Hub czystej energii na Morzu Północnym?

Kraje północno-zachodniej Europy podpisały porozumienie o współpracy w zakresie produkcji energii wiatrowej na Morzu Północnym. Z 300 GW mocy, które mają pojawić się na akwenie do 2050 roku, 100 GW ma powstać we współpracy państw związanych umową.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Które kraje podpisały porozumienie o współpracy na rzecz rozwoju morskiej energetyki wiatrowej na Morzu Północnym
• Jakie cele i zobowiązania przewiduje pakt inwestycyjny
• Jakie korzyści przyniesie regionalna współpraca w zakresie morskiej energetyki wiatrowej
• Czy podjęte kroki wpłyną na konkurencyjność i tworzenie miejsc pracy w Europie
• W jaki sposób porozumienie odpowiada na wyzwania geopolityczne związane ze stanowiskiem Rosji i USA

Wśród sygnatariuszy porozumienia zawartego podczas Szczytu Morza Północnego w Hamburgu znalazły się: Niemcy, Dania, Francja, Irlandia, Belgia, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania i Norwegia. W spotkaniu udział brała też Islandia.

Podpisany pakt inwestycyjny ma minimalizować ryzyka, wytyczając konkretne plany i zapewniając bezpieczeństwo prowadzonych inwestycji. Przewiduje między innymi zobowiązanie do zapewnienia dwustronnych kontraktów różnicowych jako standardu projektowania aukcji dla morskiej energetyki wiatrowej, co umożliwia odblokowanie inwestycji, obniżenie kosztów finansowania i zapewnienie przejrzystości przychodów.

Czytaj więcej

OZE

Donald Trump przegrywa z wiatrakami na morzu

Amerykańskie sądy cofnęły decyzje administracji prezydenta Donalda Trumpa o wstrzymaniu prac budo...

Umowa kładzie większy nacisk na projekty transgraniczne. Zakładana jest koordynacja w zakresie planowania sieci, połączenia mają być prowadzone do więcej niż jednego kraju. Część projektów może być powiązana z morską produkcją wodoru. Wszystko z myślą o zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego Europy.

„Centrum czystej energii”

Wciąż obowiązuje uzgodniona w 2023 r. w Ostendzie gotowość do budowy do 300 GW farm wiatrowych do 2050 r. W Hamburgu ministrowie energii krajów zadeklarowali budowę we współpracy jednej trzeciej tych mocy. Inwestycja obejmie realizację samych farm o mocy 100 GW, ale też transgranicznych połączeń sieciowych. Opracowane mają zostać wspólne ramy finansowe projektów. Do 2027 r. mają zostać zidentyfikowane pierwsze obiecujące projekty morskich farm o mocy do 20 GW, będących projektami transgranicznymi.

Gwarancja, że przetargi będą ogłaszane również po 2030 r. zwiększa pewność planowania i inwestycji sektora. Stocznie czy producenci turbin będą mieli zarysowaną na wiele lat do przodu perspektywę zleceń, przy czym harmonogram inwestycji ma być rozłożony równomiernie, by zapewnić płynne dostawy komponentów i uniknąć wąskich gardeł również w przypadku usług. Z kolei branża wiatrowa zobowiązała się do obniżenia kosztów produkcji energii elektrycznej o 30 proc. do 2040 r. Będzie to możliwe dzięki efektowi skali i niższym kosztom kapitału.

Czytaj więcej

OZE

OZE na świecie rośnie coraz szybciej. Sektor zatrudnia już blisko 17 mln osób

Globalna moc zainstalowana w odnawialnych źródłach energii na koniec 2024 r. wyniosła 4443 GW – w...

Regionalna współpraca zwiększyć ma efektywność projektów i – jak podkreślają sygnatariusze hamburskiej umowy – usprawnić ich realizację. W spotkaniu, poza przedstawicielami decydentów reprezentujących poszczególne kraje, brało też udział około sto podmiotów reprezentujących sektor w całym łańcuchu dostaw. Obecni byli również operatorzy systemów przesyłowych sieci elektrycznych i wodorowych. Realizacja planu wymaga, jak podkreślano, intensywnej współpracy i istotnych inwestycji ze strony sektora prywatnego. W wyniku podjętych działań, Morze Północne ma stać się „największym światowym centrum czystej energii”.

Konkurencyjność i oferty pracy

Umowa przewiduje inwestycje na poziomie 9,5 mld euro do 2030 r. w cały łańcuch wartości obejmujący nie tylko produkcję, ale też infrastrukturę portową i statki. To pociągnie za sobą powstanie 91 tysięcy nowych miejsc pracy. Budowane ma być 15 GW mocy morskiej energetyki wiatrowej rocznie w latach 2031-2040.

Europa stoi wobec wyzwań związanych z globalną konkurencją, niestabilną sytuacją geopolityczną, wysokimi kosztami energii i przyspieszającymi zmianami klimatu. Również morska energetyka wiatrowa znalazła się pod presją. W kilku państwach regionu Morza Północnego ostatnie aukcje na morską energetykę wiatrową nie przyciągnęły żadnych ofert. Rosną koszty finansowania i komponentów, co wywołuje poczucie niepewności wśród przedstawicieli sektora offshore. – W tym kontekście dostrzegamy znaczną korzyść w uzupełnieniu podejścia krajowego podejściem regionalnym, aby skorzystać z bardziej niezawodnego i efektywnego, obejmującego cały basen morski, rozwoju morskich odnawialnych źródeł energii – tłumaczą sygnatariusze umowy. Wspólne działania mają promować stabilne, bezpieczne i przystępne cenowo dostawy energii i zwiększać konkurencyjność regionu, wpisując się w politykę dekarbonizacji.

Odpowiedź dla Rosji i USA

Przyjęty plan działań ma pozwolić trwale uniezależnić się od surowców energetycznych z Rosji – deklaruje niemiecki resort gospodarki i energii. Uzgodnione 100 GW odpowiada zapotrzebowaniu na energię elektryczną dla prawie 100 mln gospodarstw. – Wysyłamy Rosji bardzo wyraźny sygnał: nie pozwolimy wam dłużej wykorzystywać energii przeciwko nam – potwierdził na konferencji prasowej duński komisarz ds. energii Dan Jørgensen.

Z drugiej strony porozumienie można też odczytać jako manifest wspólnego stanowiska wobec nieprzychylnych słów ze strony amerykańskiego prezydenta Donalda Trumpa, który jeszcze kilka dni temu w Davos krytykował plan stopniowego wycofywania się z produkcji węglowodorów z Morza Północnego Wielkiej Brytanii, podkreślając jednocześnie nieopłacalność inwestycji w energetykę wiatrową. Umowa pokazuje, że Europa jest innego zdania i zakłada, że zamierza czerpać z farm realne korzyści, zarówno jeśli chodzi o nowe dostępne wolumeny czystej energii, jak i uniezależnianie się od zewnętrznych dostawców oraz zakładany spadek cen energii.

Szczyt Morza Północnego po raz pierwszy zorganizowano w 2022 r. w Danii. W tym czasie Europa była pogrążona w kryzysie energetycznym. Od tamtej pory kraje regionu Morza Północnego spotykają się, by wzmacniać współpracę na rzecz rozwoju sektora energetyki morskiej. Obecnie moc zainstalowana morskich farm wiatrowych na Morzu Północnym to około 30 GW. Większość z nich przypada na Wielką Brytanię – około 16 GW.