Kreml oferuje ratunek Iranowi. Chodzi o wysoko wzbogacony uran i groźbę ataku USA

Rosyjski koncern deklaruje pomoc Iranowi w usunięciu wysoko wzbogaconego uranu z republiki. Ma to zapobiec wojnie.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Jakie działania podejmuje Rosatom w kontekście wysoko wzbogaconego uranu w Iranie?
• Jakie są historyczne relacje między Rosją a Iranem w kontekście energetyki jądrowej?
• Jakie awarie zaliczyła wybudowana przez Rosję elektrownia atomowa w Iranie

„Rozumiemy, że obecnie trwają negocjacje w różnych formatach i omawiane są różne scenariusze losu produktów wysoko wzbogaconego uranu w Iranie. Rosja ma doświadczenie w pomaganiu Iranowi w podobnej sytuacji 10 lat temu. W oparciu o to doświadczenie jesteśmy gotowi podjąć się tego zadania” – powiedział dziennikarzom 19 lutego prezes korporacji, Aleksiej Lichaczow, cytowany przez gazetę RBK.

Iran już odrzucił rosyjską ofertę przejęcia uranu

Menedżer dodał, że parametry tych prac (czyli ile i jakiego uranu pozbędzie się Iran – red.) zostaną określone przez irańskie władze. Podkreślił, że Rosatom może technologicznie rozwiązywać „każdy problem w duchu partnerstwa z irańskimi naukowcami zajmującymi się energią jądrową i narodem irańskim”.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

USA przygotowują wojsko do potencjalnie długotrwałej operacji w Iranie?

Amerykańska armia przygotowuje się do możliwej długiej, wielotygodniowej operacji przeciwko Irano...

Rosyjska deklaracja ma związek z bardzo napiętą sytuacją na linii Waszyngton–Teheran. Pod koniec stycznia Donald Trump ogłosił wysłanie amerykańskich sił do Iranu – „ogromnej armady” na czele z lotniskowcem Abraham Lincoln. Wezwał Teheran do zawarcia „sprawiedliwego” porozumienia o rezygnacji z broni jądrowej. W przeciwnym razie, według Trumpa, republika stanie w obliczu potężniejszego ciosu niż ten, który został zadany latem 2025 roku.

Wtedy to – w czerwcu 2025 roku Stany Zjednoczone rozpoczęły ataki na kluczowe irańskie obiekty jądrowe, dołączając do izraelskiej kampanii wojskowej. Celem były podziemne kompleksy w Fordow, Natanz i Isfahanie.

Gazeta RBK przypomina, że Rosja już raz złożyła Iranowi podobną propozycję. W lipcu 2025 roku Rosatom zaoferował przejęcie irańskich nadwyżek wzbogaconego uranu w celu dalszego wzbogacenia i wykorzystania go w celach energetycznych. Jak dowiedział się portal Axios, strona irańska odmówiła wówczas rozważenia tej oferty.

Iran ponownie zwraca się do Moskwy

Tym razem to Iran zwrócił się do Moskwy o pomoc. Na początku lutego „The New York Times” napisał, że sekretarz Rady Bezpieczeństwa Iranu Ali Laridżani przekazał Kremlowi wiadomość dotyczącą możliwości przekazania Moskwie rezerw wzbogaconego uranu. Rzecznik Dmitrij Pieskow to potwierdził.

Teraz „The Wall Street Journal”, powołując się na źródła, poinformował, że irańska delegacja podczas rozmów ze Stanami Zjednoczonymi 17 lutego wyraziła gotowość do zawieszenia wzbogacania uranu i przekazania części swoich rezerw innemu państwu, „takiemu jak Rosja”,, oraz nawiązania relacji biznesowych ze stroną amerykańską.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Wiadomo, kiedy armia USA będzie gotowa do ataku na Iran. Oczekiwanie na decyzję Trumpa

„Jeśli Iran nie zdecyduje się zawrzeć porozumienia, może być niezbędne, by USA wykorzystały wyspę...

Buszer – sztandarowy projekt Rosatomu w Iranie

Rosatom ma bogate doświadczenie pracy w Iranie. Elektrownia atomowa w Buszerze to największy rosyjsko-irański projekt. Umowa na jego budowę została zawarta w 1995 roku. Obiekt został oddany do eksploatacji w 2011 r., a stała produkcja prądu do sieci rozpoczęła się w 2013 r.

Rosatom nie tylko zbudował siłownię, dostarcza do niej wzbogacony uran i odbiera zużyte paliwo, ale też dał ajatollahom pieniądze na inwestycję w formie preferencyjnego kredytu. Siłownia wyposażona jest w rosyjską technologię (reaktor WWER-1000/446 o mocy 1000 MW). W 2014 r. strony podpisały umowę na rozbudowę elektrowni. Od 2019 r. trwają prace przy drugim bloku energetycznym, a trzeci jest w planach.

Elektrownia od momentu uruchomienia miała kilka groźnych przestojów. W październiku 2012 r. praca stacji została wstrzymana z powodu przedostania się części pompy do reaktora. W lutym 2013 r. elektrownia stanęła na cztery miesiące, bo potrzebna była naprawa turbogeneratora. W kwietniu 2021 r. władze Iranu poinformowały o trudnościach w obsłudze elektrowni ze względu na sankcje USA, które uniemożliwiły płatności dolarowe z Rosją. W czerwcu 2021 r. siłownia przestała dostarczać prąd i została odłączona od sieci na tydzień w celu „kontroli technicznej”.

Państwowa firma „Tavanir”, która obsługuje elektrownię, poinformowała wtedy, że przyczyną zatrzymania pracy była „wysoka temperatura” w bloku energetycznym.