Ten surowiec zdecyduje o przyszłości AI, robotów i wojen. Już go brakuje

Podczas kiedy świat skupia się na ropie i gazie, inny surowiec może zdecydować w naszej przyszłości. Dziś ludzkość stoi w obliczu jego bezprecedensowego niedoboru. Polska ma go dosyć.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Dlaczego analitycy S&P Global ostrzegają przed nadchodzącym niedoborem miedzi i jakie czynniki za tym stoją?
• Jak wzrost zapotrzebowania na miedź jest związany z transformacją energetyczną i nowymi technologiami?
• Jakie skutki mogą mieć przewidywane niedobory miedzi na branżę technologii i przemysł wojskowy?

Analitycy S&P Global ostrzegają, że świat stoi w obliczu poważnego niedoboru miedzi z powodu wyścigu o sztuczną inteligencję i rosnących wydatków na obronność. Popyt na ten metal rośnie w czasie, gdy podaż w kopalniach zmaga się z ograniczeniami strukturalnymi.

Czytaj więcej

Surowce i Paliwa

Nowy podatek od kopalin już blisko. KGHM i inwestorzy walczą o miliardy

Nowelizacja podatku od wydobycia niektórych kopalin w obecnym kształcie to zdecydowanie za mało,...

Miedź rekordowo droga

Cena miedzi wzrosła do rekordowego poziomu, przekraczając 13 tys. dol. za tonę, co jest spowodowane serią zamknięć kopalń i akumulacją zapasów metalu w USA w oczekiwaniu na potencjalne cła ze strony administracji Donalda Trumpa. Amerykańskie dostawy miedzi już podniosły ceny powyżej poziomów zgodnych z tradycyjnym popytem, a nowe zastosowania tego metalu mogą w dłuższej perspektywie doprowadzić do pogłębienia się niedoboru na rynku, podkreśla agencja Bloomberg.

S&P Global prognozuje, że globalny popyt na miedź wzrośnie w ciągu 15 lat o połowę do 42 mln ton. Chociaż tradycyjne źródła, takie jak budownictwo, sprzęt AGD, transport i wytwarzanie energii, nadal odpowiadają za większość popytu na miedź, największy wzrost odnotowują zastosowania związane z transformacją energetyczną. Chodzi o pojazdy elektryczne, energię odnawialną, baterie i rozbudowę sieci energetycznych oraz magazynów energii.

Do tego dochodzą nowe, szybko rosnące, źródła popytu. Oczekuje się, że zużycie miedzi w centrach danych i infrastrukturze sztucznej inteligencji gwałtownie wzrośnie, ponieważ globalna moc zainstalowana w centrach danych ma wzrosnąć prawie czterokrotnie do 2040 r. Dlatego popyt na miedź z tych zastosowań może wzrosnąć mniej więcej trzykrotnie do 2040 r. zwiększając łączne zużycie o 4 mln ton.

AI i roboty potrzebują dużo miedzi

Analitycy S&P zidentyfikowali również inne potencjalne źródło rosnącego zapotrzebowania na miedź: to roboty humanoidalne. Chociaż technologia ta jest na wczesnym etapie rozwoju, według badania miliard robotów humanoidalnych działających do 2040 r. będzie wymagał około 1,6 mln ton miedzi rocznie, czyli około 6 proc. obecnego zużycia.

Czytaj więcej

Surowce i Paliwa

KGHM zwiększy inwestycje dzięki obniżonej daninie

Podpis prezydenta pod znowelizowaną ustawą o podatku od wydobycia rud miedzi pozwoli koncernowi z...

Tymczasem globalna produkcja miedzi osiągnie szczyt na poziomie 33 mln ton w 2030 r., ponieważ jakość rudy w istniejących kopalniach pogarsza się, a nowe projekty napotykają na przeszkody w uzyskiwaniu pozwoleń, finansowaniu i budowie. Badanie pokazuje, że nawet przy gwałtownym wzroście ilości przerobu miedzi (ma skoczyć ponad dwukrotnie do 10 mln ton w tym okresie), niedobór wyniesie 10 mln ton.

Problem z dostawami pogłębiają długie terminy realizacji projektów, rosnące koszty i wysoce skoncentrowany łańcuch dostaw, co sprawia, że rynek jest coraz bardziej podatny na zakłócenia w miarę wzrostu popytu – ocenia S&P.

Rok 2026 rozpoczął się od znacznego wzrostu cen metali nieszlachetnych, w tym miedzi. Podrożały też inne ważne dla rozwoju nowych technologii surowce: 2 stycznia ceny aluminium po raz pierwszy od ponad trzech lat przekroczyły 3000 dol. za tonę. Wzrost cen metali był spowodowany przewidywanymi niedoborami podaży i prognozowanym popytem. 7 stycznia ceny rudy żelaza osiągnęły najwyższy poziom od lutego 2025 r.

Surowce

Ile miedzi ma Polska?

Na świecie najwięcej miedzi ma Chile (209 mln ton), przed Australią, Peru, Meksykiem i Polską. Według Państwowego Instytutu Geologicznego na koniec 2024 r. złoża znajdujące się w Polsce w dwóch regionach zawierały 3,5 mld ton rudy miedzi i 56,72 mln ton miedzi. W Polsce znajduje się największa w Europie kopalnia rudy tego metalu – Rudna. Szacowane zasoby perspektywiczne miedzi w Polsce wynoszą 165 mln ton, z czego 98 mln ton można wydobywać opłacalnie przy wykorzystaniu obecnych technologii. Nasz kraj mógłby wytwarzać ponad 1 mln ton miedzi rocznie, pod warunkiem poważnych inwestycji w nowe kopalnie. Obecnie wytwarzamy one około 400 tys. ton miedzi rocznie.