Ustawa o OZE z kontrowersjami przyjęta w ostatniej chwili

Zmiana regulacji dotyczących odnawialnych źródeł energii została w piątek przyjęta przez Sejm. Pozwoli osiągnąć 15 proc. udziału OZE w finalnym zużyciu energii do 2020 r.

Publikacja: 20.07.2019 12:23

Ustawa o OZE z kontrowersjami przyjęta w ostatniej chwili

Foto: materiały prasowe

Zgodnie z zapowiedziami rządu nowelizacja ma przede wszystkim pozwolić obniżyć wysokość poziomu opłaty zastępczej, umożliwić przeprowadzenie jeszcze w 2019 roku kolejnej aukcji energii z OZE, przedłużyć obowiązywanie umów przyłączeniowych dla istniejących projektów OZE i wzmocnić tzw. mechanizm gwarancji pochodzenia.

CZYTAJ TAKŻE: Spóźnione zielone światło dla OZE

Ustawę przegłosowano niemalże w ostatniej chwili: 19 lipca był ostatnim terminem, umożliwiającym przeprowadzenie aukcji energii z OZE jeszcze w 2019 roku. Oczekiwano, że ustawa zostanie znowelizowana jeszcze w II kwartale br. – stało się jednak inaczej, co oznacza, że aukcja zostanie przeprowadzona zapewne w końcówce roku. Olbrzymia większość producentów z branży OZE, którzy wezmą w niej udział – wyjąwszy część instalacji fotowoltaicznych – nie zacznie jednak produkcji przed 2021 r.

Ustawa rozszerza definicję prosumenta: ma to być odbiorca końcowy, wytwarzający energię elektryczną z OZE na własne potrzeby w mikroinstalacji, który może tę energię magazynować lub sprzedawać, albo sprzedawcy zobowiązanemu, albo innemu sprzedawcy. Odbiorcy niebędący gospodarstwami domowymi muszą jednak zadbać, by sprzedaż energii z własnej mikroinstalacji nie stała się przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej.

Nie obyło się bez kontrowersji. „Nieuprawnione działanie przeciwko całej branży” – tak osoby związane z OZE, a w szczególności farmami wiatrowymi, nazwały zmiany w systemie naliczania tzw. opłaty zastępczej, o których zaczęto spekulować w czwartek.

Przyczynił się do tego Marcin Roszkowski, prezes Instytutu Jagiellońskiego. Na Twitterze zasugerował, że w ostatniej chwili zmieniona zostanie formuła wyliczania tzw. opłaty zastępczej: jej wysokość miałaby zostać powiązana z cenami na Towarowej Giełdzie Energii oraz kwotą 340 zł/MWh. Taka propozycja pojawiła się już w marcu br., ale wydawało się, że przedstawiciele firm OZE wówczas skutecznie zniechęcili do niej polityków.

Jakie znaczenie ma dla branży opłata zastępcza? Cóż, jest jednym z kluczowych elementów systemu wsparcia odnawialnych źródeł energii w Polsce. Ustawa – Prawo energetyczne już w 2005 roku nałożyła na operatorów systemu przesyłowego i dystrybucyjnego w Polsce obowiązek zakupu energii z OZE i pozyskiwania zielonych certyfikatów. Kto jednak z obowiązku ich pozyskania się nie wywiązał, uiszczał opłatę zastępczą za każdą MWh.

– Opłata zastępcza została wprowadzona w 2004 roku, początkowo była waloryzowana na podstawie inflacji – mówi „Rzeczpospolitej” Grzegorz Wiśniewski, prezes Instytutu Energetyki Odnawialnej. – Miała wyznaczyć górną granicę ceny zielonego certyfikatu. Ten mechanizm działał do 2010 r., a więc w ramach dyrektywy 2001/77, w sytuacji kiedy na rynku występował niedobór świadectw pochodzenia – dodaje.

Sytuacja zmieniła się mniej więcej w 2011 roku. – Po pojawieniu się wtedy nadpodaży świadectw pochodzenia opłata zastępcza przestała pełnić swoją funkcję. Od tego czasu nie podjęto kompleksowych działań naprawczych na rzecz dostosowania systemu z roku 2004 do nowych uwarunkowań oraz ochrony niezależnych producentów energii. Ostatnie zmiany prawne w latach 2017–2018 jeszcze bardziej pogłębiły chaos na rynku zielonych certyfikatów – konkluduje szef IEO. Podkreśla też, że ustawodawca najpierw uchwalił w 2017 roku prawo działające wstecz, obniżając wysokość ustawowo określonej opłaty zastępczej – po czym uniemożliwił jej uiszczanie kolejnymi zmianami, wprowadzonymi w 2018 roku. Co z kolei umożliwiło branży OZE częściowe odżycie po kilku chudych latach.

Wspomniane przez Roszkowskiego propozycje zmian w systemie naliczania opłaty wywołały w ostatniej chwili popłoch. – Wprowadzenie takich przepisów oznacza prawne ograniczenie przychodów farm wiatrowych działających w ramach systemu zielonych certyfikatów – alarmował przedstawiciel branży OZE. Dorzucał listę poszkodowanych: farmy wiatrowe, banki finansujące, społeczności lokalne, a w końcu cały kraj.

OZE

Zgodnie z zapowiedziami rządu nowelizacja ma przede wszystkim pozwolić obniżyć wysokość poziomu opłaty zastępczej, umożliwić przeprowadzenie jeszcze w 2019 roku kolejnej aukcji energii z OZE, przedłużyć obowiązywanie umów przyłączeniowych dla istniejących projektów OZE i wzmocnić tzw. mechanizm gwarancji pochodzenia.

CZYTAJ TAKŻE: Spóźnione zielone światło dla OZE

Pozostało 91% artykułu
OZE
Fotowoltaika. Mikroinstalacje nie dają już tyle zarobić co kiedyś
OZE
Rząd nie zniesie wszystkich wiatrowych ograniczeń. Chodzi o bezpieczeństwo sieci
OZE
Jak długo będziemy czekać nową ustawę wiatrakową?
OZE
Fotobalkonika: nowy trend OZE, który budzi obawy
Materiał Promocyjny
Jaki jest proces tworzenia banku cyfrowego i jakie czynniki są kluczowe dla jego sukcesu?
OZE
Resort klimatu reaguje na zapowiedź protestu prosumentów. Jest projekt ustawy
OZE
Ustawa wiatrakowa ujrzy światło dzienne w trzecim kwartale 2024 roku