Serbia litem stoi. Surowiec przyszłości prosto z Bałkanów

Serbia posiada jedne z największych na Starym Kontynencie zasobów litu - strategicznie cennego metalu, kluczowego dla produkcji akumulatorów do pojazdów elektrycznych. Rozpoczęcie wydobycia wzbudza jednak liczne protesty.

Publikacja: 17.06.2024 16:08

Zdjęcie lotnicze doliny rzeki Jadar w zachodniej Serbii w pobliżu serbskiej wioski Gornje Nedeljice

Zdjęcie lotnicze doliny rzeki Jadar w zachodniej Serbii w pobliżu serbskiej wioski Gornje Nedeljice niedaleko Loznicy, obszaru planowanego projektu kopalni litu Rio Tinto

Foto: AFP

Aleksandar Vučić, prezydent Serbii zapowiedział, że Serbia mogłaby wydobywać lit już w 2028 r. po nowych gwarancjach australijskiego giganta górniczego Rio Tinto i Unii Europejskiej w sprawie wzbudzającego kontrowersje projektu, dowiedział się „Financial Times”.

Według Rio Tinto, Jadar w zachodniej Serbii posiada jedne z największych w Europie rezerw litu. Złoża odkryto tam już w 2004 r., ale w 2022 r serbski rząd wstrzymał projekt wydobywczy po tygodniach protestów społecznych wywołanych obawami o środowisko i zdrowie publiczne. We wrześniu 2023 r. Serbia podpisała list intencyjny z Komisją Europejską w sprawie strategicznego partnerstwa w zakresie produkcji baterii do aut elektrycznych i wydobycia surowców. Daje to Brukseli u aspirującej do członkostwa w Unii Serbii dostęp do największych zasobów Europy.

Czytaj więcej

Serbia cofnęła licencję australijskiej firmie. Zemsta za Djokovica?

Nowe gwarancje Rio Tinto

Teraz Aleksandar Vučić powiedział „Financial Times", że Australijczycy i Unia Europejska udzielili serbskim władzom „nowych gwarancji” dotyczących zgodności z normami środowiskowymi.

„Jeżeli zostaną spełnione wszystkie nasze oczekiwania, to kopalnia może zostać otwarta w 2028 roku” — powiedział serbski prezydent, dodając, że będzie to przełom w gospodarce Serbii i całych Bałkanów.

Kopalnia ma produkować 58 tysięcy ton litu rocznie, co odpowiadałoby 17 procentom produkcji pojazdów elektrycznych w Europie (1,1 miliona samochodów). Przeciwnicy uruchomienia wydobycia oskarżają Rio Tinto i prezydenta Serbii o brak przejrzystości w procesie decyzyjnym i odmowę opublikowania raportów dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko.

Czytaj więcej

Nadchodzi rewolucja. Sól kamienna zastąpi drogi lit

Jednak w ostatni czwartek firma Rio Tinto opublikowała raport dotyczący oddziaływania wydobycia litu w Jadarze na środowisko. Ma to złagodzić społeczne obawy. Koncern obiecał „bezpieczną, niezawodną i sprawdzoną technologię”.

Rio Tinto potępiło też „szeroką kampanię dezinformacyjną opartą na elementach zniesławiających”, wysuwającą „nieudowodnione twierdzenia”, że projekt zaszkodzi zasobom wodnym, glebie, bioróżnorodności, jakości powietrza i zdrowiu ludzi.

Kto ma najwięcej litu na świecie?

Największym dostawcą litu na światowy rynek jest Australia (ma 46,8 proc. znanych i dostępnych zasobów świata), Chile (30 proc.) i Chiny (14,6 proc.). Chińczycy rywalizują z Amerykanami — koncern Albemarle Corp., posiada aktywa litowe w Chile, USA i Australii. Na rynku litu pojawiają się też nowi gracze, jak Boliwia, która ma ogromne złoża (zasoby Salar de Uyuni szacuje się na 5,4 miliona ton litu), ale z braku pieniędzy eksploatuje je w minimalnym stopniu. Argentyna ma 4,8 proc. światowego litu. W 2022 r świat wydobył 130,1 tys ton litu. Średnia cena wyniosła 46,82 dol. za tonę. W ciągu 20 lat lit podrożał 30 razy (dane raportu energetycznego BP za 2022 rok).

Aleksandar Vučić, prezydent Serbii zapowiedział, że Serbia mogłaby wydobywać lit już w 2028 r. po nowych gwarancjach australijskiego giganta górniczego Rio Tinto i Unii Europejskiej w sprawie wzbudzającego kontrowersje projektu, dowiedział się „Financial Times”.

Według Rio Tinto, Jadar w zachodniej Serbii posiada jedne z największych w Europie rezerw litu. Złoża odkryto tam już w 2004 r., ale w 2022 r serbski rząd wstrzymał projekt wydobywczy po tygodniach protestów społecznych wywołanych obawami o środowisko i zdrowie publiczne. We wrześniu 2023 r. Serbia podpisała list intencyjny z Komisją Europejską w sprawie strategicznego partnerstwa w zakresie produkcji baterii do aut elektrycznych i wydobycia surowców. Daje to Brukseli u aspirującej do członkostwa w Unii Serbii dostęp do największych zasobów Europy.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Surowce i Paliwa
Hubert Kamola, prezes Grupy Azoty Puławy: Azoty chcą rosnąć szybciej niż rynek
Materiał Promocyjny
Jak wykorzystać potencjał elektromobilności
Surowce i Paliwa
Popyt na ropę wzrośnie mimo transformacji
Surowce i Paliwa
Te paliwa jeszcze długo będą potrzebne
Surowce i Paliwa
Były zarząd Azotów nie otrzymał absolutorium. Rosły straty i wydatki na PR
Surowce i Paliwa
Nieoczekiwany efekt sankcji: Rosja importuje z Indii… aluminium