Materiał powstał we współpracy z Huawei Polska

O technologiach bateryjnych i o magazynach energii, o tym, jak wpływają one nie tylko na bezpieczeństwo infrastruktury energetycznej, ale także na bezpieczeństwo Polski, i szansach, jakie są do wykorzystania w tym obszarze rozmawiali uczestnicy panelu „Magazynowanie energii – jak zapewnić bezpieczeństwo lokalne i ogólnokrajowe”. Dyskusja odbyła się w ramach ścieżki tematycznej Infrastruktura na konferencji PowerConnect Energy Summit 2025 w Gdańsku.

Prowadzący debatę Bartosz Ziółek, Head of Digital Solutions w Santander Bank Polska, w kontekście budowania odporności i bezpieczeństwa, pytał o zasadność – w czasie, kiedy tak dużo mówi się o deregulacji – narzuconych przez państwo obowiązków dotyczących magazynowania. Przywołał przykład Chin, gdzie regulator przez wiele lat wymagał dobudowania 25 proc. infrastruktury magazynowej do instalacji wytwarzających zieloną energię.

– Gdyby podobna legislacja powstała w Polsce na początku, przed uruchomieniem programu „Mój Prąd”, zapewne dziś ból głowy operatorów systemów dystrybucyjnych i przesyłowych byłby mniejszy. Bo spójrzmy na skalę: po stronie prosumenckiej jest zamontowane łącznie ok. 11 GW mocy wobec ok. 22 GW wszystkich mocy w fotowoltaice i ok. 33 GW mocy całości OZE. Moce te są poza kontrolą i sterowaniem. Zatem gdy wieje wiatr i świeci słońce mamy ogromny problem ze zbilansowanie systemu – powiedział Grzegorz Wałdoch, Dyrektor Biura Elastyczności Energetycznej w Enspirion. Dlatego jego zdaniem bardzo słuszny jest obecny warunek finansowania w programie „Mój Prąd 6.0”, jakim jest posiadanie magazynu energii.

Grzegorz Wałdoch dodał, że istnieje synergia między magazynami energii, a systemem DSR (ang. Demand Side Response – rozwiązanie, w którym odbiorcy energii w okresach zagrożenia systemu elektroenergetycznego czasowo dobrowolnie ograniczają zapotrzebowanie; za gotowość do takiego działania otrzymują stałe wynagrodzenie).

– Kolejnym krokiem powinno być „zatrudnienie” technologii bateryjnych, magazynów energii, do bilansowania systemu. Rynek mocy jest naturalnym obszarem, jedynym obecnie dobrze sprawdzonym, który daje realną stopę zwrotu w przewidywalnym terminie, przynajmniej do 2030 roku, a osiągane wartości są gwarantowane przez kolejne 15–17 lat. Magazyny energii są idealną technologią do takiego bilansowania, mogącą elastycznie reagować i w razie potrzeby bardzo szybko pobierać lub oddawać energię – podkreślił przedstawiciel Enspirion.

Marcin Szpak, CFO w Naatu Operator, zauważył, że w tym obszarze jesteśmy dopiero na początku drogi. Świadomość potrzeb w tym zakresie i wiedza o tym, co to znaczy zarządzanie energią i elastyczność, szybko rosną, co jednak wynika głównie z kosztów lub problemów z zagospodarowaniem mocy z instalacji OZE.

– Kompetencje zostały nieco z tyłu za rozwojem rynku, teraz to bardzo szybko się zmienia. Jest w tym duża rola edukacyjna firm, które pokazują klientom, na czym polega właściwe przygotowanie infrastruktury energetycznej i zarządzanie nią. Przynosi to korzyści zarówno w kwestii bezpieczeństwa zasilania, jak też jest źródłem dodatkowych oszczędności lub też dla wielu biznesów dodatkowych dochodów – mówił Marcin Szpak.

Dodał, że dynamicznie rozwijają się także kompetencje samorządów w tej kwestii. Jako przykład podał Pomorze, które konsekwentnie promuje choćby projekt Archipelag Wysp Energetycznych, którego celem jest stworzenie w regionie co najmniej kilkudziesięciu lokalnych obszarów bilansowania. – Mocno trzymamy kciuki za ten projekt i jako pomorskie firmy chcielibyśmy w nim uczestniczyć w ramach regionalnej agendy badawczej oraz jako dostawcy rozwiązań technologicznych i późniejsi partnerzy przy współzarządzaniu tymi obszarami – deklarował Marcin Szpak.

O rozwiązaniach służących budowie elastyczności i odporności systemu mówił Ryszard Hordyński, Dyrektor ds. Strategii i komunikacji Huawei Polska. Jak wskazał, Huawei oferuje całe spektrum sprzętu dla energetyki, od urządzeń na potrzebny instalacji fotowoltaicznych, poprzez magazyny energii, po ładowarki do samochodów. A obecnie produkuje już samochody autonomiczne.

– Wszystkie te urządzenia są możliwe do wykorzystania w instalacjach, o których mówimy. W jaki sposób zostaną one wykorzystane – to oczywiście zależy już od klienta. Oferujemy także zaawansowane oprogramowanie, wykorzystujące sztuczną inteligencję, które na bieżąco analizuje warunki i dzięki któremu można samodzielne zarządzać samymi instalacjami jak i ich bilansowaniem – dodał Ryszard Hordyński.

W trakcie dyskusji była też mowa o infrastrukturze i przyłączeniach nowych instalacji. Mariusz Podkański, Wiceprezes ds. Infrastruktury Sieciowej w spółce PGE Dystrybucja, wskazał na ogromną przepaść w ilości magazynów i mocy wytwórczych. Jak podał, na koniec 2024 roku do sieci PGE Dystrybucja przyłączonych było 18,5 tys. magazynów energii o łącznej mocy 100 MW i pojemności ok. 165 MWh vs. ok. 576 tys. producentów energii z OZE o sumarycznej mocy 8,5 GW, z czego za 4,3 GW odpowiadali prosumenci.

– Jeżeli zderzymy to, co można zmagazynować, z możliwościami wytwórczymi, to widoczny jest problem i wszędzie jest podobnie. Musimy na to reagować. W jaki sposób? Na pewno szybko w kontekście próby bilansowania tych źródeł. Mamy różne rozwiązania w obszarze szeroko rozumianej elastyczności. Np. chyba najlepszym rozwiązaniem do bilansowania czy też budowania elastyczności systemu i szybkiego skalowania na szeroką skalę stały się dziś baterie. Kiedyś do wyrównania wahającego się popytu i podaży wystarczały elektrownie szczytowo-pompowe. Dziś ze względu na charakter wytwarzania energii z OZE potrzebujemy możliwości zmagazynowania energii, kiedy świeci słońce i wieje wiatr i mamy jej nadmiar, aby móc po nią sięgnąć, kiedy potrzebujemy energii w sieci – wyjaśnił Mariusz Podkański.

Odpowiedź na te potrzeby wiąże się również z wyzwaniami technologicznymi związanymi z magazynami energii i zarządzaniem nimi. Jak biznes na nie odpowiada? Arkadiusz Marat, Prezes Elmech-ASE, stwierdził, że z jego perspektywy kluczowe jest oprogramowanie.

– Najważniejszym elementem magazynu jest dla nas software. Sam magazyn, bez względu na to, jakiego będzie rodzaju, ma mniejsze znaczenie. Ważne jest to, w jaki sposób nim zarządzamy. Dlatego w przypadku każdego klienta musimy dokładnie przeanalizować jego rzeczywiste potrzeby dotyczące mocy oraz pojemności, tego, czy mamy bilansować energię wytwarzaną przez fotowoltaikę np. do zera, żeby maksymalnie zwiększyć poziom do konsumpcji, jak bilansować tak, żeby uzyskać maksymalne oszczędności na zakupie energii elektrycznej, na usługach dystrybucyjnych. To są elementy które bierzemy pod uwagę. Dzisiaj system zarządzania posiada oczywiście elementy predykcyjne, wykorzystuje AI do analizy, jakie są warunki i pogoda oraz odpowiednio dobiera do nich pracę magazynu, tak żeby można było uzyskać najlepsze efekty, zależnie od naszych założeń – wyjaśnił Arkadiusz Marat.

W panelu brała także udział Günay Quliyeva, Szefowa Działu Analiz Gospodarczych w azerskim Centrum Analiz Reform Gospodarczych i Komunikacji, która podzieliła się doświadczeniami Kazachstanu.

Jak mówiła, kluczowa w obecnym otoczeniu rynkowym jest potrzeba stabilnych cen energii. Mogą w tym pomóc właśnie magazyny. Pozwalają one na gromadzenie energii i mogą stanowić istotny element zabezpieczenia systemu na wypadek najróżniejszych zdarzeń – wystąpienia ryzyk politycznych czy nagłych katastrof naturalnych.

Oczywiście paliwa kopalne – gaz czy ropę, magazynuje się w prosty sposób. Energia odnawialna stwarza nowe wyzwania, jest pogodozależna, a wiec niestabilna, a jednocześnie tania. Więc jeśli potrzebujemy energii po akceptowalnych cenach rozwiązaniem są magazyny.

Günay Quliyeva podkreśliła, że Azerbejdżan jest częścią globalnego systemu energetycznego. – Jesteśmy oczywiście eksporterem tradycyjnych surowców energetycznych, ale mamy również ambitny plan, aby do 2032 roku wytwarzać energię ze źródeł odnawialnych i eksportować ją na rynek europejski. Aby było to możliwe potrzebujemy także rozwoju możliwości magazynowania energii. Szukamy partnerów do tych projektów, jednym z nich jest Arabia Saudyjska. Rozmawiamy także z partnerami chińskimi – powiedziała.

W debacie powróciła kwestia bezpieczeństwa urządzeń i systemu, także w kontekście regulacji. Szeroko przedstawił ją Ryszard Hordyński. – Główną składową wszystkiego, co dzieje się wokół kwestii bezpieczeństwa i kluczem do niej jest człowiek. Dotyczy to także wszelkich elementów z obszaru legislacji – procedur, procesów, regulacji, które łączą się z częścią technologiczną, gdzie mamy różnego rodzaju narzędzia, systemy itd. Ważnym elementem w kontekście cyberbezpieczeństwa jest odpowiednia edukacja, gdyż nie przestrzegając podstawowych zasad narażamy się na możliwość wystąpienia zagrożeń, które są niezależne od wszelkich wykorzystanych systemów bezpieczeństwa. Kolejnym obszarem jest fizyczne zabezpieczenie otoczenia i sprzętu, zarówno w kontekście aktów wandalizmu, jak i awarii czy pożaru. Układów i systemów energetycznych będzie przybywać, w związku z tym ich bezpieczeństwo także będzie zyskiwać na znaczeniu. Odpowiedzią są odpowiednie regulacje, wszelkie zabezpieczenia techniczne oraz odpowiednia certyfikacja. Jednym z przykładów są magazyny energii, które mogą działać odcięte od sieci lub w oparciu o sieć prywatną – wskazywał Dyrektor w Huawei Polska.

Postulował także, by w ramach programu poprawy bezpieczeństwa państwa i w ramach KPO zadbać o ten element bezpieczeństwa i obronności, którym jest energetyka. – Wśród priorytetów powinna znaleźć się m.in. kwestia zbudowania rozwiązań infrastruktury podwójnego zastosowania, które obejmą w szczególności magazyny energii, odpowiednio zabezpieczone cybernetycznie mikro sieci, mobilne centra oparte na magazynach energii i mobilnych generatorach dla obrony cywilnej, straży pożarnej, wojska i mieszkańców.

Jak podkreślają organizatorzy, PowerConnect Energy Summit 2025 to największe w północnej Polsce targi i konferencja poświęcone tematyce energetycznej oraz branżom pokrewnym, wspierającym sektor energetyczny. Wydarzenie było częścią oficjalnego kalendarza polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.

Materiał powstał we współpracy z Huawei Polska