Rosja pozostaje głównym dostawcą gazu na rynek turecki, ale jej pozycja osłabła w ostatnich latach. Podczas gdy w 2006 r. odpowiadała za około 64 proc. tureckiego rynku, na początku 2025 r. wskaźnik ten spadł do 37 proc. A w tym roku będzie jeszcze niższy. W tym czasie Azerbejdżan zwiększył swój udział do 22 proc., a amerykański LNG również zyskuje na znaczeniu.
– Powód, dla którego kupujemy mniej gazu z Rosji, a więcej ze Stanów Zjednoczonych, jest bardzo prosty: nie chodzi o politykę, ale o cenę. Rosja oferuje zbyt drogi gaz – twierdzi Alparslan Bayraktar, minister Energii i Zasobów Naturalnych, cytowany przez Turkiye Today. Ankara już ostrzegła Moskwę, że import turecki będzie maleć, jeżeli ceny nie pójdą w dół. Turków denerwuje fakt, że mając z Rosją dwa połączenia rurociągowe-Błękitny Potok i Turecki Potok, płacą więcej niż odległe Chiny.
Rosyjski gaz w Turcji: udział spadł do 37 proc., Ankara stawia warunki cenowe
Wysokie ceny zmuszają Ankarę do poszukiwania tańszych opcji, ale na razie całkowite odrzucenie rosyjskich dostaw nie jest planowane. Jednak, jeśli różnica cen się utrzyma, rosyjski gaz zostanie wypchnięty z tureckiego rynku. Minister dodał również, że zgodnie z nową strategią „Energia Narodowa 2040” zapotrzebowanie Turcji na gaz ma utrzymać się na obecnym poziomie 57 mld metrów sześciennych rocznie. Bez wdrożenia tej strategii roczne zużycie mogłoby osiągnąć 77 mld metrów sześciennych do 2040 r., powiedział Bayraktar. A to jeszcze bardziej uzależniłoby Turcję od importu.
Czytaj więcej
Najważniejszym celem Gazpromu jest utrzymanie i zwiększenie eksportu gazu do Chin. Dlatego cena gazu dla Chińczyków jest o 56 proc. niższa aniżeli...
Dlatego Ankara coraz mocniej stawia na własne wydobycie. Turcja ogłosiła w tym roku projekt budowy głównie podmorskiego gazociągu o długości 101 km do separatystycznej Tureckiej Republiki Cypru Północnego (nieuznawana przez wspólnotę międzynarodową). Ma on dostarczać gaz tamtejszej społeczności zarówno tureckiej, jak i cypryjskiej. Tureckie władze zapowiadają, że rurociąg zostanie zbudowany w taki sposób, aby mógł połączyć się z kontynentalną Europą.
Gaz ma przełamać wzajemną wrogość cypryjskich Turków i Greków. Ankara proponuje dostawy dla separatystów, by stamtąd wytworzony prąd mógł zasilać całą wyspę. Turecki minister energii zapewnił, że Ankara jest również otwarta na współpracę z Grecją w zakresie energii.
Turcja szuka ropy i gazu na trzech kontynentach
Turecka strategia energetyczna zakłada także produkcję około 1 mln baryłek ropy naftowej i gazu ziemnego dziennie. Turcja ma zdolność produkcyjną 300 000 baryłek ekwiwalentu ropy naftowej, a do 2028 r. planuje to osiągnięcie 550 000 do 600 000 baryłek. W tym celu Turcy szukają inwestycji za granicą głównie w Afryce i Libanie.
Turecka państwowa firma naftowa i gazowa TPAO podpisała już umowy na eksplorację węglowodorów z podmorskich złóż w Libii i Pakistanie oraz kupiła udziały w ogromnym irackim polu naftowym Kirkuk. Turcja ma również umowę o eksploracji morskich złóż podpisaną z Somalią i prowadzi operacje w tym regionie.
Czytaj więcej
Donald Trump zapowiedział, że rosyjskie dostawy diesla błyskawicznie obniżą ceny paliwa w USA i na świecie. Rynek mu nie uwierzył: po krótkim spadk...
Bayraktar powiedział, że Turcja również bada możliwy handel energią elektryczną z Libanem ten i że jest zainteresowana eksploracją węglowodorów. „Turcja stała się krajem, który może pozyskiwać gaz ziemny, ropę i transportować je własnymi statkami. Mamy bardzo silną flotę” – zapewnił turecki minister.
Dodał, że niektóre kraje europejskie, które zrezygnowały z rosyjskiego gazu po agresji Rosji na Ukrainę, są zainteresowane zakupem gazu ziemnego z Turcji. A to może uczynić z Turcji alternatywną drogę dostaw gazu np. z Azerbejdżanu czy Turkmenistanu na Stary Kontynent. Ankara myśli też o utworzeniu własnego hubu gazowego. Wcześniej naciskał na to Kreml, chcąc za pośrednictwem Turcji sprzedawać swój niechciany w Unii Europejskiej gaz, ale Turcy wycofali się z projektu.
Za dużo węgla w tureckich elektrowniach
Jeszcze przed rozpoczęciem w poniedziałek 9 listopada w tureckiej Antalyi dwutygodniowej konferencji klimatycznej ONZ – COP31, Turcja ogłosiła, że chce, aby rządy podpisały zobowiązanie do elektryfikacji 35 proc. światowej gospodarki do 2035 r., w porównaniu z około jedną piątą dzisiaj.
Cel ten ma pomóc w zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych poprzez przyspieszenie globalnego odchodzenia od pojazdów, pieców, kotłów, kuchenek i innych urządzeń emitujących gazy cieplarniane, a zasilanych paliwami kopalnymi.
Ale obrońcy klimatu i mieszkańcy tureckich wiosek żyjący w pobliżu kopalni węgla skrytykowali zobowiązanie, ponieważ nie wymaga ono, aby dodatkowa energia elektryczna pochodziła ze źródeł niskoemisyjnych.
„Jeśli sieć nie jest czysta, elektryfikacja nie eliminuje emisji: przenosi je z rury wydechowej do komina elektrowni” – powiedział Alexis Normand, dyrektor generalny Greenly, paryskiej firmy zajmującej się rozliczaniem emisji dwutlenku węgla. Według danych rządowych około jednej trzeciej prądu w Turcji pochodzi z węgla.
