Klęska Gazpromu. Rosyjski LNG pod finansową ścianą

Klęska Gazpromu na rynku UE i sankcje na zachodni sprzęt dla rosyjskich zakładów LNG biją w rosyjski sektor gazowy. Zdominowany przez wydatki na wojnę budżet Rosji dotąd nie wspierał własnej produkcji urządzeń do zakładów LNG. Teraz to się zmieni.

Jutro, czyli 5 kwietnia, podpisany zostanie list intencyjny między rosyjskim rządem a koncernem gazowym Novatek dotyczący wsparcia kwotę 24,3 mld rubli uruchomienia produkcji krajowego osprzętu dla zakładów LNG. Zabiegał o to już dwa lata temu, tuż po rosyjskiej agresji na Ukrainę, prezes Novateku Leonid Michelson.

Jak dowiedziała się gazeta RBK pieniądze na nowy projekt przekażą zarówno rząd, jak i Novatek oraz producenci maszyn. Jednocześnie wkłady pozabudżetowa "nie będzie mniejszay niż budżetowy”.

Mocarstwowe plany na rynku LNG

„Mapa drogowa” projektu zawiera listę 22 rodzajów krytycznego sprzętu LNG potrzebnego Novatekowi do uruchomienia produkcji w kolejnych zakładach skraplania gazu budowanych w rosyjskiej Arktyce. Krajowa produkcja ma zapewnić 80 proc. wyposażenia. Chodzi m.in. o importowane dotąd pompy i sprężarki, w tym sprężarki z mieszanym czynnikiem chłodniczym i gazem odparowanym. W „mapie drogowej” projektu uwzględniono także urządzenia pomocnicze, takie jak stanowiska załadunkowe LNG i armatura rurociągów.

W sprawie planowanej umowy z Novatekiem, termin i wysokość finansowania działań w ramach planu działania mają charakter wstępny i maja zostać doprecyzowane w czasie realizacji umów. Rosyjskie ministerstwo przemysłu i handlu rozważa włączenie do prac innych uczestników branży poprzez zawarcie podobnych porozumień z Gazpromem, Rosnieftem i Jakuckim Przedsiębiorstwem Paliwowo-Energetycznym.

Kreml już wielokrotnie ogłaszał plany zwiększenia produkcji LNG do 100 mln ton do 2030 r., czyli trzykrotnie więcej aniżeli niż wyprodukowano w minionym roku. Celem jest zwiększenie rosyjskiego udziału w gazowym torcie LNG do 2035 r. do poziomu 15–20 proc. Obecnie udział ten, według corocznego raportu energetycznego BP, wynosi 7,4 proc. Dla porównania, udział Australii to 20,5 proc. a USA — 19,2 proc.

Sankcje blokują Arctic LNG-2

Osiągnięcie wywindowanego wysoko celu zostało jednak „znacznie utrudnione przez zachodnie sankcje”. W kwietniu 2022 roku Unia Europejska wprowadziła zakaz dostaw sprzętu LNG do Rosji. A jesienią 2023 roku jeszcze bardziej rygorystyczne środki zastosowały Stany Zjednoczone, które umieściły konkretne projekty na swojej czarnej liści. Znalazł się tam m.in Arctic LNG-2 koncernu Novatek, co przesunęło oddanie tej inwestycji do użytku o co najmniej dwa lata (miała rozpocząć pracę w tym roku).

Już w czerwcu 2022 roku szef i współwłaściciel Novateku Leonid Michelson mówił, że rosyjskim przedsiębiorstwom brakuje wsparcia państwa dla prac badawczo-rozwojowych dotyczących własnej produkcji urządzeń dla zakładów LNG.

Kreml pozostał głuchy na te żądania, bo dochody państwa coraz bardziej pożera rozpętana przezeń wojna. Dlatego Novatek ostatecznie zdecydował się na finansowanie badań i rozwoju u tych producentów, którym ufa, powiedział Michelson jesienią 2022 roku. Oszacował kwotę niezbędnego finansowania na 23–30 mld rubli.