UE obcięła zużycie gazu bardziej, niż zamierzała

Europie udało się tej zimy ograniczyć zapotrzebowanie na gaz znacznie bardziej niż zakładane początkowo 15 proc. To wywiera presję na kontynuację zniżek cen.

O niemal jedną piątą spadł w tym sezonie grzewczym popyt na gaz w Unii Europejskiej – oblicza Eurostat. To oznacza wyraźne przebicie celu, którego realizacja miała pomóc UE w przetrwaniu zimy przy spodziewanym spadku dostaw z Rosji. To pogłębia presję na ceny gazu, które od sierpniowego szczytu spadły już prawie siedmiokrotnie.

Wielkie oszczędzanie błękitnego paliwa

Jak wynika z opublikowanych we wtorek danych, zużycie w okresie od sierpnia do stycznia była o 19 proc. niższe od średniej z poprzednich pięciu lat, przy dobrowolnym celu zakładającym zmniejszenie go o 15 proc.

Największy spadek zużycia odnotowała Finlandia, gdzie spadło ono o ponad połowę. Popyt wzrósł jedynie na Malcie i Słowacji.

Takie dane z trudem można było uznać za zaskoczenie, więc nie wywołały na rynku zbyt silnej reakcji. W środę za megawatogodzinę gazu na będącym punktem odniesienia rynku holenderskim płacono 49,6 euro. To o 8 proc. mniej niż przed tygodniem. Przy obserwowanej od miesięcy ogromnej zmienności jest to spadek dość umiarkowany.

Jednak w porównaniu ze szczytem paniki z sierpnia, kiedy obawiano się, że europejskich magazynów gazowych nie uda się już napełnić przed zimą, a efektem będzie racjonowanie paliwa, skala przeceny jest ogromna. Katastroficzne scenariusze nie zrealizowały się, a ceny gazu TTF z miesięcznym terminem dostawy spadły w tym czasie o ponad 85 proc.

Jak jednak w ostatniej wypowiedzi dla „Parkietu” oceniał Michał Stajniak z firmy brokerskiej XTB, potencjał normalizacji notowań gazu jest już na wyczerpaniu. Wszystko dlatego, że spadek cen europejskich poniżej azjatyckich będzie oznaczał, że Stary Kontynent stanie się nieatrakcyjny w roli odbiorcy.

Europejczycy niezależni od Rosji

Tymczasem dane Eurostatu nie przesądzają, jaki wpływ na spadek zużycia miały poszczególne przyczyny. Wśród czynników ograniczających popyt na gaz wymieniano presję wynikającą z wysokich cen, niższy popyt związany z ponadprzeciętnymi temperaturami w sezonie grzewczym oraz wysiłki oszczędnościowe podejmowane przez kraje członkowskie.

W rezultacie gromadzenie zapasów na kolejny sezon grzewczy Unia Europejska rozpocznie z pułapów zapełnienia magazynów przekraczającego 50 proc. Skutki dla gospodarek będą jednoznacznie pozytywne, bo poważniejsze odbicie cen nie powinno już jej grozić. Jednocześnie rządy nie będą już tak bardzo obawiać się o bezpieczeństwo energetyczne przed kolejnym sezonem grzewczym, w sytuacji kiedy Rosja kontynuuje swoją agresję na Ukrainę, a kraje Zachodu aktywnie wspierają Kijów, narażając się na odwet Kremla.

Według agencji Bloomberg, Komisja Europejska będzie teraz koncentrowała się na konsultacjach z państwami członkowskimi, dotyczących przedłużenia obowiązywania rozwiązań ograniczających zużycie gazu, które wygasają z końcem marca. Normalizacja cen gazu budzi obawy, że popyt może ponownie wzrosnąć. Na nieformalnym przyszłotygodniowym spotkaniu w Szwecji ministrowie państw członkowskich omówią różne możliwości działania.

Szybkość uniezależniania się UE od rosyjskiego gazu jest imponująca – udział importu rurociągami spadł z około 50 proc. unijnego zużycia do mniej niż 10 proc. Według prognoz przedstawicieli bloku przy utrzymaniu obecnych przepływów do UE trafi w tym roku 20 mld m³, w porównaniu ze 155 mld m³, które docierały przed inwazją Rosji na Ukrainę.