Rosja traci nadwyżkę w eksporcie. Kluczowe embargo na ropę

Ceny kopalin w eksporcie spadają, a rabaty rosyjskich eksporterów prawdopodobnie wzrosną w miarę zbliżania się embarga na rosyjską ropę. Natomiast ceny importu utrzymają się na wysokim poziomie. To złe wiadomości dla rosyjskich finansów. Siła nabywcza rubla słabnie, handlować jest coraz trudniej.

Od napaści na Ukrainę rosyjski eksport zmniejsza się z miesiąca na miesiąc i w trzecim kwartale był o 40 proc. niższy w ujęciu kwartalnym. Analitycy Raiffeisenbanku zwracają uwagę, że jeśli w II kwartale spadkowa dynamika eksportu była bardziej kojarzona z sektorem spoza ropy i gazu (na tle komplikacji logistyki objętej sankcjami), to w III kwartale spadek to zasługa mniejszej sprzedaży rosyjskich kopalin. Wartość importu wyrównanego sezonowo pozostała zbliżona do poziomów z drugiego kwartału - 85 mld dol.

Wcześniej Bank Rosji odnotował wyraźny spadek nadwyżki na rachunku obrotów bieżących w III kwartale. Import towarów w okresie lipiec-wrzesień utrzymywał się na poziomie ok. 22 mld dol. miesięcznie, podczas gdy eksport osłabł do końca kwartału i prawdopodobnie będzie poniżej poziomów z 2021 r.

Zmieniła się także geografia rosyjskiego handlu. Już nie Unia jest głównym partnerem handlowym, ale Indie, Malezja i Turcja. Przy czym Indie mają siedmiokrotny wzrost handlu z Rosją w ujęciu rocznym, Malezja trzykrotny, a Turcja dwukrotny.

W sierpniu import do Rosji był o 9 proc. niższy w ujęciu rocznym. Zwiększony import Rosja zanotowała z Turcji (dwukrotnie), Kazachstanu (o 55 proc.) i Chin (o 27 proc.). Gwałtowny spadek importu inwestycji według rosyjskich danych wyhamowuje – roczne tempo spadku we wrześniu wyniosło 26 proc. wobec 44 proc. w sierpniu.

Rosyjscy ekonomiści podkreślają, że nadwyżka handlowa Rosji osiągnięta dzięki rekordowo wysokim cenom surowców energetycznych, szybko się kurczy. Na razie pozostaje wysoka (rachunek bieżący około 15 mld dol. we wrześniu).

W tym półroczu kluczowym czynnikiem w handlu zagranicznym (i dla rubla) będzie skuteczność unijnego embarga na eksport ropy (zacznie obowiązywać od 5 grudnia) i produktów naftowych (od 5 lutego 2023).