Dokument podpisali w Baku minister gospodarki Azerbejdżanu Mikayil Jabbarov i minister ropy Iranu Javad Oudji, donosi irańska agencja IRNA. Strony oczekują, że nowa umowa utoruje drogę do współpracy w innych obszarach, takich jak transport, energetyka i handel. Iran i Azerbejdżan zgodziły się powołać komisję do zbadania wspólnych złóż na Morzu Kaspijskim.

Dostawy gazu z Turkmenistanu do Azerbejdżanu przez Iran rozpoczęły się w styczniu 2022 roku. Zgodnie z trójstronną umową zawartą w 2021 r. rocznie wielkość dostaw wyniosła 1,5-2 mld m sześc. Teraz może to być 4 mld m3.

W 2020 r Azerbejdżan wydobył 25,2 mld m3 gazu (raport BP) z czego blisko 14 mld m3 trafiło na eksport. Głównym odbiorcą jest Unia. W marcu tego roku minister energetyki Azerbejdżanu Parviz Shahbazov zapowiedział, że dostawy gazu z Azerbejdżanu do Europy w 2022 roku wzrosną o 11 procent, do 9,1 mld m sześc. W 2021 roku dostawy gazu do Włoch, Grecji i Bułgarii wyniosły 8,2 mld m sześc.

Udowodnione azerskie zasoby gazowe to 2,5 bln m3. W sytuacji, kiedy Europa odwraca się od rosyjskiego gazu, Azerbejdżan staje przed szansą zwiększenia eksportu i wpływów z tego tytułu. Do tego konieczna jest rozbudowa Południowego Korytarza Gazowego.

To pierwszy system przesyłu gazu na rynek Unii z ominięciem Rosji. System tworzą: gazociąg południowo-kaukaski (SCP), którym przez 691 km gaz z Azerbejdżanu (złoże Szah-Deniz) płynie do granicy Gruzji i Turcji. Drugi odcinek - gazociąg transanatolijski (TANAP) jest najdłuższy - liczy 1850 km od granicy gruzińsko-tureckiej przez Turcję do granicy z Grecją. Budowa ruszyła w marcu 2015 r i miała zakończyć się w końcu 2019 r, ale budowniczym udało się przyśpieszyć inwestycję o pół roku. Trzeci gazociąg to właśnie transadriatycki (TAP).

Gaz z PKG zakontraktowały Turcja, Grecja, Albania, Bułgaria i Włochy. Wielkość przesyłu ogranicza wydajność azerskiego złoża. Jeżeli do Korytarza podłączy się Turkmenistan - posiadający czwarte złoża gazu na świecie, to jego możliwości przewyższą rosyjski Turecki Potok, który ma dwie nitki po 17,5 mld m3 gazu rocznie.

Inną alternatywą zwiększenia wydobycia są nietknięte złoża Morza Kaspijskiego na granicy azersko-irańskiej.