W listopadzie 2019 r. Parlament Europejski wezwał Komisję Europejską do uwzględniania we wszystkich wnioskach legislacyjnych celu nadrzędnego, którym jest znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. W wyniku tej inicjatywy Europa doczekała się rewolucyjnego dokumentu, a właściwie nowego planu działań, jakim jest „European Green Deal”, czyli „Europejski Zielony Ład”. Z punktu widzenia zmiany postaw mieszkańców Unii Europejskiej bardziej skuteczne od wskazywania emisji ton dwutlenku węgla, pyłów zawieszonych i wielonasyconych węglowodorów aromatycznych jest nakłonienie do zmian podczas codziennych czynności i wyborów. Te drobne zmiany pomnożone przez 447 706 209 mieszkańców (stan na 1 stycznia 2020 r. ) w sumie dadzą znaczącą różnicę i przybliżą nas do celu głównego: neutralności klimatycznej.

Decyzje przy półce sklepowej

Pierwszą ze znaczących zmian Kowalski może dokonać przy sklepowej półce – sprawdzić, czy opakowanie produktu nadaje się do recyklingu, czy energia wykorzystana do jego produkcji pochodzi ze źródeł odnawialnych, jak duży był ślad węglowy i z jak daleka go przetransportowano. Im bardziej klienci będą zwracać na to uwagę, tym więcej sklepów oraz dostawców uzna to za ważny temat.

""

Firmy odzieżowe coraz częściej przetwarzają już wykorzystane materiały. Fot./Shutterstock

energia.rp.pl

Decyzja przy zawieraniu umowy na energię elektryczną

Statystyczny Kowalski coraz częściej może sam zdecydować z jakiego źródła pochodzi prąd w jego domu. Nie musi w tym celu budować instalacji fotowoltaicznej lub stawiać wiatraka. Wystarczy, że świadomie poszuka dostawcy oferującego energię z zielonym certyfikatem. W Fortum już dwa lata temu zaoferowaliśmy prąd dla odbiorców indywidualnych, który posiada Pakiet Gwarancji Zielonej Energii i pisemne potwierdzenie w postaci Certyfikatu Zielonej Energii. Certyfikat ten potwierdza, że odbiorca przyczynia się do zakupu energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w ilości nie mniejszej niż wynosi roczne zużycie prądu przez tego klienta.

Decyzja związane z transportem

Nie trzeba inwestować w pojazd elektryczny lub cały rok korzystać z roweru, by ograniczać swój wpływ na środowisko. Pierwszym krokiem jest przejście na korzystanie z transportu zbiorowego. To znacząco obniża zarówno poziom zakorkowania polskich ulic, ale przede wszystkim skalę zanieczyszczenia powietrza i ilość emitowanych pyłów. Dla wielu osób brak rozwiniętej infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych jest sporą barierą przed zakupem takiego samochodu. Im więcej Kowalskich przesiądzie się do aut elektrycznych, tym bardziej opłacalne będzie rozwijanie stacji ładowania tego typu pojazdów. A im będzie więcej ich, tym chęć zakupu „elektryka” stanie się większa u innych Kowalskich.

""

Tankowanie pojazdu wodorem

energia.rp.pl

Decyzje przy śmietniku

Zgodnie z ustawą o odpadach powinniśmy: zapobiegać powstawaniu odpadów; przygotować je do ponownego użycia; poddać je recyklingowi; przekazać je do innych procesów odzysku; unieszkodliwić je. W tej kolejności. Zasada, którą powinien kierować się każdy Kowalski jest prosta – jeżeli muszę coś wyrzucić, to im lepiej sam posegreguje odpady, tym więcej z nich trafi do odzysku i recyklingu.
Warto zatem na produkowane przez gospodarstwa domowe odpady spojrzeć jak na zasób. Współczesne technologie pozwalają na to, aby nawet z odpadów nienadających się do odzysku czy ponownego przetworzenia materiałów produkować lokalne, alternatywne paliwo, czyli RDF. Już teraz jest ono wykorzystywane do produkcji prądu i ciepła w EC Fortum w Zabrzu, wpisując się w zasady Gospodarki Obiegu Zamkniętego.

Decyzje związane ze sposobem ogrzewania domów

Wiele miast w ramach walki ze smogiem wprowadziło zakaz korzystania z pieców węglowych, a programy rozbudowy infrastruktury ciepła sieciowego, realizowane m.in. przez Fortum, pozwoliły zlikwidować część „kopciuchów”. Na przykład: program Fortum „Czysta Energia dla Wrocławia” w ciągu prawie dwóch lat doprowadził do zlikwidowania ponad 4 tys. pieców w samym tylko centrum miasta. W 2019 r. Fortum kontynuowało rozwój sieci ciepłowniczej na terenie Wrocławia i według szacunków firmy, w minionym roku dostęp do ciepła sieciowego zyskało ponad 15 tys. mieszkańców. Idąc o krok dalej – warto, aby powstałe lokalnie odpady trafiały do czystych i bieżąco kontrolowanych elektrociepłowni i tam zamieniały się w ciepło sieciowe, które ogrzewa mieszkańców, którzy te odpady wytworzyli. W ten sposób, wprowadzając w życie zasady Gospodarki Obiegu Zamkniętego, działa EC Zabrze produkując ciepło dla mieszkańców Zabrza i Bytomia.

""

Niska emisja – powstająca ze spalania niskiej jakości paliwa w domowych piecach, to główne źródło smogu. Fot. Adobe Stock

energia.rp.pl

Edukacja warunkiem skutecznej transformacji

Kraje członkowskie, które mają obiektywne trudności we wdrożeniu zasad Europejskiego Zielonego Ładu, mogą liczyć na wsparcie z Unii Europejskiej. Wyrównywaniu szans ma służyć m.in. Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Zgodnie z deklaracją Parlamentu Europejskiego z września 2020 r. z Funduszu tego można będzie finansować lokalne projekty infrastrukturalne, rozwój zrównoważonej mobilności, niskoemisyjnego ciepłownictwa komunalnego, ale także projekty edukacyjne ukierunkowane na budowanie proekologicznych postaw obywateli. Już teraz programy społeczno-edukacyjne zgodne z ideą Europejskiego Zielonego Ładu są wdrażane z własnych środków przez firmy odpowiedzialne społecznie. Przykładem takiego działania jest Festiwal „OdNowa”, organizowany już 3 krotnie we Wrocławiu przez Fortum i stowarzyszenie Miasto 2077. Promuje on zasady zero waste wśród osób dorosłych i młodzieży.

""

energia.rp.pl

Decyzje – czas je podjąć

Odwrócenie zmian klimatycznych i przekonanie ludzi do zmiany postaw zajmą lata i wymagać będą znacznych nakładów pracy i środków. Ale nie ulega wątpliwości, że przed nami coraz mniej czasu, aby podjąć kluczowe decyzje. To od ich kształtu i zakresu zależeć będzie nie tylko, czy będziemy podążać w stronę czystszego świata, ale czy i jaki ten świat będzie.

""

energia.rp.pl

Izabela Van den Bossche, Wiceprezes ds. Komunikacji, City Solutions Fortum