Najbliższa zima niestraszna polskiej energetyce? Pewne ryzyko istnieje

Polska przed najbliższą zimą jest bezpieczna energetycznie. Z informacji Europejskich Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych wynika jednak, że na początku 2025 r. mogą pojawić się problemy z dostępem mocy. Ryzyko jednak jest niewielkie.

ENTSO-E, Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych przygotowała przegląd sytuacji energetycznej na okres zimowy 2024/2025. Autorzy raportu podkreślają korzystną sytuację w zakresie możliwości energetycznych krajów europejskich tej zimy. Pewne zagrożenia dla dostaw energii elektrycznej mogą wystąpić na Krecie, Cyprze, Irlandii i Malcie.

Na kontynencie tylko Finlandia i Polska mogą się zmagać z problemami z zaspokojeniem potrzeb energetycznych, jednak wyłącznie w wyjątkowo niekorzystnych warunkach operacyjnych połączonych z zimną pogodą i dużą liczbą nieplanowanych przerw w dostawach energii z elektrowni konwencjonalnych.

Europa bezpieczna przed zimą. Nie będzie problemów z dostawami energii

Trendy w europejskim systemie elektroenergetycznym od zimy 2023–2024 wskazują na dalszą ekspansję OZE przy redukcji konwencjonalnych elektrowni opartych na węglu i gazie. Poziom zmagazynowanej wody, napędzającej elektrownie wodne jest wyższy od średniej, po dużych opadach w różnych częściach Europy od wczesnej wiosny. Poziom magazynowania gazu jest również wyjątkowo wysoki, osiągając 94 proc.

– To sygnał solidnego przygotowania Europy na zimę, który jeszcze bardziej zwiększa zaufanie do bezpieczeństwa dostaw – czytamy w raporcie.

W kontekście trwającej wojny na wschodzie, od marca 2022 r. Ukraina i Mołdawia są zsynchronizowane z kontynentalnym europejskim systemem energetycznym. Sytuacja na Ukrainie pozostaje niepewna ze względu na potencjalne ataki na infrastrukturę energetyczną. W ramach pomocy, europejscy operatorzy systemów przesyłowych zwiększą zdolność eksportu energii elektrycznej do Ukrainy i Mołdawii na tę zimę o 400 MW, aby zwiększyć bezpieczeństwo dostaw, osiągając 2,1 GW od 1 grudnia 2024 r.

Polska bezpieczna z małym znakiem zapytania. Chodzi o elektrownię na węgiel brunatny

Polska stoi w obliczu niewielkiego ryzyka w przypadku niekorzystnych warunków pogodowych skutkujących bardzo wysokim popytem i niską generacją z technologii OZE.

W zimie 2024-2025 nie przewiduje się żadnych ograniczeń dostępności węgla kamiennego w Polsce. Istnieją jednak ograniczenia dotyczące dostępności węgla brunatnego dla jednej z elektrowni na węgiel brunatny (moc około 1000 MW), wynikające ze wyczerpania zapasów węgla brunatnego i zbliżającego się zamknięcia elektrowni. ENTSO-E nie podaje nazwy tej elektrowni, ale chodzi zapewne o Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów–Konin, która ma zakończyć wydobycie z końcem 2025 r.

W przypadku dwóch pozostałych elektrowni na węgiel brunatny (Bełchatów i Turów) większych problemów organizacja nie przewiduje.

Niemniej w Polsce są prognozowane pewne zagrożenia związane z nadchodzącą zimą. Przy bardzo niekorzystnych zbiegach okoliczności ilość mocy niedostarczonej w lutym przyszłego roku może wynieść 189 MW. W okresach niedoboru Polskie Sieci Elektroenergetyczne mogą uruchomić kilka środków zaradczych. Jednym z takich środków jest aktywowanie zasobów zakontraktowanych w ramach mechanizmu zaradczego jakim jest rynek mocy. Mimo wszystko jednak skala niedoboru porównaniu ze skalą systemu (najwyższe obciążenie do 28 000 MW) oznacza, że problem można operacyjnie rozwiązać nawet bez uruchomienia mechanizmów zaradczych.