Białoruś w kleszczach rosyjskiej ropy

An employee talks to colleagues on a mobile radio at the OAO Transneft oil transfer station Starolikeyevo, in Kstovo, near Nizhny Novgorod, Russia/Bloomberg

Mińsk nerwowo szuka sposobów zakupu ropy poza Rosją. Wszystkie wydają się mało realne.

Białoruskie władze szukają alternatyw dla ropy z Rosji, która z roku na rok staje się coraz droższa. W czwartek Aleksandr Łukaszenko mówił o wykorzystaniu terminalu w Gdańsku, jako „najwygodniejszej drogi dostaw ropy przez Polskę na Białoruś”. Zaraz potem zaproponował Ukrainie, przetaczanie ropy na potrzeby białoruskich rafinerii i odbieranie wyprodukowanych tam benzyn i innych produktów naftowych: „nasi biznesmeni kupili jakąś nitkę (rurociągu-red) Prikarpat Zapad Trans i przetłoczyli tamtędy już partię 8 tys. ton”
W piątek wiceminister Kazachstanu zapowiedział, że do końca tego roku Białoruś może podpisać z Kazachstanem umowę na dostawę ropy i produktów naftowych. Mińsk ma kupować rocznie 3,5 mln ton, z czego ropa stanowić będzie połowę. Warunek Kazachowie stawiają jeden – zakaz reeksportu.

Norwegia i inni
Na początku tego roku białoruski dyktator polecił rządowi analizę możliwości importu ropy spoza Rosji (Norwegia, Arabia Saudyjska). W wypadku ropy z Norwegii w grę wchodzą porty republik nadbałtyckich. „Postawiłem zadanie: otworzyć alternatywne dostawy ropy przez porty nadbałtyckie. Jeżeli Litwini się nie zgodzą – z Łotyszami umówcie się, by kupować tę ropę. Będziemy ją przerabiać u siebie i zaopatrywać republiki nadbałtyckie” – cytowała Aleksandra Łukaszenkę agencja Belta. Dziś Łukaszenko zapewnia: Mamy trzy warianty dostaw ropy do naszych rafinerii a do tego modernizujemy te rafinerie. Będą już dochodowe, kiedy kupimy drogą ropę nad Morzem Śródziemnym lub Czarnym lub nad Bałtykiem.

Czy na pewno? Łukaszenko twierdzi, że dwie rafinerie Białorusi – Naftan w Nowopołocku i Mozyr mogą przerobić 25 mln ton ropy rocznie. Import z Rosji to 20-21 mln t rocznie, własne wydobycie 1,7 mln ton (dane białoruskie w tego roku). To razem niecałe 22-23 mln ton.
W 2018 r białoruskie rafinerie wyprodukowały ok. 11 mln ton paliw i produktów naftowych. Dzięki temu, że Białoruś kupuje rosyjską ropę poniżej ceny rynkowej, paliwa sprzedaje też taniej od konkurencji. Popyt jest więc duży. Głównymi odbiorcami jest Polska, Niemcy i Ukraina. Mazut (28 proc. eksportu paliw) trafił głównie do Singapuru, a benzyny (22 proc. eksportu) do Afryki, Ameryki Łacińskiej i USA. Na polskich stacjach paliw około 13 proc. sprzedanego w minionym roku oleju napędowego pochodziło z importu z Białorusi.

 

Aleksander Łukaszenko, prezydent Białorusi

„najwygodniejsza droga dostaw ropy na białoruś prowadzi przez Polskę” – stwierdził łukaszenko

Naftan w Nowopołocku to rówieśnik Płocka, leży przy granicy z Rosją i jest zakładem starym (1963 r), przystosowanym do rosyjskiej zasiarczonej ropy. Nie odbiera surowca bezpośrednio z rurociągu Przyjaźń i na ostatnim skandalu z zanieczyszczoną ropą ucierpiał mniej. Powiązany jest z rurociągami Połock- Możejki (Litwa) i Połock-Ventsplis (Łotwa).
Mozyr ruszył w 1975 r i jest zależny wyłącznie od systemu Przyjaźń. W tym roku zakłady poniosły ogromne straty w wyniku zanieczyszczenia rosyjską brudną ropą. Rzeczniczka Bielnieftiechim zarządzającego rafinerią oceniła je dla Rzeczpospolitej na 100 mln dol. tylko do końca kwietnia. Zniszczonych przez chlorki z ropy zostało wiele urządzeń rafinerii.
Tak naprawdę nie wiemy więc jaki jest stan obu zakładów i czy są zdolne przerabiać inne marki ropy, poza rosyjską Urals. Nie wiadomo czy możliwe jest wykorzystanie tzw. rewersu i czy w ogóle Białoruś może dysponować swobodnie naftociągami na swoi terenie. Czasu na odpowiedź pozostało niewiele.

Wenezuela odpada
W połowie grudnia 2018 r Rosjanie zapowiedzieli wprowadzenie w 2019 r tzw. manewru podatkowy, zgodnie z którym po raz pierwszy w historii Białoruś ma płacić za rosyjską ropę tak jak inni kupujący czyli po cenach rynkowych. Ze względu na obowiązujące umowy, cena rosyjskiego surowca będzie rosła stopniowo – by od 2024 r stać się ceną rynkową.
Białoruski prezydent już rok temu ogłosił, że kraj straci na tym 10,5 mld dol. Dziś Wołodimir Sizow wiceszef koncernu Bielnieftiechim  podał, że straty koncernu z tytułu rosyjskiego manewru wyniosły w ciągu 9 miesięcy tego roku 240 mln dol.

Z taniej ropy Białorusini produkują bowiem paliwa, smary, mazut itp, które eksportują przede wszystkim na rynek Unii i na Ukrainę. Eksport produktów naftowych to największe źródło dewiz dla poważnie zadłużonej zagranicą Białorusi. Łukaszenko podobnie jak to już robił w przeszłości, próbuje więc zmusić Rosję do zmiany decyzji, grożąc, że ropę będzie kupował od nowych dostawców. Takie zachowania prezentował już w przeszłości, co nie oznaczało, że Białoruś rzeczywiście rozstała się z rosyjskim surowcem.

 

Snow covers oil pipes at an oil delivery point operated by Bashneft PAO near Neftekamsk, Russia/Bloomberg

W 2010 r była to Wenezuela, gdzie Łukaszenko uparł się kupować drogą i ciężką ropę, by zmusić Rosjan do zniesienia ceł. Dwuletni kontrakt z Caracas opiewał na 14 mln ton, ale Mińsk zdołał sprowadzić jedynie 1,4 mln ton przez porty w Odessie, litewskiej Kłajpedzie i estońskim Muuga. Koszty transportu okazały się zbyt wysokie.

W 2016 r Białoruś kupiła 560 tys. ton ropy od azerskiego SOCAR. W 2017 r Mińsk importował dwie partie irańskiej ropy – 600 tys baryłek i 800 tys. baryłek. Ropa przypłynęła tankowcem do Odessy (alternatywą był łotewski port Windawa (Ventspils). Tam przeładowana na pociąg – cysternę dojechała do rafinerii Mozyrskiej.

Latem 2018 r informacyjna agencja irańska MEHR zapowiedziała, że Iran i Białoruś uzgodniły transakcję w barterze – ropa z Iranu za maszyny z Białorusi. Choć Mińsk zaprzeczył, Amerykanie wpisali białoruski koncern Bielorusneft na swoją czarną listę firm objętych sankcjami za biznes z Iranem.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Ukraina na tropie majątku Gazpromu

Ruszyło ukraińskie polowanie na majątek rosyjskiego koncernu za granicami Rosji. Gazprom nie chce wykonać ...

Serinus sprzedał złoża na Ukrainie

Za 70 proc. udziałów w firmie KUB-Gas giełdowa spółka uzyskała 32,8 mln dol. Pieniądze ...

OZE: propozycje ME niekorzystne dla energetyki obywatelskiej

Proponowane przez resort energii zapisy nowelizacji ustawy o OZE doprowadzą do zaprzepaszczenia szansy na ...

Nowy prezes Energi już odwołany

Rada nadzorcza Energi zdecydowała o odwołaniu prezesa Arkadiusza Siwko. Czytaj także:  Przed nowym prezesem ...

UE zachłystuje się gazem z Rosji

Udział rosyjskiego gazu w imporcie Unii sięgnął w trzecim kwartale 2018 r. aż 47 ...

Elektrownie wodne w sporze z Tauronem

Już dwa lata trwa spór o kupno energii od małych producentów prądu. Wytwórcy energii ...