Problemy z jakością węgla w JSW w cieniu pożyczki ARP

JSW otrzyma od Agencji Rozwoju Przemysłu pożyczkę na finansowanie dalszej działalności. Warunkiem jej udzielenia jest jednak realizacja restrukturyzacji, która już trwa i pozwoliła dotychczas ograniczyć straty spółki. Najbliższe kwartały mogą przynieść długo niewidziany zysk, jednak na horyzoncie pojawiają się nowe zagrożenia. Tym razem ich źródłem jest geologia złóż, która coraz mocniej wpływa na jakość wydobywanego węgla i możliwości jego sprzedaży.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Na czym polega program naprawczy, który warunkował przyznanie JSW ponad miliardowej pożyczki.
• Dlaczego mimo korzystniejszej koniunktury rynkowej spółka ma problem ze sprzedażą zapasów węgla.
• W jaki sposób geologia złóż i pogarszająca się jakość surowca wpływają na wyniki finansowe JSW.
• Jakie strategiczne ryzyko dla pozycji JSW jako dostawcy niosą powtarzające się problemy z jakością węgla.

Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW) zawarła z Agencją Rozwoju Przemysłu długo wyczekiwaną umowę pożyczki do kwoty 1,066 mld zł. Od kilku miesięcy rozmowy były wydłużane o kolejny miesiąc. Główna część pożyczki trafi na finansowanie działalności JSW w trakcie realizacji programu naprawczego.

Pożyczka na naprawę JSW

Zgodnie z ustawą warunkiem udzielenia pożyczki jest reorganizacja, która ma pozwolić na zmniejszenie kosztów i ich optymalizację. Taki program realizowany jest w JSW od roku, a niektóre jego paramenty były w tym roku zmieniane. – Zgodnie z art. 19b ww. ustawy, warunkiem udzielenia pożyczki z przeznaczeniem na reorganizację funkcjonowania pożyczkobiorcy zmierzającą do zmniejszenia kosztów działalności lub ich optymalizację jest ustalenie przez ARP S.A., na podstawie przedstawionego programu naprawczego, że pożyczkobiorca posiada perspektywiczną zdolność do spłaty zobowiązań wynikających z udzielanej pożyczki. ARP S.A. dokonała pozytywnej oceny przedłożonego przez JSW S.A. programu naprawczego pod kątem spełnienia ww. kryterium  – informuje ARP.

Pożyczka stanowi jedno ze źródeł finansowania przewidzianych w programie naprawczym JSW S.A. i jest udzielana na warunkach rynkowych. Środki będą uruchamiane w transzach, przy czym ich wykorzystanie podlega kontroli ze strony ARP S.A. Okres obowiązywania pożyczki to 30 czerwca 2038 r.

Nowe finansowanie dla JSW zastępuje planowaną na rzecz ARP sprzedaż dwóch spółek zależnych: Jastrzębskich Zakładów Remontowych oraz Przedsiębiorstwa Budowy Szybów. Wartość pożyczki odpowiada wycenie podmiotów, które miały zostać przekazane Agencji. Latem spółka zmieniła zdanie i wystąpiła o przekształcenie transakcji w pożyczkę. Pożyczka w wysokości 1 mld zł (faktycznie 600 mln zł, bo wcześniejsza zaliczka 400 mln zł została już przez spółkę spożytkowana – red.) daje JSW płynność. Spółka nadal szuka gotówki przed kolejnymi wypłatami, a przyrost zadłużenia jest częściowo maskowany zaliczkami, sprzedażą węgla z wyprzedzeniem, czy opóźnieniami płatności do ZUS. Spółka nadal liczy na kolejne lepsze kwartały.

Czekając na lepsze czasy

Jakub Szkopek, analityk Erste Securities Polska, szacuje, że zakończony niedawno III kwartał mógł przynieść około 150 mln zł raportowanej EBITDA i ujemne przepływy pieniężne rzędu 180–190 mln zł. – Nadzieja na zatrzymanie dalszego zadłużania zależy od tego, czy IV kwartał będzie co najmniej neutralny gotówkowo. Ostatni kwartał tego roku może być pierwszym bez dalszego zadłużania się, ale neutralne lub lekko dodatnie przepływy. Nie usuwa to jednak zobowiązań, a przesuwa ciężar na przyszłość, ale presję pogłębiają problemy ze sprzedażą oraz zobowiązania pozafinansowe. Te 600 mln zł kupuje czas, ale nie rozwiązuje przyczyn kryzysu finansów spółki. Bez poprawy przepływów i sprzedaży, spółka pozostaje w trybie comiesięcznego ratowania płynności – wskazuje analityk. Przyrost długu bywa niższy od oczekiwań dzięki zaliczkom na węgiel i sprzedaży z wyprzedzeniem. Nie usuwa to jednak zobowiązań, a przesuwa ciężar na przyszłość – wskazuje. Po I półroczu zobowiązania handlowe łącznie przekraczały ok. 5 mld zł. Obejmowały m.in. zobowiązania wobec ZUS (1,8 mld zł), zobowiązania inwestycyjne oraz przedpłatę za węgiel.

Jak wskazuje nasz rozmówca, w III kwartale ceny referencyjne węgla koksowego rosły, a koniunktura na rynku stali poprawiała się, lecz według analityka złotówkowa cena sprzedaży węgla koksowego JSW spadła kwartał do kwartału. Jednocześnie zapasy węgla koksowego wynosiły szacunkowo około 1,4 mln ton i były zbliżone do poziomu z II kwartału – spółce nie udało się więc zwiększyć sprzedaży zapasów mimo korzystniejszych warunków rynkowych.

Coraz trudniej utrzymać jakość węgla

Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy może być pogarszająca się jakość sprzedawanego i wcześniej zakontraktowanego węgla koksującego o odpowiednich parametrach np. poziomu siarki, popiołu itd. Jeśli węgiel nie spełnia określonych paramentów, musi zostać sprzedany po nieco innej cenie. To może być jeden z większych problemów spółki, który nie pozwala w pełni korzystać na powracającej koniunkturze. Powtarzające się przypadki siły wyższej w przypadku jakości węgla, mogą osłabić pozycję JSW jako gwarantowanego dostawcy, ograniczając ją do roli dostawcy uzupełniającego. Z geologią jeszcze nikt nie wygrał – przyznaje Jakub Szkopek.

O tym problemie mówił także w połowie października ówczesny prezes JSW Bogusław Oleksy. Przyznał, on, że o konkurencyjności decydują jednocześnie cena, jak i dopasowanie parametrów węgla do wymagań klienta. W przypadku węgla koksowego parametrów jakościowych jest więcej niż w przypadku węgla energetycznego. – Węgiel koksowy jest znacznie bardziej wymagającym produktem. O jego przydatności decyduje szerszy zestaw parametrów technologicznych wpływających na proces produkcji koksu. Dlatego pracujemy nad zapewnieniem odpowiedniej i możliwie stabilnej jakości węgla we wszystkich kopalniach. To wyzwanie, ponieważ właściwości surowca zależą w dużej mierze od tektoniki – powiedział wówczas Oleksy. Przyznał, że i ten czynnik także wpływa na warunki sprzedaży oraz poziom osiąganych przez nas wyników.