ClientEart: Umowa społeczna z górnikami nie zostanie zaakceptowana przez Komisję Europejską

Miners converse as they work an underground coal seam in the Piniowek coal mine, operated by Jastrzebska Spolka Weglowa SA (JSW), in Pawlowice, Poland, on Wednesday, Feb. 24. 2016. JSW is the largest coking coal producer in Poland and Europe. Photographer: Bartek Sadowski/Bloomberg

11 marca br. rząd wrócił do rozmów z przedstawicielami górników w sprawie tzw. umowy społecznej dla branży. Prawnicy z ClientEarth oceniają, że główne elementy projektowanej umowy [1] są niewykonalne, m.in. ze względu na kształt unijnych regulacji w zakresie pomocy publicznej – pisze Marcin Stoczkiewicz, szef ClientEarth Prawnicy dla Ziemi.

Od połowy 2020 r. trwają rozmowy pomiędzy Ministerstwem Aktywów Państwowych a przedstawicielami sektora górnictwa węgla kamiennego. Mają one na celu uregulowanie przyszłości branży, która w związku z pandemią koronawirusa popadła w dodatkowe tarapaty finansowe. ClientEarth Prawnicy dla Ziemi poddał ocenie projekt umowy społecznej dla polskiego górnictwa i w opublikowanej właśnie analizie [2] prognozuje, że Bruksela nie zgodzi się na kolejną pomoc dla nierentownego i schyłkowego sektora.

– Przeciągające się rozmowy w sprawie umowy społecznej dla branży wydobycia węgla kamiennego stanowią swego rodzaj teatr, w którym wszystkie strony mają świadomość sytuacji, że czas węgla dobiega końca i przyszła pora na radykalne ruchy, ale udają, że w Brukseli uda się wynegocjować coś więcej niż pomoc dla zwalnianych pracowników – komentuje Wojciech Kukuła, starszy prawnik w ClientEarth, autor analizy.

ClientEarth podkreśla, że w prawie unijnym istnieją szczegółowe przepisy dotyczące pomocy publicznej dla górnictwa węgla kamiennego i aktualnie nie przewidują one możliwości przyznawania pomocy operacyjnej dla działających kopalń. Dodatkowym utrudnieniem jest okoliczność, że obecnie Komisja Europejska, badając proponowane przez państwo środki pomocowe, analizuje ich wpływ na klimat, a unijne prawo konkurencji znajduje się w procesie dostosowania do celu neutralności klimatycznej do 2050 roku.

tauron-wydobycie.pl

Teoretycznie, w wyjątkowych sytuacjach, Komisja Europejska może zatwierdzać pomoc bezpośrednio na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jednak, w ocenie ClientEarth, w tej sprawie nie występują ku temu szczególne przesłanki.

– Próby opierania pozytywnej decyzji Komisji na ogólnych podstawach traktatowych są bardzo ryzykowne. Pamiętajmy, że ostatnio, w podobnej sprawie i po kilku latach rozmów, Bruksela nie zaakceptowała wniosku polskiego rządu o wprowadzenie ulg w nowej opłacie mocowej dla krajowego przemysłu [3] – zauważa Wojciech Kukuła. – Próby wyszarpania kolejnej zgody Komisji na dotowanie polskich kopalń mogą skończyć się podobnie. W tej sytuacji lepiej skupić się na transformacji Śląska i dobrych osłonach socjalnych dla zwalnianych pracowników – dodaje.

Z formułą umowy społecznej wiąże się też szereg innych problemów prawnych. Nie wywołuje ona bezpośrednich skutków prawnych i nie ma skutecznej drogi egzekucji, gdyby strona rządowa nie wywiązywała się z jej postanowień.

Na mocy wynegocjowanego w 2018 roku, ostatniego programu pomocowego dla polskiego górnictwa, sektor ten uzyska do 2023 r. niemal 13 mld zł dotacji z budżetu państwa [4].

Przypisy:
[1] http://nettg.pl/uploads/docs/2021-01/1611056280-umowa-spoleczna-projekt180121.pdf
[2] https://www.documents.clientearth.org/library/download-info/niewykonalna-umowa-spoleczna/
[3] https://www.gov.pl/web/klimat/spotkanie-ministra-kurtyki-z-wiceprzewodniczaca-komisji-europejskiej-nt-nowej-formuly-naliczania-oplaty-mocowej
[4] https://ec.europa.eu/competition/state_aid/cases1/201933/277803_2089152_138_2.pdf

Marcin Stoczkiewicz, szef ClientEarth Prawnicy dla Ziemi
Wojciech Kukuła, ekspert ClientEarth Prawnicy dla Ziemi

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Nowe wymogi techniczne uderzą w prosumentów

Operatorzy sieci próbowali po cichu wprowadzić niekorzystne zmiany. Od kwietnia miały wejść w życie ...

Zachód zapłaci za Nord Stream-2

Pięć zachodnich koncernów sfinansuje połowę kosztów rozbudowy gazociągu północnego. Po podpisaniu dzisiejszego porozumienia, akcje ...

Chińczycy skorzystali na sankcjach USA

Koncern paliwowy Państwa Środka zastąpił francuski Total na największym gazowym złożu świata Południowy Pars ...

Iran rzuca USA rękawicę z ropą

Dziś weszły w życie amerykańskie sankcje wobec Iranu. Teheran ogłosił, że dalej będzie eksportować ...

Wszystko zaczyna się od projektu

By stworzyć GOZ, potrzebna jest współpraca biznesu, administracji i społeczeństwa. Z jednej strony kurczące ...

Orlen Południe inwestuje w glikol

W Trzebini kosztem około 400 mln zł powstanie instalacji do przerobu gliceryny. Powstały z ...