Chiny uruchamiają system donosów. Chcą całkowicie kontrolować strategiczne surowce

Chiny zaostrzają kontrolę nad eksportem metali krytycznych i uruchamiają system donosów na firmy omijające restrykcje. Nowe przepisy mają uszczelnić nadzór nad strategicznymi surowcami, od których zależy światowa produkcja elektroniki i uzbrojenia.

Przepisy, które wejdą w życie 1 lipca, wprowadzono po to, by „w pełni wykorzystać rolę nadzoru społecznego” w walce z omijaniem restrykcji eksportowych – podkreślił resort. Katalog ściganych naruszeń obejmuje m.in. eksport minerałów krytycznych bez odpowiednich zezwoleń, ukrywanie szlaków dostaw z wykorzystaniem krajów trzecich, pomoc w omijaniu zakazów oraz „nielegalny transfer” chronionych technologii.

Władze w Pekinie surowo zakazały przedsiębiorstwom wyrażania zgody na zagraniczne „wizyty i kontrole na miejscu”, o które mogłyby występować rządy lub instytucje państw trzecich. Takie działanie będzie traktowane jako poważne naruszenie procedur bezpieczeństwa narodowego.

Analitycy zwracają uwagę, że chińskie władze dążą do całkowitego uszczelnienia obrotu metalami krytycznymi i uniemożliwienia zagranicznym podmiotom niezależnej weryfikacji chińskich przedsiębiorstw oraz ich łańcuchów dostaw. Tym samym zmuszają zagraniczne firmy do bezwarunkowego akceptowania deklaracji chińskich przedsiębiorstw lub ryzykowania odcięcia od dostaw.

Chiny uszczelniają kontrolę nad metalami krytycznymi i uruchamiają system donosów

Jednocześnie resort wprowadza instytucję „czynnego żalu”, czyli mechanizm dobrowolnego ujawniania uchybień. Firmy, które same zgłoszą swoje „potknięcia”, będą mogły liczyć na łagodniejszy wymiar kary.

Sygnaliści otrzymali do dyspozycji specjalną rządową infolinię oraz platformę internetową umożliwiającą szybkie przesyłanie dowodów. Za potwierdzone, imienne donosy przewidziano nagrody o niesprecyzowanej wartości i formie. Ministerstwo kategorycznie ostrzegło jednak przed fałszywymi zgłoszeniami składanymi w „złej wierze”.

Ściśle kontrolowane przez aparat państwowy minerały strategiczne o podwójnym zastosowaniu pozostają surowcami niezbędnymi do produkcji nowoczesnej elektroniki i zaawansowanego uzbrojenia. W warunkach obecnej globalnej rywalizacji gospodarczej dominacja i kontrola nad tym krytycznym eksportem stają się skutecznym narzędziem nacisku w rękach władz w Pekinie.

Chiny odpowiadają za blisko 70 proc. światowego wydobycia tych surowców, kontrolują ponad 90 proc. globalnych mocy w zakresie ich rafinacji i przetwórstwa oraz wytwarzają blisko 95 proc. magnesów trwałych.