Turbodoładowanie dla ambitnych gmin

Efektem pierwszego naboru w programie „Stop Smog" mają być inwestycje o łącznej wartości ponad 54 mln zł w ok. 1,1 tys. budynków.

Publikacja: 17.09.2021 11:49

Smog

Smog

Foto: AdobeStock

Od drugiej połowy sierpnia obowiązują ułatwienia w dwóch pilotażach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej służących poprawie jakości powietrza. Zmiany mają zachęcić mieszkańców budynków wielorodzinnych w woj. zachodniopomorskim i w Pszczynie na Śląsku do wymiany tzw. kopciuchów i termomodernizacji domów. NFOŚiGW podwyższył progi dochodowe uprawniające do skorzystania z podwyższonego dofinansowania na wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej. Teraz dla gospodarstw jednoosobowych wynosi on 2189 zł (wcześniej 1960 zł), a dla wieloosobowych – 1564 zł na osobę (wcześniej 1400 zł).

Hamulec dla smogu

Z końcem marca tego roku wystartowała druga odsłona programu „Stop Smog". Dotyczy on przedsięwzięć niskoemisyjnych, realizowanych przez gminy na obszarach, gdzie obowiązują tzw. uchwały antysmogowe. O dotacje na likwidację lub wymianę źródeł ciepła na niskoemisyjne oraz termomodernizację w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych osób o najniższych dochodach mogą się starać gminy, związki międzygminne, powiaty, a także związek metropolitalny w województwie śląskim.

Wnioskodawcy mogą otrzymać do 70 proc. dofinansowania kosztów inwestycji. Pozostałe 30 proc. to ich wkład własny. Dzięki temu mieszkańcy mają szansę na sfinansowanie 100 proc. kosztów w formie bezzwrotnej dotacji. Średni koszt realizacji niskoemisyjnych inwestycji w budynku, a w przypadku budynku o dwóch lokalach – w jednym lokalu nie może przekroczyć 53 tys. zł.

Efektem pierwszego naboru w programie „Stop Smog" jest siedem porozumień, które podpisały: Niepołomice, Pszczyna, Rybnik, Skawina, Sosnowiec, Sucha Beskidzka i Tuchów. Umożliwiają inwestycje w ok. 1,1 tys. budynków o łącznej wartości ponad 54 mln zł – w tym 37,4 mln zł z budżetu państwa i ok. 17 mln zł wkładu własnego gmin. W obecnie prowadzonym naborze wnioski złożyły gminy: Brzesko, Spytkowice, Limanowa oraz Dąbrówka, w których - po podpisaniu stosownych porozumień - zostanie zrealizowanych kolejnych 165 przedsięwzięć niskoemisyjnych.

Do końca sierpnia można było składać w Skawinie wnioski o wsparcie w ramach programu „Stop Smog". To pierwsza gmina w Polsce, która zaczęła realizować program. Według danych Polskiego Alarmu Smogowego w 2020 r. wymieniono tam 405 kopciuchów, co dało miastu pozycję lidera wśród najbardziej aktywnych gmin realizujących założenia programu.

Za likwidację kopciuchów, kontrole domowych kotłowni, montaż odnawialnych źródeł energii i edukację ekologiczną Skawina otrzymała nagrodę Eko HERO Małopolski 2020. To plebiscyt zorganizowany przez „Gazetę Krakowską" we współpracy z małopolskim Urzędem Marszałkowskim. Ma wyróżniać samorządy, firmy oraz proekologiczne inicjatywy. Skawina zajęła pierwsze miejsce wśród gmin powyżej 30 tysięcy mieszkańców. – To zobowiązanie, by utrzymać dotychczasowe inicjatywy i podejmować kolejne – mówił burmistrz Norbert Rzepisko. Skawina zbadała wpływ zanieczyszczeń na zdrowie mieszkańców i wraz z urzędem marszałkowskim rozpoczęła monitorowanie zanieczyszczeń przemysłowych.

Piece do wymiany

Od połowy kwietnia 2021 r. antysmogowy pilotaż Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej realizowany jest w Pszczynie na Śląsku. Na wymianę kopciuchów i termomodernizację wielorodzinnych budynków mieszkalnych (3–20 lokali) zarezerwowano 6 mln zł. Dodatkowe środki zarezerwowano bezpośrednio dla gminy na działania informacyjno-promocyjne. Efektem przedsięwzięcia powinna być poprawa efektywności energetycznej w ok. 20 wielorodzinnych budynkach i 140 mieszkaniach. Założono wymianę minimum 280 pieców.

Wyróżnikiem pszczyńskiego pilotażu jest rezygnacja ze wsparcia dla źródeł węglowych i mniej efektywnych kotłów na pellet. Ponadto oferowane jest wyższe wsparcie na ogrzewanie pompą ciepła i ogrzewanie elektryczne w mieszkaniach, w stosunku do pomocy proponowanej w ramach programu „Czyste Powietrze". W podstawowym poziomie dofinansowania – obejmującym wnioskodawców z dochodami do 100 tys. zł rocznie – można otrzymać od 30 proc. do nawet 60 proc. kosztów kwalifikowanych w zależności od zakresu realizowanego przedsięwzięcia. – Pszczyna jest jedną z najbardziej zanieczyszczonych gmin na Śląsku. Jestem przekonany, że dzięki wdrożeniu tego programu tempo wymiany nieefektywnych kotłów znacząco się zwiększy – podkreślał Tomasz Bednarek, prezes WFOŚiGW w Katowicach. Program „Stop Smog" jest przewidziany na lata 2019–2024. Dotąd na jego realizację przeznaczono 180 mln zł (po wykorzystaniu ponad 37 mln zł, na 2021 r. zostaje ok. 142 mln zł). W latach 2022–2024 planuje się zasilić Fundusz Termomodernizacji i Remontów ok. 518 mln zł na przedsięwzięcia niskoemisyjne w ramach „Stop Smog".

Można odliczyć od podatku 53 tys. zł

Ulga termomodernizacyjna polega na odliczeniu od podstawy obliczenia podatku wydatków na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Kwota odliczenia nie może przekroczyć 53 tys. zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem. Przepisy regulujące zasady odliczania ulgi nie odnoszą się do budynków w budowie, w tym do nowo budowanych budynków jednorodzinnych. Aby skorzystać z ulgi, budynek musi być kompletny i ukończony. Odliczyć można wydatki na wymianę źródeł ciepła na bardziej ekologiczne. Może to być np. wymiana drzwi, nieszczelnych okien, montaż nowej pompy ciepła czy bardziej efektywnego kotła, a także instalacji fotowoltaicznej. Odliczenia dokonuje się w zeznaniu składanym za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki. Ulgę można łączyć, np. z dotacją z programu „Czyste Powietrze".

Od drugiej połowy sierpnia obowiązują ułatwienia w dwóch pilotażach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej służących poprawie jakości powietrza. Zmiany mają zachęcić mieszkańców budynków wielorodzinnych w woj. zachodniopomorskim i w Pszczynie na Śląsku do wymiany tzw. kopciuchów i termomodernizacji domów. NFOŚiGW podwyższył progi dochodowe uprawniające do skorzystania z podwyższonego dofinansowania na wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej. Teraz dla gospodarstw jednoosobowych wynosi on 2189 zł (wcześniej 1960 zł), a dla wieloosobowych – 1564 zł na osobę (wcześniej 1400 zł).

Pozostało 88% artykułu
Walka ze smogiem
Województwo śląskie było antysmogowym liderem w 2022 roku
Walka ze smogiem
Smog tej zimy uderzy ze zdwojoną siłą. Rząd zrywa z regulacjami
Walka ze smogiem
Banki weszły do programu
Walka ze smogiem
Dekada na uwolnienie powietrza od smogu
Walka ze smogiem
Piec, kuchnię węglową czy kominek trzeba teraz zgłaszać
Materiał Promocyjny
CERT Orange Polska: internauci korzystają z naszej wiedzy