Wyrok na Turów przed wyborami

Ekolodzy triumfują: WSA wstrzymał wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Losy kopalni w Turowie rozstrzygną się w ciągu trzech miesięcy.

Wojewódzki sąd administracyjny wprowadził środek zapobiegawczy do czasu rozstrzygnięcia, czy decyzja środowiskowa dla koncesji do 2044 r. została wydana zgodnie z prawem. PGE, właściciel kopalni węgla brunatnego i elektrowni, zapowiada odwołanie od tych środków zapobiegawczych. Podkreśla, że nie da się kopalni zamknąć, a następnie ponownie jej otworzyć.

Przez niemal 30 lat PGE przedłużała koncesję z 1994 r. Przypomnijmy, że 30 września 2022 r. GDOŚ wydała decyzję środowiskową dla wydobycia węgla do 2044 r. 17 lutego br. minister klimatu i środowiska wydał koncesję na prowadzenie odkrywki do 2044 r. na bazie decyzji środowiskowej z 2022 r.

– Obowiązuje więc decyzja środowiskowa, na mocy której została wydana koncesja, a więc decyzja środowiskowa GDOŚ z września 2022 r. – mówi Agnieszka Stupkiewicz, radczyni prawna Fundacji Frank Bold, która zaskarżyła decyzję. Organizacje środowiskowe uważają, że zawiera ona liczne błędy i złożyły zażalenie do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd zaś 31 maja 2023 r. wydał postanowienie, w którym wstrzymał wykonanie ubiegłorocznej decyzji.

Jeżeli sąd ostatecznie uwzględni uwagi i unieważni decyzję ministra, to wówczas nie będzie koncesji do 2044 r., ale będzie obowiązywała koncesja do 2026 r. wydana w 2020 r. – na takim stanowisku stoi MKiŚ. Fundacja wskazuje jednak, że spółka PGE nie ma możliwości dowolnego wybierania sobie wersji decyzji i powrotu do tej zezwalającej na wydobycie węgla do 2026 r.

PGE i MKiŚ wskazują, że będą się odwoływać. – Decyzja środowiskowa ma liczne wady. Niedostatecznie rozpoznaje oddziaływanie kopalni na życie i zdrowie ludzi w aspekcie klimatycznym, czyli – w naszej opinii – w niedostateczny sposób zostały zbadane kwestie dotyczące wpływu odkrywki na ocieplenie klimatu. Nie zostały też naszym zdaniem należycie rozpoznane kwestie dotyczące wpływu odkrywki PGE na pobliską miejscowość Opolno-Zdrój. Nie ma też odpowiedniej argumentacji dotyczącej wpływu odkrywki na odpływ wód podziemnych z Czech do Polski czy osiadanie gruntów po stronie niemieckiej. Brakuje wreszcie kwestii dotyczącej przyszłości kopalni, jej rekultywacji i sposobu zalania – mówi Stupkiewicz.

Jak się dowiadujemy, WSA miał przychylić się m.in. do argumentu, że do czasu wydania wyroku, czy decyzja środowiskowa została wydana zgodnie z prawem, kopalnia może wyrządzić nieodwracalne szkody dla życia i zdrowia ludzi. Stąd postanowienie o środku tymczasowym, a więc wstrzymaniu pracy kopalni. WSA ma trzy miesiące na wydanie wyroku dotyczącego decyzji środowiskowej z 2022 r.