Zima Unii Europejskiej nie straszna. Magazyny gazu niemal pełne

Komisja Europejska ogłosiła drugi przetarg na wspólne zakupy gazu przez kraje Wspólnoty. W podziemnych magazynach krajów Unii wolne pozostało 20 proc. pojemności.

"Dzisiaj ogłaszamy drugi przetarg na wspólny zakup gazu. Zgłoszony popyt wyniósł 16 mld m sześc., czyli o jedną trzecią więcej niż w pierwszym przetargu" - napisał wiceprzewodniczący KE Maroš Šefčovič, na portalu społecznościowym w piątek.

Pięć rund wspólnych zakupów gazu w Unii Europejskiej

Pierwszy przetarg w ramach wspólnych zakupów gazu odbył się wiosną tego roku. KE poinformowała o pozytywnej reakcji rynku. Według Šefčoviča wspólne zapotrzebowanie krajów UE wyniosło 11,6 mld m sześc. Dostawcy zaoferowali w przetargu wolumen ponad 13,4 mld m sześc. do wypełnienia magazynów gazu UE na nadchodzącą zimę. Operator serwisu zebrał najatrakcyjniejsze oferty na dostawę 10,9 mld m sześc. gazu. W czerwcu podpisano pierwsze kontrakty w oparciu o wyniki tego przetargu.

Komisja Europejska planuje zorganizować w 2023 r łącznie pięć rund wspólnych zakupów gazu, których mechanizm uzgodniono w grudniu 2022 r.

Polega on na tym, że spółki gazownicze oraz przedsiębiorstwa zużywające „błękitne paliwo” w krajach UE zgłaszały swoje zapotrzebowanie na import gazu. Warunkiem wstępnym było zebranie wniosków na ok. 13,5 mld m sześc. ze wszystkich krajów Unii. Stanowi to 15 proc. zobowiązań państw UE do zapełnienia podziemnych magazynów gazu.

Po zebraniu wniosków następuje wyszukiwanie propozycji dostaw gazu na rynkach światowych do wspólnych zakupów. Przedsiębiorstwa uczestniczące w mechanizmie decydują o zakupie gazu odbieranego w ramach tego mechanizmu. Rosyjski gaz nie ma dostępu do tego programu. Šefčović stwierdził też, że Unia Europejska nie wyklucza wspólnych zakupów gazu w ramach kontraktów długoterminowych.

Magazyny gazu niemal pełne, ale małe

Kraje UE muszą wypełnić podziemne magazyny w 90 procentach do początku sezonu grzewczego czyli do jesieni. Obecnie w PMG (Podziemne Magazyny Gazu) w krajach Unii jest zajęte 78,63 proc. pojemności (dane Gas Infrastructure Europa na 5 lipca). Najwięcej w Hiszpanii (98 proc. - magazyny są większe od polskich). Ponad 90 proc. wypełnienia jest też w chorwackich, portugalskich i szwedzkich. Są to jednak b. małe magazyny.

W Polsce poziom zapełnienia wynosi 73,4 proc., co wystarcza zaledwie na zaspokojenie 12 proc. potrzeb gazowych kraju. Magazyny Łotwy, która gromadzi gaz także na potrzeby sąsiadów z Litwy i Estonii zapełnionione są w 62 proc., co starcza na 120 proc.zapotrzebowania samej Łotwy.

W największych w Unii - magazynach niemieckich pozostało wolne 19 proc. pojemności. Zgromadzony gaz wystarczy na 23 proc. popytu Niemców.

Łącznie pojemność PMG na terenie Unii nie jest wystarczająca do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Wspólnoty. Obecne 80 proc. wypełnienia wystarczy na 23 proc. potrzeb gazowych Unii. KE zapowiedziała, że oprócz wspólnych zakupów, będzie też budować nowe magazyny. To także mają być wspólne inwestycje na potrzeby wszystkich członków.

Alternatywą jest tu wykorzystanie największych magazynów Europy, czyli ukraińskich. Mogą one pomieścić 30 mld m3 gazu. Obecnie wypełnione są w 21 procentach. Tu jednak wszystko zależy od sytuacji na froncie.