Koniec rosyjskich surowców w UE. Kreml stracił rynek węgla, ropy i gazu

Od agresji na Ukrainę, udział rosyjskich kopalin w rynku Wspólnoty gwałtownie spada. Do 2027 roku mają całkowicie zniknąć z Unii.

Według danych Eurostatu na koniec czerwca 2023 r. udział importu rosyjskiej ropy przez kraje UE spadł z 29,2 proc. (w 2021 r.) do 2,3 proc., gazu – z 38,5 proc. do 12,9 proc., węgla – z 45 proc. do zera.

Od hegemona do pariasa 

W 2021 r - tuż przed rozpętaną przez Kreml wojną, Rosja była największym dostawcą produktów naftowych do UE. Jednak po agresji na Ukrainę skutkującą  sankcjami zachodu, kraje UE zaczęły ograniczać stosunki handlowe ze stroną rosyjską. W trzecim i czwartym kwartale 2022 roku doszło do największej w historii redukcji podaży rosyjskich produktów naftowych. Do końca czerwca 2023 roku dostawy rosyjskiej ropy spadły do ​​2,3 proc.

Porażka Rosji na europejskim rynku dostaw ropy i produktów naftowych stała się szansą dla innych eksporterów. Udział Arabii Saudyjskiej i Norwegii wzrósł do 11 proc. Największym dostawcą pozostają Stany Zjednoczone (z udziałem 13 proc.). Kazachstan ma 8 proc. unijnego rynku naftowego.

Najwięcej gazu Unia sprowadza z USA

Import gazu ziemnego z Rosji do UE wzrósł od stycznia 2021 r. do marca 2022 r. w związku z gwałtownym wzrostem cen wywołanych sztucznie przez działania Gazpromu. Jednak od kwietnia do czerwca 2022 roku dostawy rosyjskich surowców, po kilku pakietach sankcji nałożonych przez Unię Europejską, były „stale i znacząco” ograniczane.

Udział Rosji w imporcie gazu ziemnego do UE w 2021 r. wynosił blisko 40 proc., a do końca czerwca 2023 r. spadł poniżej 13 proc. W drugim kwartale tego roku Wspólnota sprowadziła najwięcej gazu z USA (24 proc.), wzrosły też dostawy z Algierii (18 proc.), Wielkiej Brytanii (15 proc.) i Norwegii (10 proc.).

Przypomnijmy, że latem 2022 roku UE podjęła szereg działań mających na celu ograniczenie zakupów rosyjskich surowców, by nie zasilać wojennej kasy Kremla. Unijne embargo na import ropy naftowej z Rosji weszło w życie 5 grudnia 2022 r., a na import produktów naftowych – 5 lutego 2023 r. Do 2027 roku Unia Europejska zamierza całkowicie zrezygnować z importu rosyjskich paliw kopalnych. Przy takim tempie jak obecnie, może to nastąpić już w przyszłym roku.