importu rosyjskiego gazu i skroplonego gazu ziemnego (LNG) do UE do końca 2027 r. W poniedziałek, 16 czerwca, odbyło się ostatnie spotkanie Rady UE ds. energii pod polskim przewodnictwem. 

Bruksela będzie forsować swoją propozycję 

Komisja zaproponuje propozycję prawną, która pozwoli na przyjęcie tego planu z obejściem zgody tych dwóch krajów. – Bezpieczeństwo energetyczne Europy zależy od jej suwerenności. Musimy zdywersyfikować partnerstwa, wzmocnić infrastrukturę, inwestować w odnawialne źródła energii i dokończyć budowę jednolitego rynku energii. Czas działać jest teraz – wciąż uczymy się tego na własnej skórze – powiedziała dziennikarzom Paulina Hennig-Kloska, minister klimatu i środowiska.

„Węgry zawetowały wnioski Rady wzywające do Komisja Europejska zamierza kontynuować plan zakazu rosyjskiego gazu i ropy. Polityka energetyczna jest kompetencją narodową, a to zagraża naszej suwerenności i bezpieczeństwu energetycznemu. Biorąc pod uwagę eskalację na Bliskim Wschodzie, zaproponowaliśmy, aby taki plan w ogóle nie był przedstawiany”  – napisał węgierski minister spraw zagranicznych Péter Szijjártó na portalu X.  

Komisja planuje zaproponować zakaz importu, korzystając z podstawy prawnej, która umożliwiłaby jego przyjęcie wzmocnioną większością głosów krajów i większością głosów Parlamentu Europejskiego. Wzmocniona większość wymaga poparcia 15 lub więcej z 27 członków UE, reprezentujących co najmniej 65 proc. populacji UE.

Lars Aagaard, duński minister klimatu i energii, powiedział dziennikarzom w poniedziałek, że duńska prezydencja podejmie wysiłki, aby „osiągnąć polityczną akceptację tak szybko, jak to możliwe”, dodając: „Jeśli uda nam się sfinalizować przed Nowym Rokiem, myślę, że wykonaliśmy ogromną pracę”.

Rosyjska zależność u schyłku 

Od 2021 roku UE znacznie ograniczyła import energii z Rosji. Import rosyjskiego gazu spadł z 45 proc. w 2021 r. do 19 proc. w 2024 r., a prognozy mówią o spadku do 13 proc. w 2025 r. Import ropy naftowej z Rosji spadł z 27 proc. w 2022 r. do 3 proc. w 2024 r.

Przypomnijmy, że 6 maja 2025 r. KE ogłosiła mapę drogową, w której zaproponowała działania mające doprowadzić do pełnego odejścia UE od importu surowców energetycznych z Rosji. Według planu UE  kraje unijne miałyby w skoordynowany, bezpieczny i stopniowy sposób do końca 2027 r. zakończyć kupowanie z tego państwa ropy, gazu i uranu. Miałoby to nastąpić m.in. dzięki zakazowi zawierania kontraktów spotowych i nowych umów na gaz rosyjski od końca 2025 r. oraz importu tego surowca w ramach kontraktów długoterminowych od końca 2027 r., zakazowi przedłużania kontraktów na rosyjski uran surowy, wzbogacony i materiały jądrowe oraz podpisywania nowych, a także wdrożeniu instrumentów handlowych ograniczających opłacalność importu z Rosji. Propozycja KE zakłada finalizację odchodzenia od importu rosyjskiej ropy przez wciąż sprowadzające ją państwa (Słowację i Węgry) do końca 2027 r. i zwiększeniu efektywności sankcji.