Czy górnik zarabia mniej niż kasjerka w sklepie?

Adobe Stock

W firmach wydobywczych i energetycznych tlą się konflikty o podwyżki płac. Na ich czele stają młodzi górnicy, często nie związani ze związkami zawodowymi.

Od 900 do 1550 zl brutto jednorazowej nagrody pieniężnej dostanie 1 sierpnia 42-tysięczna załoga Polskiej Grupy Górniczej. Nagrody wywalczono też w Tauronie Wydobycie. Ale jednorazowe nagrody zapewne nie zaspokoją oczekiwań górników. Spory tlą się dziś w dziesiątkach kopalni.

2000 czy 10 000 zł?

– Czasem ciężko górnikowi zarobić 3000 zł – wzdycha w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Wacław Czerkawski, były wiceszef Związku Zawodowego Górników w Polsce. – Górnik, który dziś trafia na kopalnię, zarabia po roku może 2500-2600 zł, a pani w Lidlu 3500 zł – uzupełnia Grzegorz Zmuda z MZZ KADRA Górnictwo.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Kolejny rok podwyżek dla górników

Tymczasem według GUS górnik wciąż należy do zawodów przyzwoicie opłacanych: opublikowane w 2018 r. statystyki wskazują, że średnia płaca w górnictwie to 7180 zł.

Tu zderzają się dwie narracje. – Mam wrażenie, że posada górnika w Polsce to nadal atrakcyjna oferta pracy i to nie tylko na naszym rodzimym rynku pracy, ale też w porównaniu do realiów w innych krajach – mówi „Rzeczpospolitej” Kazimierz Sedlak z kancelarii Sedlak & Sedlak, analizującej pencje m.in. górników.

Z jej zestawień wynikałoby, że w najgorszej sytuacji jest robotnik górniczy dołowy, zarabiający 3665 zł brutto. Ale już pensja górnika eksploatacji podziemnej przekracza 5800 zł brutto, a kierownika działu ruchu dobija niemal do 10 tys. zł brutto. Ale do średniej wliczane są też płace menedżerów, a prezes spółki górniczej zarabia 50-60 tys. zł miesięcznie.

W okresie PRL górnicy zarabiali wszędzie tyle samo i były to kwoty zbliżone do dwukrotności średniej krajowej. Dziś te pensje się urynkowiły i powiązały z sytuacją spółki. Najlepszym przykładem jest załoga JSW, która przejściowo zgodziła się na obniżanie wynagrodzeń, dopóki firma nie stanie na nogi. Wiele zależy też od liczby godzin spędzanych pod ziemią oraz nawisu „przywilejów”: dodatkowych pensji wypłacanych raz w roku, nagród, deputatów.

Pospolite ruszenie

– Te dodatkowe wypłaty to mit – ocenia jednak Czerkawski. – Górnik dostaje „czternastkę”, ale mało kto wie, że nie dostaje już „trzynastki”. Tę włączono w końcu do podstawowej pensji i z czasem jej wartość się roztopiła w podstawie, zjadła ją inflacja i obniżki wynagrodzeń – dodaje. Z kolei deputaty to zwykle 3 tony węgla: większość górników i tak sprzedaje otrzymany surowiec, albo dostaje od razu ekwiwalent gotówką. Biorąc pod uwagę najwyższą cenę za tonę, z VAT i akcyzą – wypada ok. 2400 zł (ponad 800 zł/t, zgodnie z maksymalnym poziomami cen w PGG).

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Porozumienie w Tauron Wydobycie. Górnicy dostaną 1000 zł

Ale przywileje nie zaczynają się z pierwszym dniem pracy. Jak na naszą prośbę szacuje Czerkawski, dodatki stażowe rosną o jakieś 5-10 proc. co mniej więcej 5 lat. W efekcie pensja doświadczonego górnika u schyłku kariery może być 60 proc. wyższa niż u progu. Do tego dochodzi możliwość przejścia na emeryturę po 25 latach pracy – dziś jeden z kluczowych atutów tej pracy.

Dla debiutujących górników to jednak za mało. – Młodzi już nawet nie oglądają się na związki, to młodzież facebookowa, która organizuje się poza strukturami – mówi Czerkawki. I choć siła przebicia takiego „pospolitego ruszenia” jest niewielka, to jego niezadowolenia kopalnie nie mogą już lekceważyć.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Tauron Ciepło: kolejni biznesmeni zatrzymani przez CBA

Trzech zatrzymanych przez CBA biznesmenów usłyszy zarzuty wręczania łapówek inspektorowi nadzoru z Tauron Ciepło ...

Ostatni dzień zapisów na obligacje PKN Orlen

Oprocentowanie papierów detalicznych w publicznej ofercie koncernu wynosi 2,81 proc. Czy to dużo? Niedawno ...

Rząd zajmie się dziś rekompensatami dla przemysłu

Rada Ministrów ma się dziś zająć kwestią rekompensat dla branż energochłonnych, których konkurencyjność ucierpiała ...

Gazprom melduje: Serbia wzięta

Rosja zgodziła się, by Serbia mogła odsprzedawać na rynki zewnętrzne kupiony w Gazpromie surowiec. ...

Finlandia odkupi od Gazpromu udziały w fińskiej spółce Gasum

Finlandia odkupi od Gazpromu wszystkie udziały, jakie posiada on w fińskiej spółce Gasum, by ...

Spółka Gazpromu pozwała Unię za Dyrektywę Gazową

Należąca do Gazpromu spółka budująca gazociąg Nord Stream-2 złożyła pozew do Trybunału Sprawiedliwości UE. ...