Pakt klimatyczny z Glasgow trampoliną do działań

Społeczność międzynarodowa posunęła się do przodu w kierunku rozwiązania kryzysu klimatycznego i ograniczenia wzrostu temperatury na świecie do 1,5°C.

Publikacja: 20.11.2021 09:08

Pakt klimatyczny z Glasgow trampoliną do działań

Foto: AFP

Z Katowic do Glasgow – to hasło towarzyszyło mi w podróży na tegoroczny szczyt klimatyczny. Obserwując COP 26, byłem szczególnie zainteresowany, w jakim miejscu jest teraz sprawiedliwa transformacja. W globalnej polityce klimatycznej widać znaczący postęp, choć nie jest on wystarczający.

Po pierwsze, za niewątpliwy sukces można uznać fakt, iż sprawiedliwa transformacja trafiła do głównego nurtu globalnej debaty o neutralności klimatycznej. Termin „sprawiedliwa transformacja” znalazł się w pkt 20 dokumentu końcowego obok „stopniowego zmniejszania energii z węgla i stopniowego wycofywania nieefektywnych subsydiów do paliw kopalnych” oraz „przyspieszenia przejścia na niskoemisyjne systemy energetyczne”.

Po raz pierwszy w historii 26 negocjacji klimatycznych, strony konferencji klimatycznej COP zostały wezwane do przyspieszenia rozwoju, wdrażania i rozpowszechniania technologii oraz przyjęcia strategii politycznych, które przyspieszą przejście na niskoemisyjne systemy energetyczne. Zaapelowano o wdrożenie rozwiązań w obszarach czystej energii i efektywności energetycznej, w tym zwiększenie wysiłków na rzecz stopniowego zmniejszania energii z węgla i stopniowego wycofywania nieefektywnych subsydiów do paliw kopalnych. Jednocześnie zwrócono uwagę na konieczność wsparcia najbiedniejszych i najsłabszych zgodnie z krajowymi uwarunkowaniami oraz uznano potrzebę wsparcia na rzecz sprawiedliwej transformacji.

Po drugie, sprawiedliwa transformacja pozostawała jednym z głównych tematów agendy COP 26. Od czasu konferencji klimatycznej w Katowicach widać wyraźny postęp na drodze ku neutralności klimatycznej, jaki dokonał się w Europie Środkowo-Wschodniej. Rozpoczęta w Katowicach debata doprowadziła do większych ambicji klimatycznych wśród społeczeństwa obywatelskiego.

Dzięki uprzejmości Polskiego Klubu Ekologicznego i Climate Reality Project Europe miałem wielki zaszczyt i przyjemność wziąć udział w organizowanym przez Climate Reality i CEE Bankwatch wydarzeniu na terenie Błękitnej Strefy zatytułowanym „Z Katowic do Glasgow – postęp na ścieżce sprawiedliwej transformacji w Europie Środkowo-Wschodniej”. Chętnie dzieliłem się doświadczeniami BoMiasto i Śląskiego Ruchu Klimatycznego, pokazując na przykładzie procesu planowania sprawiedliwej transformacji województwa śląskiego zarówno wyzwania, jak i możliwości, które stoją przed regionem węglowym.

Po trzecie, sprawiedliwa transformacja stanowiła również przedmiot debaty poza strefą konferencyjną w Glasgow. Przejście na globalną zerową emisję do 2050 r. wymaga zmian również poza sektorem energetycznym i dotyka takich sektorów jak motoryzacja, lotnictwo czy sektor naftowy i gazowy. Nie tylko pracownicy, których miejsca pracy i środki do życia są bezpośrednio zagrożone kryzysem klimatycznym lub nadzwyczajnymi zjawiskami pogodowymi, stoją w obliczu niepewnej przyszłości. Kiedy całe społeczeństwo korzysta z dobrze zaplanowanych i włączających mechanizmów sprawiedliwej transformacji – generujących trwałe miejsca pracy i perspektywy – naprawdę zlikwidujemy szkody energii opartej na paliwach kopalnych i wygenerujemy szybkie przejście do czystszego, bardziej zrównoważonego świata.

Na zaproszenie Climate Reality Project Europe wziąłem udział w Forum COP26 zatytułowanym Sprawiedliwa transformacja dla wszystkich. Forum to koncentrowało się na 3 z 5 tematów prezydencji COP26: Przyroda, Energia i Transport. Podczas mojego wystąpienia miałem okazję podkreślić, że włączający dialog społeczny i szeroko akceptowana wizja przyszłości przygotowana przez społeczności lokalne są niezbędne do osiągnięcia ambitnych celów sprawiedliwej transformacji, by nikt nie pozostał bez wsparcia. Wspomniałem także o konsultacjach społecznych Regionalnego Planu Sprawiedliwej Transformacji województwa śląskiego, umowie społecznej zwanej zmową węglową i angażowaniu społeczności lokalnej wokół sprawiedliwej transformacji regionu węglowego. Wielką satysfakcją dla nas niech pozostanie fakt, że Richard Lochhead, minister ds. sprawiedliwej transformacji Szkocji, nawiązał do mojego wystąpienia w swoim podsumowaniu.

Bez cienia wątpliwości porozumienie osiągnięte na COP 26 odzwierciedla postęp, jaki poczyniliśmy w ciągu minionych lat. Pakt klimatyczny z Glasgow pokazuje, że ludzkość jest teraz zgodna, by era bezczynności wobec kryzysu klimatycznego skończyła się jak najszybciej. Postęp osiągnięty w ramach przygotowań do COP

26 i podczas COP 26 był możliwy tylko dzięki sile ludzi – młodych i starych – używających swojego głosu do żądania działania.

Mam wielką nadzieję, że przywódcy państw, decydenci, liderzy biznesu, konsumenci i aktywiści w każdym kraju podwoją swoje wysiłki i wykorzystają Pakt klimatyczny z Glasgow jako trampolinę do podjęcia odważnych działań w obszarze sprawiedliwej transformacji. Rzecznicy sprawiedliwej transformacji nie odpuszczą.

Autor jest członkiem stowarzyszenia BoMiasto i radnym Katowic

Z Katowic do Glasgow – to hasło towarzyszyło mi w podróży na tegoroczny szczyt klimatyczny. Obserwując COP 26, byłem szczególnie zainteresowany, w jakim miejscu jest teraz sprawiedliwa transformacja. W globalnej polityce klimatycznej widać znaczący postęp, choć nie jest on wystarczający.

Po pierwsze, za niewątpliwy sukces można uznać fakt, iż sprawiedliwa transformacja trafiła do głównego nurtu globalnej debaty o neutralności klimatycznej. Termin „sprawiedliwa transformacja” znalazł się w pkt 20 dokumentu końcowego obok „stopniowego zmniejszania energii z węgla i stopniowego wycofywania nieefektywnych subsydiów do paliw kopalnych” oraz „przyspieszenia przejścia na niskoemisyjne systemy energetyczne”.

Pozostało 86% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Klimat
Nowy rząd zapowiada „wiceministerstwo energii”
Klimat
48 godzin, czyli jak nie prowadzić konsultacji społecznych
Klimat
Bogate kraje coraz bardziej czują zmiany klimatu
Klimat
Polska nie może być pasażerem na gapę transformacji dla klimatu
Klimat
Jak mierzyć “ekologiczność”?