W związku z misją Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) do jego priorytetowych działań należą transformacja w kierunku niskoemisyjnej gospodarki, poprawa jakości powietrza, adaptacja do zmian klimatu, przejście na gospodarkę obiegu zamkniętego, w tym gospodarowanie odpadami, poprawa gospodarki wodno-ściekowej czy działania na rzecz ochrony przyrody.
Głównymi beneficjentami wsparcia z NFOŚiGW są różnorodne podmioty: przedsiębiorstwa, państwowe jednostki budżetowe, uczelnie, organizacje pozarządowe, administracja państwowa, osoby prywatne. Jednak od prawie 35 lat fundusz w ogromnej, jeśli nie przeważającej mierze swoją ofertę kieruje do instytucji będących najbliżej obywateli, czyli jednostek samorządu terytorialnego (JST) oraz ich związków. Jakie są więc główne programy NFOŚiGW skierowane do samorządów?
> Adaptacja do zmian klimatu i ochrona wód przed zanieczyszczeniami – programy: Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach (cz. 1 i 2), Gospodarka ściekowa w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, Współfinansowanie projektów Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko, Gospodarka wodno-ściekowa w zakładach przemysłowych, Adaptacja do zmian klimatu,
> Racjonalna gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi – programy: Racjonalna gospodarka odpadami, Usuwanie porzuconych odpadów,
> Geologia i górnictwo – programy: Udostępnianie wód termalnych w Polsce, Zmniejszenie uciążliwości wynikających z wydobywania kopalin
> Ochrona powietrza/poprawa jakości powietrza – programy: Stop Smog, Renowacja z gwarancją oszczędności EPC Plus, Ciepłe Mieszkanie,
> Różnorodność biologiczna, edukacja i monitoring środowiska – programy: Ochrona i przywracanie różnorodności biologicznej i krajobrazowej (cz. 1), Edukacja ekologiczna,
> Program LIFE: w jego ramach JST mogą przeznaczać środki m.in. na poprawę jakości środowiska przy wykorzystaniu środków dostępnych w ramach Programu LIFE – programy: Współfinansowanie programu LIFE, cz. 1 Wsparcie krajowe projektów LIFE w perspektywie finansowej 2021–2027, Inkubator wniosków LIFE – dofinansowanie przygotowania wniosków do Programu LIFE,
> Projekt Doradztwa Energetycznego, który realizuje szkolenia dla energetyków gminnych, a w aktualnej perspektywie finansowej również szkolenia z zakresu adaptacji do zmian klimatu i gospodarki obiegu zamkniętego,
> Programy horyzontalne: m.in. upowszechnianie nowoczesnych, efektywnych i skutecznych rozwiązań w gminach uzdrowiskowych, poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych na terenie uzdrowiska oraz zwiększenie produkcji energii z odnawialnych źródeł – programy: Klimatyczne Uzdrowiska, cz. 1 – Adaptacja do zmian klimatu, Klimatyczne Uzdrowiska, cz. 2
– Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach użyteczności publicznej na terenie gmin uzdrowiskowych
> Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027,
> Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021–2027.
Artykuł powstał w ramach dodatku specjalnego „Rzeczpospolitej” - 35 lat Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Partnerem dodatku jest: