Na jak długo wystarczy Rosji ropy? Kreml zmienił zdanie

Jeszcze do niedawna rosyjskie władze ostrzegały, że krajowi starczy ropy na zaledwie 19 lat. Teraz okazuje się, że wystarczy jej na „dowolny okres”. Pod jednym warunkiem.

– W Rosji będzie wystarczająco dużo ropy naftowej na dowolny okres, pod warunkiem, że będziemy jej aktywnie poszukiwać i przygotowywać złoża do eksploatacji – powiedział agencji TASS Oleg Kazanow, szef Federalnej Agencji ds. Użytkowania Podłoża (Rosnedra).

Ogromne zasoby ropy w Rosji, ale na papierze

Według urzędnika wydobycie powinno być zapewnione dzięki „aktywności użytkowników złóż w zakresie badań geologicznych i uzupełniania złóż możliwych do eksploatacji”. Z 31 mld ton rosyjskich zasobów ropy naftowej (oceny rosyjskie, niezweryfikowane z zewnątrz – red.), tylko 19 mld jest obecnie dostatecznie rozpoznanych i gotowych do eksploatacji. Natomiast 12 mld ton to jedynie zasoby szacunkowe. Ocena zasobów w procesie potwierdzania jest zazwyczaj zawyżona i w rzeczywistości nie wszystkie z 19 mld ton mogą być opłacalne do wydobycia.

„Według naszych obliczeń, z tych 19 mld ton tylko 13 mld ton będzie rzeczywiście nadawało się do opłacalnego zagospodarowania przy obecnych warunkach cenowych i podatkowych. W rezultacie mamy już nie 31 mld ton, ale 13 mld ton rezerw ropy naftowej” – przyznał szef Rosnedry.

Eksperci zwracają szczególną uwagę na zasoby opłacalne wydobywczo – te, których wydobycie jest uznawane za ekonomicznie efektywne w danym okresie: w odniesieniu do cen rynkowych, warunków produkcji, wymogów dotyczących użytkowania podłoża.

Nie ma czym wiercić i wydobywać ropy w Rosji

Tymczasem era, kiedy Rosja czerpała ogromne zyski z taniego i łatwo dostępnego wydobycia ropy, szybko się kończy. Odkryte w sowieckich czasach złoża są na wyczerpaniu, a nowych o porównywalnej jakości i wielkości – brak. 

Od 2012 r. koszt wydobycia tony ropy w rublach jest już pięciokrotnie wyższy. Koszty produkcji w Rosji rosną ze względu na spadek jakości złóż, ale też sankcje, które uniemożliwiają Rosjanom wydobycie z dna Oceanu Lodowatego. Rosyjskie koncerny nie mają do tego własnych technologii, specjalistów ani sprzętu. Dostęp do nich utraciły z wojną Putina.

Z 30 mld ton zasobów ropy tylko 36 proc. jest opłacalnych w obecnych warunkach makroekonomicznych. Te same Rosnedry, których szef mówi dziś o ropie bez końca, przed pandemią ogłosiły, że Rosji wystarczy ropy na 19 lat wydobycia.

Bez zachodnich technologii nie ma wydobycia w morzach Arktyki

Możliwości rozwoju pogarszają się. Wynika to z konieczności budowy drogich odwiertów o złożonej konstrukcji. Spada również jakość złóż, które od 2014 r. są umieszczane w bilansie państwa. Są to w większości małe i bardzo małe zasoby. Ich średnia wielkość to 9-14 mld ton, co odpowiada ilości ropy, jaką Rosja wypompowuje w ciągu 6-10 dni.

W pierwszym półroczu 2021 r. w bilansie państwa znalazło się 11 nowych złóż węglowodorów. Ich łączna wielkość wyniosła zaledwie 30 mln ton, czyli 9 razy mniej niż wyprodukowano w tym samym okresie (około 270 mln ton).

Według wyliczeń Izby Obrachunkowej Rosji tempo wyczerpywania się zasobów strategicznych i deficytowych zasobów naturalnych w kraju podwoiło się w ciągu lat 2019-2021. Jeśli w 2018 r. 63 proc. produkcji zostało pokryte nowymi odkryciami, to w 2020 r. udział ten spadł do 32 proc.

Odnawianie złóż rzadkich i strategicznych minerałów jest na „niskim” poziomie; nie ma systemu zarządzania ryzykiem; a zarządzanie funduszem zasobów naturalnych jest „niewystarczająco wydajne”.

W maju 2025 r. minister zasobów naturalnych Aleksandr Kozłow powiedział, że przy „obecnym poziomie produkcji” potwierdzone zasoby ropy naftowej w Rosji wystarczą na 26 lat. 

zna ropa, złoto, srebro, diamenty, uran, rudy chromu, ołów i wolfram.